III SA/Wa 2242/09

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2010 r.. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi powyżej kwoty 100,- zł 2. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie 1. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje, jeśli wykaże on, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2. Wnioskiem zawartym, wpierw w piśmie z "8 stycznia 2009 r", nadanym na poczcie 11 stycznia 2010 r., a następnie - na urzędowym formularzu PPF z 25 stycznia 2010 r. K. M. – dalej jako skarżący – zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący, w uzasadnieniu wniosku złożonego na formularzu PPF, wskazał na swoją zła sytuację materialną. Poinformował o tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma synami, synową i wnuczkiem, posiada niezabudowaną nieruchomość o powierzchni 0,24 ha. Zadeklarował dochód miesięczny syna - P. - w wysokości 1800,- zł z tytułu stosunku pracy i 200,- zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący zaznaczył, że w 2009 r. jego głównym źródłem przychodu był zasiłek dla bezrobotnych, w wyniku czego jego dochód wyniósł niespełna 2300,- zł Nadto, w tym roku, jego syn M., ukończył szkołę (LO) i nie mógł znaleźć pracy z uwagi na brak ofert. Następnie zaś uległ wypadkowi samochodowemu i przebywał na zwolnieniu lekarskim. Drugi syn skarżącego – P. – zamieszkał ze skarżącym "widząc jego złą sytuację materialną". Żona syna – P. – nie pracuje i zajmuje się wychowaniem wnuka. Jako główne wydatki skarżący wskazał czynsz za mieszkanie (180,- zł) oraz prąd (149,- zł). Do formularza PPF skarżący załączył zeznanie PIT oraz wyciąg z rachunku bankowego syna. 3. Wpis od skargi w wysokości 500,- zł jest jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie na obecnym etapie postępowania, zatem z uwzględnieniem tej wartości należy rozważać zdolność skarżącego w partycypowaniu w kosztach postępowaniach sądowego, jak też sposób załatwienia wniosku o prawo pomocy. 4. Z nadesłanych przez skarżącego dokumentów wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz synem, który osiąga stałe dochody w wysokości wskazanej powyżej. Zestawienie wysokości środków, które ma do dyspozycji skarżący, z wysokością wymaganych kosztów sądowych oraz przeciętnymi cenami podstawowych dóbr prowadzi do wniosku, że bezzwłoczne uiszczenie wpisu od skargi w pełnej wysokości, tj. w wysokości 500,- zł może uniemożliwiać skarżącemu zaspokajanie bieżących potrzeb życiowych. Decyzja referendarza wyrażona w sentencji jest spowodowana tym, że obowiązek zapłaty wpisu od skargi i obowiązek poczynienia starań w celu zgromadzenia środków na jego uiszczenie, mogły pozostawać poza sferą świadomości skarżącego, zatem mógłby mieć on trudności ze zgromadzeniem niezbędnych środków. 5. Decyzję o zwolnieniu skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, referendarz sądowy podjął w wyniku analizy zestawienia wysokości przychodu, którym gospodarstwo domowe skarżącego dysponuje co miesiąc, z przeciętnymi potrzebami życiowymi zwykłego członka społeczeństwa. Kwota, którą syn skarżącego dysponuje, zapewnia wprawdzie możliwość zabezpieczenia podstawowych potrzeb rodziny lecz natychmiastowe wygospodarowanie kwoty wpisu tytułem wymagalnych kosztów sądowych, może, przy uwzględnieniu elementu "nieoczekiwaności", zakłócić tą delikatną równowagę i tym samym spowodować skutki, o których mowa w art., 246 § 1 u.p.p.s.a. Zarazem referendarz sądowy wskazuje, że skarżący może liczyć na pomoc zamieszkującego z nim syna, jak też na bieżąco reguluje zobowiązania, chociażby z tytułu czynszu. Zdaniem referendarza sądowego, sytuacja majątkowa i osobista skarżącego umożliwia mu zgromadzenie kwoty 100,- zł na potrzeby postępowania sądowego, choćby ze względu na pomoc zstępnych, na których ciąży obowiązek pomocy względem ojca, nie wspominając o przychodach uzyskiwanych z eksploatacji urządzeń należących do skarżącego. Na decyzję o przyznaniu prawa pomocy tylko ograniczony wpływ ma to, że skarżący nie udzielił pełnych informacji w odpowiedzi na wezwanie, które wnosił referendarz. W szczególności brak jest potwierdzenia informacji o złej sytuacji majątkowej skarżącego przez właściwą do spraw zdrowia i opieki społecznej jednostkę gminy, jak też szczegółowego zestawienia dochodów i wydatków.. Nadto zdolność do ponoszenia kosztów postępowania w sprawie przez skarżącego nie jest miarkowana brakiem korzyści majątkowych wynikających z zawartej umowy dzierżawy samochodu ciężarowego asenizacyjnego zawartej z synem 13 czerwca 2008 r., ponieważ to do skarżącego należy takie ułożenie sobie relacji gospodarczych, które przyniesie mu najwięcej korzyści. Mając jednak na uwadze zadeklarowane dochody, treść nadesłanych zeznań podatkowych, treść dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych, jak też deklaracji skarżącego, referendarz sadowy uznał za dopuszczalne przyznanie skarżącemu prawa pomocy w części, tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi powyżej 100,- zł. O kwocie zwolnienia zadecydowała także wysokość zadeklarowanego dochodu, osiąganego przez syna z działalności gospodarczej, a korzystającego z pojazdów, o których wyżej. Referendarz sądowy nie rozważał natomiast – w przeciwieństwie do organów odmawiających umorzenia zaległości - zagadnienia zbilansowania z zadeklarowanych przez skarżącego dochodów, wydatków, które są ponoszone w gospodarstwie domowym, przy wskazanej strukturze zatrudnienia członków rodziny. 6. Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.