III SA/Wa 2240/11
WyrokWSA w Warszawie2012-04-02
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Beata Sobocha, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo odmówił odroczenia terminu płatności i rozłożenia na raty zaległości wobec PFRON oraz umorzenia tych zaległości, biorąc pod uwagę sytuację finansową spółki oraz interes publiczny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracyjne prawidłowo oceniły sytuację finansową spółki i nie znalazły podstaw do udzielenia wnioskowanych ulg. Pomimo trudności finansowych spółki, jej sytuacja nie była na tyle trudna, aby uzasadniała przychylenie się do wniosku, zwłaszcza w kontekście ważnego interesu publicznego, jakim jest gromadzenie środków na rehabilitację osób niepełnosprawnych. Decyzje organów były zgodne z prawem, a postępowanie dowodowe i ocena stanu faktycznego zostały przeprowadzone poprawnie.Stan faktyczny
Spółka W. Sp. z o.o. złożyła wnioski o odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty oraz umorzenie zaległości wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Organy obu instancji (Prezes PFRON i Minister Pracy i Polityki Społecznej) odmówiły przyznania ulg, wskazując na brak przesłanek, mimo trudności finansowych spółki związanych z realizacją kontraktów drogowych. Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących uznania administracyjnego. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Beata Sobocha, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności i rozłożenia na raty zapłaty zaległości oraz odmowy umorzenia zaległych wpłat na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od marca 2009 r. do października 2010 r. oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. W. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: "Spółka") wnioskami z 14 grudnia 2010r. wystąpiła o odroczenie terminu płatności i rozłożenie na raty zaległych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON") wraz z odsetkami, a także o umorzenie zaległych wpłat z odsetkami, określonych decyzją Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes PFRON") z [...] lutego 2011r. Dodatkowo wnioskiem z 13 stycznia 2011r. ponowiła swoją prośbę o rozłożenie na raty zaległych wpłat na PFRON, uzasadniając ją bardzo niską płynnością finansową. Strona podkreśla, iż kłopoty z płynnością finansową powstały w wyniku rozpoczęcia realizacji długoterminowych kontraktów na budowę dróg i autostrad. Kontrakty te charakteryzują się długimi cyklami rozliczeń, których termin płatności często przekracza 50 dni. Okoliczności te zachwiały płynność finansową.
2. Prezes PFRON decyzją z [...] marca 2011r. odmówił Spółce odroczenia terminu płatności i rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON w wysokości 1.049.625 zł wraz z odsetkami w wysokości 96.252 zł za okres od marca 2009r. do października 2010r., jak również umorzenia zaległych wpłat w wysokości 1.049.625 zł wraz z odsetkami w wysokości 96.252 zł za okres od marca 2009r. do października 2010r. z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 49 ust. 1, 5a, 5b, 5c pkt 2, ust. 5d, art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2010r. Nr 214, poz. 1407 ze zm., dalej: "ustawa o rehabilitacji") oraz art. 207 i 210 § 1 i 4 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "O.p.").
Prezes PFRON w uzasadnieniu decyzji po odwołaniu się do ww. przepisów uznał, że nie zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem żadnej z wnioskowanych ulg, których przyznanie należy od uznania administracyjnego. Podkreślił, że przesłanki wskazane w art. 49 ust. 5a i 5b ww. ustawy tworzą zamknięty katalog, który nie może być interpretowany rozszerzająco. Strona nie powołała się na przesłanki wskazane ww. przepisach i nie udowodniła ich. Rozłożenie na raty zaległości, musi być ponadto spowodowane przyczynami, które mają charakter wyjątkowy oraz w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika oraz ważnym interesem publicznym. Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie zaległości podatkowych uregulować. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Ważny interes podatnika to zagrożenie jego egzystencji, życia i zdrowia, możliwości zarobkowania, istnienia firmy na skutek klęski żywiołowej, wypadku losowego, innych nieprzewidzianych okoliczności.
