III SA/Wa 2266/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-10-20

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony wobec osoby prawnej prowadzącej działalność gospodarczą, która nie wykazała braku środków na pokrycie tych kosztów?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać przyznane osobie prawnej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. W przypadku osoby prawnej prowadzącej działalność gospodarczą, która wykazuje dochody i posiada aktywa, brak jest podstaw do przyznania zwolnienia od kosztów sądowych, nawet jeśli wskazuje na trudności finansowe.
Stan faktyczny
PHU Z. Sp. j. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego za okres od kwietnia do września 2005 roku. Wniosek uzasadniono trudną sytuacją finansową spółki, w tym wypadkiem wspólnika, długim cyklem rozliczeń, wahaniami cen paliw oraz utratą płynności finansowej. Spółka wykazała jednak dochody i aktywa, w tym zysk za 2010 rok oraz środki pieniężne na rachunku bankowym.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 20 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi PHU Z. Sp. j. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do września 2005 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych PHU Z. Sp.j. wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wspólnik Spółki Z. K. wskazał, że 16 maja 2011 r. [...] należąca do Firmy miała wypadek, a procedura wypłaty odszkodowania przedłuża się. Wniosek uzasadniał również długim, bo ponad 60 – dniowym cyklem rozliczeń z kontrahentami. Ponadto powoływał się na duże wahania cen paliw i utratę płynności finansowej, niskie stawki transportu w stosunku do cen paliw oraz opłat transportowych, a także zmniejszenie dochodów firmy w stosunku do roku bieżącego. Dochód bowiem firmy za pierwsze półrocze 2011 r. wyniósł 22.706,86 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca wskazała kapitał zakładowy w wysokości 989.069,10 zł, wyjaśniła również, że posiada środki trwałe o wartości 706.871,00 zł., za rok 2010 wykazała zysk w wysokości 266.120,72 zł. Wykazała, że na rachunku bankowym zgromadziła kwotę w 442,60 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego WSA w Warszawie wspólnik Spółki nadesłał zeznanie o wysokości dochodu poniesionej straty za 2010 r. z którego wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w kwocie 13.141,723,26, dochód w wysokości 216.028,89 zł natomiast koszty uzyskania dochodu wyniosły 12.925.694,37 zł. Wspólnik Spółki przedstawił również jednostkowy rachunek zysków i strat Spółki za 2010 rok i pierwsze półrocze 2011 r., wyciągi z rachunków bankowych oraz bilans na 31 grudnia 2010 i 2009 r. oraz rachunek zysków i strat za 2009 r. Z przedstawionej informacji o udziałach w innych podmiotach wynika natomiast, że Spółka nie posiada udziałów w innych podmiotach. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Sygn. akt III SA/Wa 2266/11 Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi w wysokości 3.767,00 zł oraz stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Przede wszystkim podkreślić należy, że Skarżąca mimo - jak twierdzi -trudnej sytuacji finansowej, prowadzi działalność gospodarczą, ma zatem możliwość uzyskiwania przychodów. Natomiast jak wynika z przedstawionych dokumentów (rachunek zysków i strat) Spółka za pierwsze półrocze 2011 r. osiągnęła dochód w kwocie 23.863,23 zł. Ponadto z przedstawionego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty PIT- 36L wynika, że wspólnik Spółki w 2010 r. osiągnął dochód w wysokości 216.028,89 zł. Ponadto bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2010 r. wskazuje, że spółka posiadała należności krótkoterminowe w wysokości 2.136.306,92 zł, a także aktywa Sygn. akt III SA/Wa 2266/11 obrotowe w kwocie 2.235.251,35 zł (głównie w towarach). Z bilansu wynika również, że Skarżąca posiada krótkoterminowe aktywa finansowe w środkach pieniężnych w kasie kwocie 40.730,69 zł. Z przedstawionego natomiast zestawienia należności i zobowiązań Spółki na 31 lipca 2011 r. wynika, że Spółka posiada należności w kwocie 2.895.693,27 zł natomiast zobowiązania w kwocie 2.611.257,76 zł. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i jak wynika z nadesłanych dokumentów uzyskuje z tego tytułu przychody. W ocenie referendarza sądowego Skarżąca nie wykazała, że nie posiada środków na uiszczenie wpisu należnego od skargi. Podkreślić należy, że zobowiązania wskazane przez Spółkę nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu wpisu od skargi, co oznacza, że obowiązek spłaty zobowiązań, nie wyklucza partycypowania spółki w kosztach postępowania. Koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi Skarżącą, a warunkiem przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez Skarżącą, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243, art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło