III SA/Wa 2246/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z póz. zm.), art. 13 § 1 pkt 3, art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1 oraz art. 21 § 3 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz926 z póz. zm.) – zwanej dalej ,,ord. pod." i art. 5 ust. 1 pkt 4 i 7 lit. c w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. nr 9 poz. 84 ze. zm.) -zwanej dalej "upol"- Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpatrzeniu odwołania J.P. od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2004 r. określającej wysokość należności z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2004 w kwocie [...] zł postanowiło utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ podatkowy ustalił, że budynek należący do J.P., położony we wsi T. jest budynkiem letniskowym, a nie budynkiem mieszkalnym służącym zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Organ pierwszej instancji swoje twierdzenie oparł na fakcie, iż skarżący posiada mieszkanie w W., gdzie jest na stałe zameldowany, podaje swój adres do korespondencji i korespondencję systematycznie odbiera w tym mieszkaniu. A zatem, jak wnioskuje organ podatkowy podstawowe potrzeby mieszkaniowe podatnika zaspokaja mieszkanie w W.. Powołując się na okoliczność, że działka położona jest na terenie budownictwa letniskowego oraz budynek ma charakter domu letniskowego organ zastosował stawki podatkowe stosownie do postanowień §1 ust. 2 pkt 5b i § 1 ust. 1 pkt 3 Uchwały Rady Gminy B. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2004 r. z dnia [...] grudnia 2003 r. Organ powołał się na wyrok NSA z 3 października 2002 r. III S.A. 189/02 w którym sąd stwierdził, że chociaż budynek ze względu na parametry techniczne może spełniać potrzeby mieszkaniowe podatnika, to w sytuacji, gdy jest on wykorzystywany sezonowo, nie może korzystać z uprzywilejowanej stawki podatku od nieruchomości jaka jest przewidziana dla budynków służących wyłącznie celom mieszkaniowym. Od powyższej decyzji skarżący odwołał się. W odwołaniu podniósł, że jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, kwestionuje natomiast prawidłowość zakwalifikowania budynku położonego na terenie wsi T. w planie zagospodarowania przestrzennego jak ,,budynek pozostały", gdy zdaniem podatnika spełnia on wszystkie wymogi dla budynku mieszkalnego. Twierdzi, że obecne przepisy dotyczące własności nieruchomości nie ograniczają posiadania kilku domów. W konkluzji wnosił o zaliczenie budynku letniskowego do budynków mieszkalnych, a co za tym idzie liczenie, podatku w odpowiedniej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] maja 2004 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rozpoznając odwołanie SKO stwierdziło, że organ podatkowy I instancji dokonał prawidłowego wymiaru podatku. SKO podniosło, że działki letniskowe skarżącego położone są w miejscowości T., której tereny stosownie do zapisów prawa miejscowego mającą charakter wypoczynkowo - letniskowy. Organ II instancji podnosił, że skarżący sam przyznaje, że uzyskał pozwolenie na budowę budynku letniskowego, nie uzyskał zaś decyzji administracyjnej o zmianie użytkowania budynku letniskowego. Podatnik nie wykazał, aby głównym miejscem zamieszkania jego i rodziny nie było mieszkanie w W., nie wskazuje jako miejsca stałego pobytu domu w T., zaś [...] adres służy jedynie jako adres do doręczenia korespondencji. SKO powołało się na ustalenia dokonane przez pracowników Urzędu Gminy B. podczas wizji lokalnej na nieruchomości a także na fakt, iż pracownicy Rejonu Energetycznego w W. obsługujący gm. B., w tym m. T. nie zastali skarżącego podczas odczytywania liczników. W przypadku skarżącego w okresie zarówno roku 2003 jak i roku uprzedniego w żadnym okresie nie udało się inkasentom dokonać odczytu licznika i wystawienia rachunku czy też pozostawienia rachunków u sąsiadów. Skarżący sam dokonał w RE W. zgłoszenia stanu licznika we wrześniu 2003 r. za cały rok tj. od września 2002 r. do września 2003 r., a uprzednio analogicznie: zgłoszenie we wrześniu 2002 r. za okres od września 2001 r. do września 2002 r. Organ wnioskował, że kwota opłaty [...] zł za roczne używanie energii elektrycznej jest drastycznie niska jak na zużycie związane z oświetleniem, podgrzewaniem ciepłej wody, używanie sprzętu TV i AGD oraz koszenie trawnika. Tym samym organ wnioskował, że obiekt letniskowy nie służył do zaspakajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę SKO orzekło jak w sentencji. SKO podało informacyjnie, że według informacji uzyskanych z Urzędu Gminy B. działka, będąca własnością podatnika według zapisów opracowań związanych z "nowym" planem zagospodarowania przestrzennego gminy B. będzie mieć przeznaczenie pod budownictwo mieszkaniowe, co może skutkować zmianą posiadanego obiektu z letniskowego na mieszkalny, a tym samym zmianą podstawy opodatkowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz w piśmie z dnia [...] stycznia 2005 r. skarżący podniósł, że budynek zbudowany w roku 1973 znajduje się na działce budowlanej. Ponadto skarżący podnosi, że uznanie budynku za dom letniskowy jest bezzasadne, bo zarówno wyposażenie jak i sposób zagospodarowania terenu takiego stwierdzenia nie potwierdzają tego. Zużycie energii podane w złotówkach przez organ I instancji jest próbą celowej dezinformacji Sądu. Zużycie energii i wody potwierdzone rachunkami wynosi [...] kWh rocznie, a zużycie wody ponad [...] metrów sześciennych rocznie jest w pełni zaspakajające potrzeby mieszkaniowe skarżącego za cały rok. W ocenie skarżącego również bezprawne jest, przyjęcie jako dowodu nieskutecznych wizyt inkasentów. Nigdy one nie były awizowane. Kontrola zużycia energii była dokonywana bezpośrednio przez pracowników rejonu 2-3 krotnie w ciągu roku. Ostatnia miała miejsce w grudniu 2004 r. Odpowiadając na zarzuty skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje, Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, że wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 122 i 187 ord. pod. mającym wpływ na wynik sprawy. Zatem skarga zasługiwała na uwzględnienie. Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Zgodnie z treścią art. 122 ord. pod obowiązkiem organów podatkowych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W przedmiotowym artykule została wyrażona zasada prawdy obiektywnej. Jej treść oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego zgodnie z rzeczywistym stanem, a jeżeli okaże się to niemożliwe, dokonanie ustaleń zbliżonych do stanu rzeczywistego. Zdaniem Sądu, organy obu instancji nie uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanego wyżej przepisu. W szczególności nie wyjaśniły w sposób nie budzący wątpliwości kluczowej kwestii dla przedmiotowego postępowania, czy nieruchomość położona na terenie miejscowości T. służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych J.P.. Nie budzącym sporów faktem w niniejszej sprawie jest to, że przedmiotowa nieruchomość miała zgodnie z Planem Zagospodarowania Przestrzennego przeznaczenie pod budowę letniskową. Powyższy fakt nie przesądza jednak o niemożliwości zaliczenia takiego budynku do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit a) upol. Zgodnie z uchwałą NSA z 1 lipca 2002 r. (sygn. akt. FPK 3/02) o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela budynku i osób mu bliskich. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że organy podatkowe wyciągnęły błędne wnioski, że skoro przedmiotowa nieruchomość zgodnie z planem ma przeznaczenie letniskowe to nie może być uznana za budynek mieszkalny w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit a) upol. Takie błędne rozumowanie zdaje się potwierdzać zawarta w decyzji SKO uwaga, że "zgodnie z nowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego przedmiotowa nieruchomość będzie mieć przeznaczenie pod budownictwo mieszkaniowe, co może skutkować zmianą posiadanego obiektu z letniskowego na mieszkalny, a tym samym zmianą podstawy opodatkowania. Organy podatkowe wnioski o tym, iż powyższa nieruchomość nie zaspokaja podstawowych potrzeb mieszkaniowych podatnika wywiodły z faktu, że J.P. nie był obecny na przedmiotowej nieruchomości w czasie wizyt inkasentów z Zakładu Energetycznego i niską kwotą opłat za roczne używanie energii elektrycznej. Dodatkowo organy podatkowe jako dowód na powyższe twierdzenie wskazują fakt zameldowania podatnika w W.. Odwołując się do definicji miejsca zamieszkania, zawartej w art. 25 kodeksu cywilnego należy stwierdzić, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której ta osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Zgodnie z wyrokiem SN z 25 listopada 1975 r. (sygn. akt III CRN 53/75) o stałości pobytu osoby fizycznej na danym terytorium decyduje przede wszystkim takie przebywanie tej osoby, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Bez znaczenia zatem dla ustalenia miejsca zamieszkania jest fakt zameldowania osoby fizycznej. Odnośnie faktu zużycia wody czy też energii elektrycznej, Sąd zauważa, że w tej sprawie na podstawie tych dowodów nie można ustalić bez żadnych wątpliwości, że skarżący nie przebywał w budynku położonym w T.. W ocenie Sądu, organy podatkowe mogły również skorzystać z innych środków dowodowych takich jak przesłuchania sąsiadów lub osób zamieszkujących w pobliżu na okoliczność potwierdzenia lub zaprzeczenia przebywania skarżącego w T.. Nie bez znaczenia jest również fakt podniesiony przez skarżącego na rozprawie, iż centrum jego interesów życiowych znajduje się w T., ponieważ zajmuje się wykonywaniem urządzeń za pomocą narzędzi, których jak twierdzi, nie może używać (np. spawarki) w budynku wielokondygnacyjnym w W.. Z uwagi na powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organy podatkowe nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości czy posiadany przez skarżącego dom jest użytkowany przez właściciela służąc mu do zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie tego faktu nie przesądza. Reasumując Sąd zauważa, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 122 w związku z art. 187 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez nieustalenie w dostateczny sposób czy przedmiotowy dom jest użytkowany przez właściciela służąc mu do zaspokajania potrzeb życiowych. Powyższe zaniechanie stanowi naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy i spowodowały konieczność uchylenia przedmiotowej decyzji. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt powyżej ustawy.