Kwestię oceny zajścia przesłanek do rozłożenia na raty, umorzenia i odroczenia oraz oceny ich znaczenia ustawodawca pozostawił Prezesowi PFRON, który zwrócił się do Spółki pismem z 20 grudnia 2010r. o nadesłanie dowodów potwierdzających istnienie przesłanek, o których mowa art. 49 ust. 1, 5a, 5b, 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji. W odpowiedzi nadesłała m.in. informację o stanie zatrudnienia na koniec 2009r. i na koniec XI 2010r., kserokopię bilansu wraz z rachunkiem zysków i strat za 2009r., kserokopię sprawozdania finansowego F-01 za III kwartał 2010r. Analiza ww. dokumentów wykazała, że zysk netto na koniec 2009r. wyniósł 8.44,760 zł, na koniec IX 2010r. 4.586.000 zł. Wskaźnik bieżącej płynności Spółki za 2009r., przedstawiający zdolność przedsiębiorstwa do regulowania swoich zobowiązań środkami obrotowymi, wynosił 1,13, a za III kwartał 2010r. wyniósł 1,23 (norma wartości ww. wskaźnika wynosi od 1,2 do 2,0). Za minimum bezpieczeństwa finansowego przyjmuje się wielkość 1,2. Wartości wskaźnika za III kwartał 2010r. była w granicach normy.
Wskaźniki zadłużenia, charakteryzujące sytuację finansową przedsiębiorcy informują o strukturze finansowania majątku oraz jej zdolności do obsługi zadłużenia. Do najważniejszych należy zaliczyć wskaźnik zadłużenia ogółem, który informuje, jaki udział w całości źródeł finansowania aktywów stanowi zadłużenie, czyli kapitały obce. Wskaźnik ten powinien oscylować w przedziale 0,57 - 0,67. Wskaźnik ogólnego zadłużenia Spółki wyniósł 0,63 na koniec 2009r. oraz 0,66 na koniec III kwartału 2010r. Wartości wskaźnika za ww. okresy mieścił się w granicach normy.
Zdaniem Prezesa PFRON argumenty Spółki świadczące o problemach finansowych nie mogą skutkować obowiązkiem udzielenia ulg we wpłatach. Nadesłane dokumenty, mimo trudności, na które powoływała się Spółka we wnioskach, wskazywały, że osiągnęła ona zysk netto z prowadzonej działalności gospodarczej, a jej sytuacja finansowa nie jest na tyle trudna, aby uzasadniała przychylenie się do wniosku. Spółka powinna ponadto zważać na wysokość dochodów, obciążenia oraz zabezpieczyć odpowiednie środki na ten cel. Zgodnie z linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego gromadzenie środków na zapłatę danin publicznych ciążących na prowadzącym działalność gospodarczą jest immanentną cechą planowania tej działalności, a zasadą jest ponoszenie obciążeń publicznoprawnych.
Prezes PFRON odwołał się także do ważnego interesu publicznego, jakim jest gromadzenie środków finansowych na rzecz osób niepełnosprawnych, mających problemy z uzyskaniem zatrudnienia i stałego źródła utrzymania. Wskazał, że ze środków PFRON tworzone są niepełnosprawnym nowe miejsca pracy i utrzymywane dotychczasowe, zaś ważny interes publiczny polega na nie zmniejszaniu tych środków w sposób nadmierny.
3. Spółka w odwołaniu wniosła o odroczenie terminu płatności, jak również o rozłożenie na raty ww. zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON. Nie sformułowała zarzutów do odmowy umorzenia zaległości ww. zaległości. W ocenie Spółki rozłożenie na raty zaległości służy interesowi publicznemu, gdyż strona realizuje kontrakty długoterminowe dotyczące budowy dróg i autostrad, m.in. [...], stanowiące priorytetowe przedsięwzięcia w skali kraju. Inwestycje te są niezbędne do zorganizowania w Polsce i na Ukrainie Mistrzostw Europy w Piłce nożnej UEFA Euro 2012. Stanowią cel publiczny, korzystają z przywilejów administracyjnych, są dofinansowane z Budżetu Unii Europejskiej, charakteryzują się długimi cyklami rozliczeń, których termin płatności przekracza często 50 dni. Spółka jest natomiast zobligowana do zachowania 30 dniowego terminu płatności w stosunku do podwykonawców.
