III SA/Wa 2235/16

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 19/09/2016 r po rozpoznaniu wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy od stycznia do grudnia 2012 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić Skarżącego od wpisu od skargi powyżej kwoty 13200 zł; 2. odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie; Skarżący M.D. zwrócił się w skardze i na formularzu PPF z 14/6/2016 r., uzupełnionym następnie deklaracją z pisma z 1 września 2016 r., o zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, że: - jest osobą bezrobotną; - cały majątek został zabezpieczony na poczet należności podatku VAT; - posiada nieruchomość gruntowa (zabezpieczoną hipoteką) wraz z domem o wartości 150 tys zł; samochód z 2005 r (zabezpieczony na poczet VAT), oszczędności w kwocie 6800 zł na rachunku bankowym (zajęte na poczet VAT), samochód Jeep z 2007 r. (zabezpieczony na poczet VAT). Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która uzyskuje 2900 zł miesięcznie tytułem umowy o pracę. Nadto Skarżący spłaca 7500 zł tytułem kredytu hipotecznego, 1200 zł tytułem kredytu samochodowego, 500 zł tytułem utrzymania domu. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego (m.in. o przedłożenie faktur VAT, wyciągów z rachunków bankowych za okres prowadzenia działalności gospodarczej, zestawienie dochodów i wydatków, źródeł utrzymania, wskazanie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika i in.) Skarżący wskazał, że w 2015 i 2016 r. prowadził działalność gospodarczą, jednak nie uzyskał przychodu. Skarżący jest w trakcie poszukiwania pracy, pozostaje na utrzymaniu rodziców i żony. Zadeklarował, ze jest w stanie ponieść wpis sądowy w wysokości 5 tys zł. Nadto, Skarżący zwrócił się o przedłużenie terminu na złożenie deklaracji podatkowych oraz wyciągów z rachunków bankowych żony – do 14 września 2016 r. Skarżący przekazał decyzję o zabezpieczeniu, wyciąg z CEiIoDGRP, wyciągi z rachunków bankowych, PIT-36L Skarżącego, kserokopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów, PIT/B Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj., np. zwolnienie od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. Referendarz sadowy zauważa, ze spór przed Sądem dotyczy odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktur nieodzwierciedlających stanu rzeczywistego – łącznie na kwotę 5181765,99 zł Referendarz sądowy, badając wniosek Skarżącego jest skrępowany więzami przyzwoitości, zasad racjonalnego wnioskowania, doświadczenia życiowego wyznacznikami minimum socjalnego i minimum egzystencji. Referendarz sadowy zauważa, że pomimo wstrzymania rozpoznania wniosku o prawo pomocy – nie tylko do 14 września 2016 r., ale do – 19 września 2016 r., Skarżący nie złożył zadeklarowanych w piśmie z 1 września 20016 r., dokumentów. Z informacji nadesłanych (jednak) przez stronę, i to pod rygorem odpowiedzialności karnej, wynika, że nie osiąga dochodu ani przychodu. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie pracuje i nie uzyskuje dochodów. Jedynie żona skarżącego pracuje – [...] . Z jej pensji (niespełna 3 tys zł) oraz z pomocy rodziców (pomimo wezwania – w niesprecyzowanej wysokości), Skarżący ponosi koszty miesięcznego utrzymania (w nieoznaczonym bliżej rozmiarze) oraz spłaca należności z tytułu kredytów (hipotecznego, samochodowego) w wysokości ok 8700 zł (rubryka 1 formularza PPF). Ze środków tych Skarżący ponosi też koszty wynagrodzenia pełnomocnika (o niesprecyzowanej wysokości) i zamierza ponieść koszty wpisu od skargi w wysokości 5000 zł. Skoro, pomimo wezwania doręczonego Skarżącemu, nie zdecydował się on na wyjawienie dokładnej wysokości środków finansowych, którymi dysponuje miesięcznie, to niemożliwa była (korzystna dla niego) ocena jego sytuacji finansowej w pełnym zakresie. Skoro referendarz sądowy nie uznał oświadczenia skarżącego za "zupełne", to nie może, wbrew interesowi Skarbu Państwa, przyznać Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym w nadesłanym piśmie procesowym zakresie (powyżej 5 tys zł). Referendarz sądowy, przyznając jednak pierwszeństwo zasadzie dostępu Skarżącego do Sądu i zasadzie szybkości postępowania zadecydował się rozstrzygnąć wątpliwości co do sytuacji Strony – na jej korzyść. Dlatego, uwzględniając z jednej strony wysokość ponoszonych przez Skarżącego wydatków, które nie korzystają z pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi względem Sądu (tj zobowiązania prywatne, nie będące niezbędne dla utrzymania koniecznego na kwotę 8200), z drugiej strony – zadeklarowaną wysokość do uczestniczenia w kosztach sadowych (tj. 5 tys. zł), referendarz sądowy zwolnienie oznaczył na kwotę 13200,- zł. Zwolnienie to dotyczy tylko wpisu od skargi, ponieważ uiszczenia go jest obwarowane terminem siedmiodniowym, zaś skutki nieuiszczenia są trudne do odwrócenia. W kalkulacji zdolności do ponoszenia kosztów postępowania zostały w części uwzględnione zadeklarowane wydatki "utrzymania koniecznego". Referendarz sądowy pominął także okoliczność, że spór sądowy jest związany z prowadzoną przez Skarżącego działalnością gospodarczą, w ramach której Skarżący – jak wynika z orzecznictwa sądowego – był zobowiązany do zabezpieczenia środków finansowych na poczet postepowania sądowego. Za przyznaniem prawa pomocy – w części – przemawia zabezpieczenie zobowiązania podatkowego na majątku Skarżącego, zajecie nieruchomości, samochodów, rachunków bankowych. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 u.p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.