III SA/Wa 2237/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł (pięćset złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca D. B. , reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata J. M., wniosła na formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że pozostaje z mężem w faktycznej separacji. W utrzymaniu domu pomaga jej teściowa. Skarżąca oświadczyła, że jej nieruchomości oraz rachunki bankowe są zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.. Podobnie należący do niej [...]. W związku z powyższym, Skarżąca nie może zbyć zajętych nieruchomości, ani ruchomości żeby uzyskać pieniądze na wpis sądowy. Z oświadczeń Skarżącej wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z trójką małoletnich dzieci. Do swojego majątku zaliczyła 1/6 domu o pow. 350 m² oraz 1/6 działki budowlanej o pow. 1.200 m². Wskazała również, że posiada [...] o wartości ok. 60.000 zł zajęty przez organ egzekucyjny. Skarżąca oświadczyła, ze uzyskuje dochód z tytułu wynajmu [...] oraz z tytułu usług [...] w wysokości 640 zł. Pismem z 19 grudnia 2012 r. Skarżąca została wezwana do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz złożenia wyjaśnień dotyczących jej sytuacji finansowej. W odpowiedzi na wezwanie wyjaśniła, że jej mąż partycypuje w utrzymaniu dzieci, poprzez zakup ubrań, jedzenia, pokrywania kosztów wyjazdu dzieci na wakacje. Pomoc tę ocenia na kwotę ok. 500 zł miesięcznie. Z kolei pomoc teściowej wynosi ok. 700 zł miesięcznie i dotyczy pokrycia kosztów energii elektrycznej, wody oraz części czynszu. Jeżeli chodzi o wynagrodzenie pełnomocnika, Skarżąca wyjaśniła, że w przypadku wygranej zapłaci pełnomocnikowi 10% wartości dochodzonej przez organ podatkowy należności. Pieniądze będą pochodzić ze sprzedaży nieruchomości. W przypadku przegranej, teściowie zobowiązali się pokryć honorarium z tym, że obejmie ono jedynie udokumentowane koszty. Odnosząc się do miesięcznych wydatków Skarżąca wyjaśniła, że wynoszą one: czynsz ok. 300 zł oraz żywność, ubrania i środki czystości ok. 300 zł. Jej dochód wynosi ok. 600 zł. Do pisma Skarżąca załączyła wydruki komputerowe : "zapisy w księdze i na buforze za okres 2013-01-01 do 2013-08-31 (zestawienie narastająco)" - 2 strony, kopie zeznania podatkowego PIT-36 za 2012 r. wraz z załącznikami, faktury VAT za dzierżawę samochodu oraz [...], faktury za usługi kosmetyczne wystawione w sierpniu i wrześniu br., wyciągi z rachunków bankowych. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za Skarżącą Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej Skarżącej oraz jej zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 2.000 zł. Jednocześnie jednak należy mieć na uwadze, że równolegle Skarżąca wniosła skargi w dwóch kolejnych sprawach tj. III SA/Wa 2238/13 i III SA/Wa 2349/13, w których wpisy wynoszą odpowiednio 2.698 zł i 2.919 zł. W związku z powyższym, oceniając zdolności płatnicze Skarżącej należy brać pod uwagę generalną kwotę, którą obowiązana jest uiścić tj. kwotę 7.616 zł. Z oświadczeń złożonych przez Skarżącą wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe z trójką małoletnich dzieci. Z mężem pozostaje w faktycznej separacji. Mąż Skarżącej partycypuje w kosztach utrzymania dzieci na poziomie ok. 500 zł miesięcznie. Skarżącej finansowo pomaga również teściowa. Skarżąca wskazała, że jej miesięczne dochody wynoszą ok. 600 zł a wydatki również ok. 600 zł. Odnosząc się od powyższego zauważyć należy, że oświadczenia Skarżącej nie do końca znajdują potwierdzenie w nadesłanych dokumentach. Przede wszystkim podkreślić należy, że Skarżąca uzyskuje dochody z prowadzenia [...] oraz z dzierżawy [...] (na rzecz firmy męża). Jak wynika z nadesłanego zeznania PIT-36 za 2012 r., za ten rok, Skarżąca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała przychód w wysokości 356.003,93 zł, czyli na dość znacznym poziomie. Oceny tej nie zmienia fakt poniesienia jednocześnie dużych kosztów uzyskania przychodu, bowiem w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenia kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu obciążenia podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle wyeliminować. W dalszej kolejności zauważyć należy, że do końca sierpnia br. Skarżąca uzyskała z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przychód w wysokości 76.868,50 zł, w tym 50.000 zł w marcu 2013 r. ze sprzedaży ciągnika siodłowego. Miesięczne przychody skarżącej poza styczniem 2013 r. (przychód ok. 7,5 tyś. zł) i marcem 2013 (przychód ponad 50 tyś. zł), wynoszą od ok. 2,5 - 3,5 tyś zł. Mając powyższe na uwadze, jak również materialną pomoc w utrzymaniu jaką Skarżąca uzyskuje od teściowej oraz na rzecz dzieci od męża, uznać należy, że Skarżąca ma możliwość chociażby częściowego partycypowania w kosztach wszczętego postępowania - w rozpoznawanej sprawie w wysokości 500 zł. Skarżąca nie wykazała, aby jej sytuacja majątkowa dawała podstawy do zwolnienia jej z ponoszenia kosztów sądowych w większym zakresie. Na marginesie zauważyć również należy, że Skarżąca nadsyłając wyciągi z rachunków bankowych, nie nadesłała żadnego, który dokumentowałby dokonywanie jakichkolwiek operacji gospodarczych, co być może pozwoliłoby dokładniej zobrazować jej aktualną sytuację finansową. Skarżąca nie nadesłała przede wszystkim wyciągu z rachunku bankowego, którego numer uwidoczniła na wystawianych przez siebie fakturach VAT. Przyznając prawo pomocy we wskazanym zakresie referendarz sądowy zauważa, że zgodnie z art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.