4. Minister Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Minister") decyzja z [...] czerwca 2011r., po rozpoznaniu odwołania Spółki, utrzymał w mocy ww. decyzję, podtrzymując jej podstawę faktyczną i prawną.
Zdaniem Ministra analiza materiału dowodowego sprawy wskazuje, że nie zaszły przesłanki ani do odroczenia terminu płatności ani do rozłożenia na raty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON. Z przesłanego przy piśmie z 27 kwietnia 2011r. sprawozdania o przychodach i kosztach i wyniku finansowym i nakładach na środki trwałe za IV kwartał 2010r. wynika, iż na koniec 2010r. Spółka osiągnęła zysk netto w wysokości 7.263.000 zł. Za I kwartał 2011r. strona przedstawiła rozbieżne informacje, gdyż z przesłanego przy ww. piśmie sprawozdania o przychodach o kosztach i wyniku finansowym oraz o nakładach na środki trwałe za I kwartał 2011r. wynikał zysk netto - 4.762.000 zł. Jednocześnie w bilansie za I kwartał 2011r. przesłanym przy piśmie z 6 czerwca 2011r. Spółka wykazała stratę w wysokości 13.281.272,54 zł. Minister nie uznał za wiarygodne informacji o sytuacji finansowej strony za I kwartał 2011r. Zauważył też, iż wskaźnik bieżącej płynności finansowej za I kwartał 2011r. wyniósł 1,11, a za normę przyjmuje się przedział od 1,2 do 2,0. W porównaniu do końca 2010r., wskaźnik ten uległ poprawie. Wskaźnik natomiast ogólnego zadłużenia wyniósł 0,63 i mieścił się w granicach normy. Świadczy to również o polepszaniu się sytuacji finansowej Spółki.
Minister, odnosząc się argumentów odwołania dotyczących inwestycji związanych z budową dróg i autostrad niezbędnych do zorganizowania Mistrzostw Europy w Piłce nożnej UEFA Euro 2012, stwierdził, że przedsiębiorca nie można przerzucać na PFRON skutków swych decyzji gospodarczych. Nie uzasadnia zastosowanie ulgi nie dokonywanie wpłat na PFRON, ze względu na konieczność ponoszenia nakładów finansowych związanych z przygotowaniem realizacji dużych kontraktów drogowych. Spółka w pierwszej kolejności powinna regulować należności, ciążące na niej z mocy powszechnie obowiązującego prawa. Od przedsiębiorcy jako profesjonalisty wymaga się większej niż przeciętna staranności w prowadzeniu działalności. Spółka podejmując działalność w takiej, a nie innej branży powinna mieć pełną świadomość co do kosztów jej prowadzenia i zobowiązań publicznoprawnych. Ryzyka ewentualnych niepowodzeń, a także kosztów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie można przenosić na PFRON, który środki pochodzące z wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji przeznacza na realizację niezwykle istotnego interesu społecznego, jakim jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych.
W zakresie rozłożenia zaległości na raty Prezes PFRON może, ale nie musi skorzystać z uprawnienia określonego w art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji Instytucja rozłożenia zaległości na raty stanowi szczególnego rodzaju ulgę, której zastosowanie uzależnione jest od ważnego interesu pracodawcy lub ważnego interesu publicznego. Minister podkreślił, iż ponownie rozpatrując sprawę wziął pod uwagę nie tylko interes strony, ale także interes społeczny i publiczny, wyrażony w ustawowych celach działalności PFRON i uznał, że nadmierne uszczuplenie środków Funduszu (nawet okresowe) mogłoby doprowadzić do znacznego ograniczenia finansowania w skali całego kraju zadań w zakresie rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych i ich integracji ze społeczeństwem. Z roku na rok zwiększają się wydatki związane z rehabilitacją zawodową osób niepełnosprawnych i w kolejnym już roku przewyższają osiągane przez PFRON przychody. Tę okoliczność przemawia za istnieniem ważnego interesu publicznego i społecznego związanym z zadaniami realizowanymi przez PFRON.
