III SA/Wa 2252/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-04-20

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, oparty na rzekomej zmianie okoliczności faktycznych, może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała tych zmian i nie wykonała wezwania sądu do przedstawienia stosownych dokumentów?
Ratio decidendi
Wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony jedynie w przypadku wykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych, uzasadniającej odmienną ocenę sytuacji finansowej strony. Niewykazanie tych zmian i niewykonanie wezwania sądu do przedstawienia dowodów skutkuje odmową uwzględnienia wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka O. sp. z o.o. sp.k. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku VAT. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały prawomocnie odrzucone. Skarżąca złożyła kolejny wniosek, powołując się na zmianę swojej sytuacji finansowej, w tym cofnięcie zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego i postępowanie egzekucyjne. Sąd wezwał spółkę do przedstawienia dokumentów potwierdzających te zmiany, jednak spółka nie odpowiedziała na wezwanie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z 8 września 2017 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia starszego referendarza sądowego z 8 września 2017 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2016 r. postanawia odmówić zmiany postanowienia Skarżąca – O. sp. z o.o. sp.k. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, iż na jej kondycję finansową miały wpływ działania strony przeciwnej. Dodała, iż prowadzone przeciwko niej postępowania doprowadziły do zaprzestania wykonywania działalności operacyjnej. Podała, iż kapitał zakładowy wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych określiła na [...] zł. Zysk za ostatni rok wyniósł [...] zł. Skarżąca ujawniła stan swoich środków w kasie na koniec miesiąca, a mianowicie [...] zł oraz stan swoich dwóch rachunków bankowych ([...] zł). Poinformowała, że nie posiada udziałów w innych podmiotach, zaś rozliczenie z pełnomocnikami nastąpi po zakończeniu sprawy. Skarżąca przedłożyła wyciągi bankowe, bilans, rachunek zysków i strat, deklaracje VAT-7. Postanowieniem z 8 września 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy. Wskutek wniesionego sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 6 października 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 8 września 2017 r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego Skarżąca ponowiła wniosek o przyznanie prawa pomocy, motywując to zmianą okoliczności faktycznych. Powołała się mianowicie na cofnięcie zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego oraz toczące się wobec niej postępowanie egzekucyjne. W związku z tym pismem z 10 stycznia 2018 r. wezwano Skarżącą do nadesłania dokumentów, z których będzie wynikać zmiana okoliczności faktycznych wpływających na jej sytuację finansową i uzasadniających odmienną ocenę, niż ta dokonana w postanowieniu z 8 września 2017 r. Na wezwanie to jednak nie odpowiedziała. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Przede wszystkim należy zauważyć, że w niniejszej sprawie Skarżąca ubiegała się już o prawo pomocy w tym samym, co obecnie zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych). Na mocy postanowienia z 27 października 2017 r. odmówiono jej wówczas tego zwolnienia. Skarżąca nie wniosła sprzeciwu, co spowodowało, że postanowienie to stało się prawomocne. W tej sytuacji pismo Skarżącej z 3 stycznia 2018 r. należało potraktować jako wniosek o zmianę przywołanego wyżej postanowienia z 8 września 2017 r. Wniosek Skarżącej należy zatem ocenić przez pryzmat przesłanek wynikających z (nota bene przywołanego także przez nią) art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej jako: "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis ten uzależnia możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień prawomocnych, czyli takich, od których nie przysługuje już stronie żaden środek zaskarżenia, jak i niekończących sprawy, od zmiany okoliczności, przez co należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie jako nowe okoliczności mające wpływ na ocenę stanu finansowego Skarżąca wyeksponowała cofnięcie zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego uniemożliwiające kontynuowanie działalności gospodarczej oraz toczące się wobec niej postępowanie egzekucyjne. Okoliczności tych w żaden jednak sposób nie wykazała, co wiąże się z tym, iż nie wykonała ona wezwania z 10 stycznia 2018 r. W konsekwencji nie można uznać, że Skarżąca wskazała na taką zmianę okoliczności, której waga przemawiałaby za zmianą dotychczasowego stanowiska co do spełnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło