III SA/Wa 2243/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. B. i P. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. (dalej jako “organ egzekucyjny" prowadził postępowanie egzekucyjne w stosunku do P. i M. B. (dalej jako “Zobowiązani", “Strona", “Skarżący") na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez : Burmistrza S. nr: [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] i [...] , obejmujących zaległości z tytułu: podatku rolnego za 1999 - 2000 r., 2008 i 2009 r., podatku od nieruchomości za 2008 i 2009 r. oraz podatku od środków transportu za 2009 r., Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nr: [...] , [...] , [...] , [...] i [...] obejmujących zaległości z tytułu: podatku od towarów i usług za 2008, 2009 i 2010 r. oraz podatku dochodowego za 2009 r., - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. nr [...] ([...] ), [...] ([...] ) i [...] ([...] ) obejmujących zaległości z tytułu: składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za 2010 r., P. SA, sygn. akt [...] . Zawiadomieniem z dnia 7 lutego 2011 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności w P. S.C. M. S. i M.C. O dokonanym zajęciu wierzytelności powiadomiono Zobowiązanych w dniu 9 lutego 2011 r. Pismem z dnia 18 lutego 2011 r. (nazwanym zażaleniem), uzupełnionym pismem z dnia 28 lutego 2011 r. Pan P. B. wniósł skargę na wzmiankowaną wyżej czynność egzekucyjną. Podniósł, iż nie wszystkie tytułu wykonawcze wyszczególnione w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności powinny podlegać egzekucji. Wskazał, iż tytuł wykonawczy [...] jest nieaktualny, ponieważ postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej P. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. . Z kolei tytuł wykonawczy [...] oraz [...] jest nieaktualny ze względu na fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 6 października 2010 r. sygn. akt III SA/Po 433/10 uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2010 r. tym samym i decyzje Burmistrza S. dotyczące podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2008 r. Z kolei tytuły wykonawcze nr [...] , [...] ,[...] oraz [...] dotyczące podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2009 r. także są nieaktualne. Również tytuł wykonawczy nr [...] jest nieaktualny, gdyż należność nim objęta została uregulowana. Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. oddalił wniesioną skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w P. uznał, iż organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności Zobowiązanych w P. S.C. M.S. i M. C. zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ ten wskazał jednocześnie, że podniesiona przez Pana P. B. kwestia dotycząca nieistnienia niektórych dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym należności nie może być przedmiotem rozpatrzenia w ramach skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. Pismem z 11 kwietnia 2011 r. Zobowiązani wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, w którym podnieśli, iż zaskarżone postanowienie wydano wbrew prawu z uwagi na błędy wynikające z wadliwego postępowania egzekucyjnego opartego o nieważne decyzje, prowadzonego w celu wyegzekwowanie nieistniejących należności Urzędu Miejskiego w S. , nie respektującego wyroków Sądu Administracyjnego. Na poparcie swojego stanowiska załączyli wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 i 19 października 2010 r., mocą których uchylono decyzje odmiawiające uchylenia decyzji ostatecznych w sprawie ustalenia podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2008 i 2009 rok. Ponadto wskazali, iż należność wykazana w tytule wykonawczym nr [...] została uregulowana bezpośrednio na konto Urzędu Miejskiego w S. w tej sytuacji prowadzenie egzekucji jest nie na miejscu. Ponadto podnieśli, iż zaskarżone postanowienie jest wadliwe, ze względu na pominięcie w nim żony – M. B.. Minister Finansów po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. . Organ odwoławczy przywołując art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U.z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) – dalej jako “u.p.e.a." wskazał, że przepis ten stanowi swoistą ochronę zobowiązanego przed naruszeniami przepisów postępowania. W ramach tego środka zaskarżenia można jednak wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Oceniając prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu innych wierzytelności pieniężnych, niż określonych w art. 72 - 85 u.p.e.a. Minister Finansów nie stwierdził nieprawidłowości w tym zakresie. Organ ten ustalił, że odpisy tytułów wykonawczych na podstawie których prowadzono w stosunku do Strony postępowanie egzekucyjne zostały prawidłowo doręczone. Zajęcia wierzytelności dokonano zgodnie z art. 89 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez przesłanie do dłużnika – P. S.C. M.S. i M.C. P. [...] , [...] S. l - zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną Zobowiązanego z tytułu umowy najmu, dzierżawy do wysokości egzekwowanych należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych należności oraz kosztami egzekucyjnymi. Ponadto wezwano dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył organowi egzekucyjnemu oświadczenie, czy uznaje zajętą wierzytelność Zobowiązanego, czy przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętych wierzytelności kwoty na pokrycie egzekwowanej należności lub z jakiego powodu odmawia. Ponadto odpis zawiadomienia o zajęciu wierzytelności doręczono także Zobowiązanemu. Do zajęcia wierzytelności Zobowiązanego z tytułu umowy najmu, dzierżawy wykorzystano druk zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego Zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, który odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 137, poz. 1541, z późn. zm.). Jednakże dokonane zajęcie wierzytelności okazało się nieskuteczne. Dłużnik zajętej wierzytelności poinformował bowiem, iż nie posiada wierzytelności Zobowiązanego. Odnosząc się natomiast do zarzutów Strony Minister Finansów stwierdził, iż kwestie dotyczące wymagalności egzekwowanych zobowiązań nie podlegają rozpatrzeniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. Kwestie te podlegają bowiem rozpatrzeniu w ramach postępowań: w trybie art. 34 u.p.e.a. - w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych lub w trybie art. 59 powołanej ustawy - w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zauważył jednocześnie, iż przytoczone przez Zobiwiązanych wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu nie dotyczą decyzji wymiarowych stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych dotyczących podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za lata 2008 i 2009, a decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznych w sprawie ustalenia podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za lata 2008 i 2009. Odnosząc się z kolei do zarzutu, iż przedmiotowe postępowanie jest wadliwe z uwagi na pominięcie w nim Pani M. B. Minister Finansów zauważył, iż prawo zaskarżenia czynności egzekucyjnej przysługiwało obojgu Zobowiązanym. Z prawa tego skorzystał jedynie Pan P. B. i dlatego zaskarżone postanowienie doręczono tylko jemu. Organ odwoławczy przyznał jednak, iż brak powiadomienia Pani M. B. o wydanym rozstrzygnięciu niewątpliwie stanowiło wadę, jednakże ta nie skutkuje nieważnością tegoż postępowania. Na powyższe postanowienie Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie, podtrzymując stanowisko prezentowane wcześniej i wskazując na uchybienie organu I instancji w powiadomieniu Pani M. B. w wydanym przez ten organ postanowieniu. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skarga ta służy kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Czynnościami takimi stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a. są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają więc działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2007 r., III SA/Wa 1433/07, też wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2007 r., III SA/Wa 1580/07 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe rozważania do oceny rozpoznawanej sprawy Sąd zauważa, iż w treści wniesionej skargi na czynność organu egzekucyjnego podniesiono okoliczności związane z wymagalnością oraz istnieniem egzekwowanych należności. Okoliczności te nie mogą być jednak podstawą wniesienia skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., gdyż nie dotyczą one sposobu i formy dokonania czynności egzekucyjnej, a ponadto stanowią podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wymieniona w art. 33 pkt. 1 u.p.e.a. Jednocześnie zauważyć należy, iż jak wynika z akt sprawy w ramach prowadzonego postępowania organy obu instancji prawidłowo oceniły sposób i formę dokonania przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności u dłużnika zajętej wierzytelności – P. S.C. M.S. i M.C. . Sposób dokonania tej czynności w ocenie Sądu bowiem odpowiada przepisom art. 89 u.p.e.a., a jej forma jest zgodna z § 39 pkt 5 i załącznikiem nr 16 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 137, poz. 1541, z późn. zm.) określającymi wzór zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u innego dłużnika zajętej wierzytelności niż pracodawca, organ rentowy lub bank. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu dotyczącego braku wskazania w postanowieniu organu I instancji Pani M. B. stwierdzić należy, iż zajęcie wierzytelności stanowiące przedmiot skargi na czynności organu egzekucyjnego dokonane zostało w stosunku do prawa majątkowego jak i dotyczyło zaległości obojga małżonków – M. i P. B. . Zatem adresatami postanowienia w tym przedmiocie winni być oboje małżonkowie. Jednakże wadliwe (niepełne) oznaczenie strony w postanowieniu I instancji nie naruszało jej praw w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego. Należy mieć bowiem na uwadze, iż Pani M.B. wraz z Panem P. B. wnieśli zażalenie od wzmiankowanego postanowienia, skutkiem którego wydane zostało postanowienie organu odwoławczego, którego adresatami byli oboje małżonkowie. Tym samym mimo wadliwego oznaczenia strony w postanowieniu organu I instancji Pani M.B. brała udział w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Z powyższych względów, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak również nie stwierdzając innych naruszeń prawa, skargę jako nieuzasadnioną, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).