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie ww. decyzji Ministra w całości, ze względu na naruszenie przepisu art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji. Zwróciła się też o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ podatkowy wydając decyzję nie rozważył interesu Spółki, nie wziął pod uwagę negatywnych konsekwencji dla niej w razie konieczności spłaty całej należności wraz z odsetkami bez możliwości rozłożenia na raty. Spółka stara się w pierwszej regulować zobowiązania podatkowe oraz zobowiązania wobec pracowników i kontrahentów, ale koszty utrzymania tak dużej firmy są bardzo wysokie. Drastyczna podwyżka paliw oraz realizacja zadań inwestycyjnych z wydłużonym nawet do 54 dni terminem płatności ma wpływ na płynność finansową Spółki. Konieczność spłaty całego zobowiązania wobec PFRON, bez możliwości rozłożenia na raty, spowoduje niemożność wypłaty świadczeń pracowniczych w terminie i spółka zmuszona będzie do przeprowadzenia zwolnień grupowych, czym przyczyni się do wzrostu bezrobocia i w dalszej kolejności wypłaty przez budżet Państwa zasiłków dla bezrobotnych. Nie służy to ani interesowi spółki, ani interesowi publicznemu.
5. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga nie jest zasadna.
2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
3. Zdaniem Sądu analiza akt prowadzi do wniosku, że żadna z ww. przesłanek nie zaszła w sprawie.
Organy obu instancji w sposób należyty przeanalizowały zarówno sytuację finansową Spółki na dzień, w którym wydawane były decyzje, jak również wzięły pod uwagę dyspozycję przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie, które należycie zostały wskazane w podstawach prawnych decyzji.
4. Sąd ocenia, że decyzje organów obu instancji nie naruszyły żadnego z przepisów art. 49 ust. 5a – 5c ustawy o rehabilitacji.
Przepis art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji stanowi, że zaległości z tytułu wpłat, odsetki za zwłokę lub opłata prolongacyjna mogą być umarzane w całości lub w części decyzją Prezesa PFRON wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Natomiast przepis art. 49 ust. 5b ww. ustawy precyzuje kiedy zachodzi całkowita nieściągalność, gdy: 1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia, i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz w art. 361 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 i Nr 191, poz. 1484 oraz z 2010r. Nr 155, poz. 1037); 3) nastąpiło trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 5) wysokość zaległej wpłaty nie przekracza pięciokrotnej kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 6) stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 7) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
4.1. Tym samym prawidłowe było przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że skoro skarżąca Spółka nie powoływała się na ww. okoliczność, niemożliwe było wydanie w tym zakresie korzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Utrzymanie zatem przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej decyzji pierwszej instancji w tym zakresie również odpowiada prawu.
4.2. Sąd - odnosząc się do zarzutu skargi o naruszeniu art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji w kontekście nieprawidłowego rozważenia przesłanek z uwzględnieniem uznania administracyjnego – uznaje go za niezasadny.
Przepis art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji stanowi, że Prezes PFRON w drodze decyzji, na wniosek pracodawcy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem pracodawcy lub interesem publicznym może: 1) odroczyć termin płatności należności lub rozłożyć ich zapłatę na raty, 2) odroczyć termin płatności zaległości z tytułu wpłat, odsetek za zwłokę lub rozłożyć ich zapłatę na raty - uwzględniając możliwości płatnicze pracodawcy oraz stan finansów PFRON.
Ustawodawca, używając zwrotu "może" przesądził, że decyzja organu administracyjnego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że przy ustalonym stanie faktycznym organ ten ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla podatnika sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku. W takim przypadku sądowa kontrola decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, nie zaś rozstrzygnięcie będące wynikiem wyboru dokonanego przez organ podatkowy.
Przed podjęciem rozstrzygnięcia w ramach tzw. uznania administracyjnego organ podatkowy musi najpierw stwierdzić istnienie przesłanek określonych w art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji. To z kolei obliguje do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych sprawy oraz szczegółowego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Jak bowiem podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 12 lutego 2004r. sygn. akt III SA 791/2002, należyte uzasadnienie decyzji pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub też czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej słuszności, co czyni strona skarżąca w skardze.
W ocenie Sądu zarówno oceny jak i wnioski, które wyciągnął z okoliczności faktycznych sprawy Prezes PFRON i Minister Pracy i Polityki Społecznej nie budzą wątpliwości z punktu widzenia art. 191 O.p., który to przepis wyraża zasadę swobodnej oceny dowodów. Rozważono zarówno ważny interes podatnika jak też ważny interes publiczny i choć rozstrzygnięcia organów administracyjnych obu instancji nie zadowalają skarżącej Spółki nie można uznać, że nie odpowiadają one prawu. Prowadzone w sprawie postępowanie dowodowo-wyjaśniające oraz dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego przeprowadzone zostały poprawnie, zgodnie w wymogami wskazanymi w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. Z oceny, nie noszącej znamion swobodnej, organy administracyjne wyprowadziły wniosek, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji i decyzje swoje odpowiednio uzasadniły. W konsekwencji w rozumowaniu organów, zgodnym z zasadami doświadczenia życiowego oraz zasadami logiki, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa.
Sąd stwierdza ponadto, że w rozpoznawanej sprawie Minister Pracy i Polityki Społecznej prawidłowo ocenił, że po stronie podatnika nie wystąpiły okoliczności pozwalające na przyznanie ulgi we wnioskowanym zakresie. Niekwestionowaną przez organy obu instancji okolicznością była trudna sytuacja finansowa skarżącej Spółki, która choć ciążył na niej ustawowy obowiązek wpłat na PFRON zaprzestała ich płacenia przez okres blisko dwóch lat, z uwagi na rozmiar i charakter prowadzonej działalności, której ryzyko niepowodzeń powinna zakładać. Organy podatkowe obu instancji przeciwstawiły ww. sytuację ważnemu interesowi publicznemu. Prawidłowe było odwołanie się w szczególności przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej do ustawowych celów działalności PFRON oraz wskazanie, że nadmierne uszczuplanie środków Funduszu (nawet okresowe) może doprowadzić do znacznego ograniczenia finansowania zdarzeń z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych. Sąd wskazuje, że nie można odmówić słuszności stanowisku Ministra Pracy i Polityki Społecznej, który odwołując się do wyroku NSA z 7 października 2000r., w którym stwierdzono, że gromadzenie środków na pokrycie kosztów działalności gospodarczej, dochodzenia swoich praw przed sądem, jak i zapłatę ciążących na prowadzącym działalność gospodarczą danin publicznych jest immanentną cechą planowania tej działalności i nie można uznać za usprawiedliwione żądania rozkładania na raty zaległości powstałych wskutek błędnej gospodarki finansowej przedsiębiorcy, który preferuje jedne wydatki kosztem innych. Działalność gospodarcza jest działalnością prowadzoną na własne ryzyko, nie jest więc istotne z punktu widzenia organu podatkowego, że zaległość podatkowa nie powstała wskutek winy umyślnej podatnika, czy też powstała wskutek niewywiązywania się kontrahentów podatnika ze zobowiązań (sygn. akt I SA/Ka 1188/99, LEX nr 45537.
Warto też wskazać, że w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano również, a poglądy te Sąd w pełni podziela, że przyznanie ulgi na bazie uznania administracyjnego uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania (por. m.in. wyrok z 3 lutego 2000r. sygn. akt I SA/Kr 983/98, LEX nr 40722).
5. W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie NSA koncepcji interpretacyjnej przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru prawem do rozłożenia zaległości na raty czy prawem do odroczenia terminu płatności należności dysponuje organ administracyjny. Stwierdzenie zatem, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające tej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie doprowadziło do decyzji, która choć nie zadowala skarżącej Spółki, która na skutek własnych decyzji gospodarczych przyjęła, że nie będzie wypełniała ciążącego na niej obowiązku wpłat na PFRON, jest zgodna z prawem.
6 Sąd mając powyższe na względzie uznał, że zasadne jest oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło