III SA/Wa 2241/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska, sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), asesor WSA Marta Katarzyna Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Karolina Zawadzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Wójt Gminy B. ustalił skarżącemu M. W. wymiar podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie 367 zł. Przedmiotem opodatkowania był budynek letniskowy położony we wsi U. o pow. 49,65 m oraz grunt o pow. 1000 m , według stawek przyjętych dla gruntów pozostałych. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zakwestionował przyjętą do wyliczenia wysokości podatku stawkę podatku stosowaną dla pozostałych budynków mieszkalnych. Podniósł, że opodatkowany budynek we wsi U. służy od wielu lat celom mieszkaniowym przez większą część roku, fakt zameldowania nie jest z punktu widzenia prawa równoznaczny z zamieszkiwaniem, zaś zameldowanie właściciela nie przesądza o charakterze posiadanego budynku. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] września 2004 r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e w zw. z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. - dalej : SKO, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten podniósł, że istotą sporu w sprawie jest rozbieżność interpretacyjna odnośnie kwalifikacji posiadanego przez skarżącego - zamieszkałego w W. (gdzie jest na stałe zameldowany) - domu letniskowego w miejscowości U.. Organ odwoławczy stwierdził, że Wójt Gminy B. - po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (m.in. Ogólny Plan Zagospodarowania Przestrzennego oraz uzyskane przez skarżącego w dniu 31 marca 1976 r. pozwolenie na budowę budynku letniskowego o pow. 53 m 2), zasadnie zakwalifikował przedmiotowy budynek do kategorii "budynków pozostałych" zamiast - jak tego żądał skarżący - do kategorii "budynków mieszkalnych", przyjmując odpowiednio wyższą stawkę opodatkowania. Skoro zaś w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja pozwalająca na budowę domu letniskowego, a właściciel budynku nie zmienił sposobu użytkowania tego budynku w formie przewidzianej przepisami prawa, to - w przekonaniu organu odwoławczego - brak jest podstaw do uznania, że posiadany przez skarżącego budynek jest budynkiem mieszkalnym. SKO w O., w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia w sprawie, powołało się dodatkowo na liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie, m.in. na uchwałę NSA podjętą w składzie 5 sędziów z dnia 22 kwietnia 2002r., sygn. akt FPK 17/01 oraz wyrok z dnia 19 maja 1994 r. sygn. akt SA/Ka 1966/93 (publ. Monitor Podatkowy nr 2/57/1995). W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji utrzymanie w mocy niezgodnej z prawem i stanem faktycznym decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] czerwca 2004 r. Wyjaśnił, że przedmiotem sporu jest stawka opodatkowania budynku mieszkalnego we wsi U., który w roku 1976 wybudowany został jako budynek letniskowy, a obecnie służy jemu i jego żonie jako jedno z dwóch posiadanych mieszkań, w których przebywają w ciągu roku 6 - lub więcej - miesięcy. Podniósł, że żaden przepis prawa nie zabrania posiadania i jednoczesnego korzystania z dwóch mieszkań. Wskazał, że w latach 1999-2002 budynek w U. opodatkowany był według stawek przewidzianych dla budynków mieszkalnych, zaś w roku 2003 - w niezmienionym stanie faktycznym - wymierzono podatek według stawek przewidzianych dla budynków "pozostałych". Zarzuca brak podstaw dla decyzji SKO utrzymującej niezgodnie z prawem i stanem faktycznym decyzje Wójta Gminy B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie oraz dodatkowo uzasadniło swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 tej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie - jak podnoszono -jest rozstrzygnięcie, czy będący w posiadaniu skarżącego budynek położony we wsi U. powinien być traktowany jako budynek letniskowy i jako taki opodatkowany wyższym podatkiem (jak budynki "pozostałe", zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, t.j. Dz.U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm.), czy też powinien zostać zakwalifikowany przez organy do kategorii budynków mieszkalnych, opodatkowanych preferencyjnie, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) powołanej ustawy. Dla potrzeb takiego rozstrzygnięcia należało zatem w pierwszej kolejności ustalić, co należy rozumieć pod powoływanym w ww. ustawie pojęciem "budynek mieszkalny", następnie zaś zakwalifikować budynek w U. do odpowiedniej grupy budynków wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 2 w/wym. ustawy. Sąd uznał za uzasadniony zarzut skarżącego ,iż w uzasadnieniu zaskarżonej nie wykazano podstaw prawnych rozstrzygnięcia. Pozaprawny charakter uzasadnienia jak podnosi skarżący, budzi daleko idące wątpliwości i nie uzasadnia zmiany opodatkowania budynku letniskowego ,począwszy od 2003r. Odnosząc się do spornej kwestii opodatkowania budynku Skarżącego wybudowanego jako budynek letniskowy dopiero w odpowiedzi na skargę SKO wyjaśniło, iż od dnia 1 stycznia 2003r. ustawa o podatkach i opłatach lokalnych odwołuje się do pojęcia budynku ustalonego na gruncie prawa budowlanego, gdyż zgodnie z wprowadzonym wtedy nowym przepisem art. 1 a ust. 1 pkt 1 tej ustawy, budynek oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Wskazało przy tym na § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późno zm.), który w § 3 pkt 4 stanowi ,że ilekroć jest mowa o budynku mieszkalnym ,należy przez to rozumieć : budynek mieszkalny wielorodzinny i budynek mieszkalny jednorodzinny, określa także budynek zamieszkania zbiorowego oraz budynek rekreacji indywidualnej w tym ostatnim przypadku rozumie się przez to budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku rodzinnego( pkt 7 w § 3 rozp.). W związku z powyższą regulacją SKO podkreśla, że w rozumieniu prawa budowlanego budynek rekreacji indywidualnej jest wyraźnie znaczeniowo odgraniczony od budynku mieszkalnego. Prawo budowlane, do którego odwołuje się ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, odróżnia więc wyraźnie budynek mieszkalny od budynku letniskowego (budynku rekreacji indywidualnej). W konkluzji zatem należy przyjąć jak wywodzi SKO, że o tym, czy zakwalifikować dla celów podatkowych budynek do kategorii mieszkalnych czy tez letniskowych (rekreacyjnych), przesądzają kryteria prawne, przyjęte w prawie budowlanym. Przyjęcie przeciwnego wniosku wiązałoby się z podważeniem zasady racjonalności ustawodawcy. Skoro bowiem w przypadku definiowania przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości (budynków i budowli) wskazuje on za miarodajne przepisy prawa budowlanego, to tym bardziej przepisy te powinny znaleźć zastosowanie przy kwalifikacji funkcji budynku pod kątem zastosowania właściwej stawki podatkowej. Punktem wyjścia będą więc ustalenia pozwolenia na budowę. Jeśli pozwolenie na budowę będzie dotyczyło budynku letniskowego czy rekreacji indywidualnej, wówczas należy go opodatkować według właściwej stawki przewidzianej dla budynków pozostałych. SKO stwierdziło ,że z taką też sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie budynku Skarżącego, gdzie pozwolenie na budowę opiewa na budynek letniskowy a nie mieszkalny. Gdyby Skarżący wystąpił w odrębnym trybie o zmianę przeznaczenia budynku z letniskowego na mieszkalny i uzyskał stosowną decyzję, to dopiero wówczas należałoby go opodatkować według preferencyjnej stawki przewidzianej dla budynków mieszkalnych. Taka zaś sytuacja nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie. Jedynie z ostrożności procesowej jak wyjaśniło, wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, iż budynek letniskowy Skarżącego nie będzie się również mieścił w pojęciu w budynku mieszkalnego - w świetle wykładni dokonanej przez NSA w uchwale z 22.04.2002r. (sygn. akt FPK 7/01, M. Podatk. 2002/7/31), gdzie Sąd przyjął zupełnie inne kryterium decydujące o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych, tj. kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Jeśliby przyjąć takie kryterium, to Kolegium nie kwestionuje, iż posiadany przez Skarżącego budynek letniskowy służy w określonym zakresie zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych. Jednakże w ocenie organu II instancji - biorąc pod uwagę okoliczności sprawy - nie można uznać, iż zastosowania tej a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie. To wszystko kryje w sobie formuła art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej . Brak podania w uzasadnieniu decyzji właściwych motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia . W rozpoznawanej sprawie próba uzasadnienia wydanych decyzji została podjęta dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie może być traktowana jako aneks do decyzji, gdyż należy już do postępowania sądowo-administracyjnego, a nie administracyjnego. Zważywszy, że organy obu instancji wydały zaskarżone decyzje z naruszeniem przepisów prawa , które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 152 w zw. z art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.