III SA/Wa 2247/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska (spr.), Asesor WSA Artur Kot, Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi B.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2003r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] czerwca 2005 r., po rozpatrzeniu odwołania M.S. – pełnomocnika B.C., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] lutego 2005 r. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w kwocie 1.348,48 zł za budynki pozostałe za rok 2003 z tytułu podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż podatniczka we wniosku o umorzenie przedmiotowego zobowiązania podatkowego podała, iż przy przejmowaniu masy spadkowej nie zakwestionowała faktu, iż Spółdzielnia wybudowała na przejmowanym terenie dodatkowe powierzchnie. Nie przypuszczała jednak, że od budynków w złym stanie technicznym będzie opłacała podatek. Organ powołał się na przesłanki art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60), zwaną dalej Ordynacja podatkowa, i stwierdził, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego – ustaleniu sytuacji materialnej i bytowej strony, racje i argumenty wymienione we wniosku nie stanowią wystarczających przesłanek do zastosowania ulgi w spłacie zaległego zobowiązania podatkowego. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, pełnomocnik B.C. wniósł o uchylenie tejże decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu odwołania podał, że budynki zostały wybudowane bezprawnie, a Urząd Miasta przekazując spadkobierczyni jej własność nie zachował należytej staranności czym naruszył art. 120, 121 § 1 i art. 125 Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w uzasadnieniu swojej decyzji, stwierdziło, iż z analizy akt sprawy wynika, że w sprawie organ pierwszej instancji nie naruszył przepisów art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Wbrew zarzutom odwołania organ dokonał prawidłowej analizy aktualnej sytuacji skarżącej oraz przedstawionych przez nią argumentów. W sprawie strona skarżąca, składając wniosek o umorzenie należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r. uzasadniła błędem oraz niewiedzą. Organ pierwszej instancji, bez przekroczenia granic uznania administracyjnego uznał, że brak jest podstaw do zastosowania ulgi wnioskowanej przez stronę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 lipca 2005 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Skarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa poprzez brak ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu tj. – jak podano - obrazę art. 122 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 53, poz. 1269), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych ( w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu zaskarżonego aktu. Istotą sprawy jest odmowa umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2003r. Zgodnie z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Umorzenie jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku. Dlatego szczególnie istotne jest prawidłowe stosowanie prawnych przesłanek umorzenia zaległości podatkowych. Składając wniosek o umorzenie zaległości podatkowych, podatnik powinien ten wniosek uzasadnić. W interesie podatnika zatem leży podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Jeżeli więc wnioskodawca powołuje się na przesłankę ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, musi wykazać, na czym one w jego przypadku polegają. Stanowiąc w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej materialnoprawną podstawę umarzania zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej, ustawodawca upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne, bowiem oznacza przyznanie organowi, na podstawie przepisu ustawy, możliwości dokonania wyboru jednego z dopuszczonych prawem rozstrzygnięć w indywidualnej sprawie administracyjnej. Jakkolwiek uznaniowy charakter decyzji oznacza, że organy podatkowe mogą ale nie muszą, umorzyć zaległość podatkową, to jednak decyzje wydane w tym trybie nie mogą być dowolne. Wymagają uzasadnienia odpowiadającego rygorom art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Negatywne rozstrzygnięcie, dotyczące umorzenia zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę, powinno być szczególnie przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Ze względu na konstrukcję art. 67 § 1, użyte w nim zwroty, "ważny interes podatnika" i "interes publiczny", odnoszą się do hipotezy normy i wskazują sytuację faktyczną, w której można dokonać umorzenia zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę. Organ podatkowy dysponuje więc pewnym zakresem swobody w odniesieniu zarówno do wykładni tych pojęć, jak i oceny sytuacji faktycznej. Jeżeli stwierdzi wystąpienie przypadków mieszczących się w hipotezie normy, będzie mógł zastosować uznanie. Jeżeli jednak nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadających użytym pojęciom, wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego. Oznacza to, że w takim przypadku organ nie będzie dysponował wyborem, tylko decyzja będzie miała charakter związany. Tak więc w sytuacji, w której organ podatkowy stwierdzi, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w komentowanym przepisie, tj. brak ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania. Dopiero stwierdzenie przez organ podatkowy jednej z tych przesłanek lub obu łącznie, powoduje konieczność rozważenia, czy zaległość podatkowa może być umorzona, a jeżeli tak, to w jakiej części. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o umorzeniu, bądź nieumorzeniu zaległości podatkowej. Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umarzania zaległości podatkowej. Przy wykładni natomiast interesu publicznego należy uwzględniać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Podejmując decyzję na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, nawet przy uwzględnieniu inicjatywy dowodowej wnioskodawcy, organ, nie jest zwolniony od dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych. Aby stwierdzić, czy w danym przypadku ważny interes podatnika mógłby uzasadniać pozytywne rozpatrzenie wniosku w całości lub w części, należy w sposób wyczerpujący ustalić jaka jest faktyczna sytuacja materialna, rodzinna i osobista podatnika i czy ma on realne możliwości uregulowania zaległości podatkowej. Prezydent Miasta P. dokonał szczegółowej analizy przedłożonych przez stronę skarżącą dowodów dotyczących Jej sytuacji materialnej, rodzinnej, zdrowotnej, comiesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie gospodarstwa rodzinnego. W szczególności ustalił, że B.C. otrzymuje świadczenie przedemerytalne w wysokości 529,77 zł, a dochody Jej męża wynoszą 2.200 zł netto miesięcznie. Natomiast wydatki ponoszone na utrzymanie gospodarstwa domowego wynoszą: opłata za wywóz nieczystości miesięcznie - 75 zł, opłata za energię elektryczną średnio za jeden miesiąc – 142,56 zł, opłata za gaz średnio za jeden miesiąc – 218,75 zł. Koszty związane z leczeniem córki wynoszą 340 zł. Prawidłowo również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wyjaśniło, że fakt istnienia na gruncie obiektów których podatniczka nie wzniosła, nie może skutkować obowiązkiem umorzenia zaległości podatkowych. W ocenie Sądu, w tej sprawie, zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca została wydana po spełnieniu przedstawionych wyżej wymogów. Decyzje w niniejszej sprawie są należycie uzasadnione oraz poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym. Z akt sprawy bowiem wynika, iż przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej organ wezwał stronę do przedstawienia dowodów mogących mieć istotne znaczenie dla sprawy. Jednak po przeanalizowaniu materiału sprawy organ uznał, iż argumenty w sprawie nie stanowią wystarczających przesłanek do zastosowania umorzenia zaległości podatkowej. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu rażącego naruszenia prawa poprzez brak ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, tj. obrazę art. 122 Ordynacji podatkowej, należy stwierdzić, iż jest on niezasadny. Artykuł 122 Ordynacji podatkowej stanowi, iż organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W artykule tym została uregulowana zasada prawdy obiektywnej, uważana za naczelną zasadę postępowania administracyjnego, w tym także podatkowego. Zdaniem Sądu z uzasadnienia skarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej jasno wynika, iż organ podjął wszelkie niezbędne działania dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zatem zasada prawdy obiektywnej w niniejszym postępowaniu nie została naruszona. Także ocena sytuacji majątkowej strony nie jest oceną dowolną. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż skarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane bez naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.