III SA/Wa 2267/04

WyrokWSA w Warszawie2005-04-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Jerzy Płusa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i wartość masy spadkowej w zakresie podatku od spadków i darowizn, uwzględniając fakt zasiedzenia części nieruchomości przez osoby trzecie oraz zgodę strony na zaproponowaną wycenę?
Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i wartość masy spadkowej. Pomimo zarzutów strony skarżącej, organy podatkowe zbadały materiał dowodowy, w tym postanowienia o zasiedzeniu, i prawidłowo oceniły, że współwładywanie części nieruchomości przez osoby trzecie nie wpływa na wysokość podatku od spadków i darowizn, gdyż prawo do nieruchomości wynika z dziedziczenia. Ponadto, strona skarżąca wyraziła zgodę na zaproponowaną wycenę składników majątku, co wyklucza późniejsze kwestionowanie tej wyceny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn po zmarłym M. M. Spadek po nim nabyli jego żona D. M. i małoletni syn M. M. Organy podatkowe ustaliły wartość masy spadkowej, uwzględniając m.in. ¾ części nieruchomości w S. i ½ części nieruchomości w K. Strona skarżąca zarzuciła niewłaściwe ustalenie masy spadkowej w zakresie budynku mieszkalnego w S., wskazując, że część budynku stanowi odrębną własność państwa Z. nabytą w drodze zasiedzenia. Strona skarżąca kwestionowała również wycenę 1 m² działki. Ostatecznie Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji i ustalił podatek w niższej kwocie. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M. M. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego D. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie: ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 7, art. 8, art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 ze zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.s.d", uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] ustalającą M. M. podatek od spadków i darowizn i rozstrzygnął co do istoty, ustalając wysokość podatku od spadków i darowizn w odmiennej kwocie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...]grudnia 2003 r. Sygn. Akt [...] spadek po zmarłym w dniu 19 października 2003 r. M. M. na podstawie ustawy nabyli: żona D. M. oraz nieletni syn M. M. w częściach równych. W dniu [...] marca 2004 r. spadkobiercy złożyli zeznanie o nabyciu spadku, w którym wykazali masę spadkową: ¾ części nieruchomości położonej w S. przy ul. [...]. 19 składającej się z zabudowanej działki gruntu o pow. 908 m² o wartości 18.500 zł, domu mieszkalnego o pow. 162 m² o wartości 65.000 zł, komórki murowanej i garażu murowanego o powierzchni 20 m² o łącznej wartości 2.500 zł oraz ½ części nieruchomości położonej w K. - gmina S., składającej się z działki gruntu o powierzchni 800 m² o wartości 7.000 zł i domku letniskowego, drewnianego o pow. 30 m² o wartości 8.000 zł oraz ½ samochodu osobowego marki Opel Omega z 1992 r. o wartości 6.000 zł. W części III zeznania jako długi i ciężary i nakłady obciążające nabyte rzeczy i prawa majątkowe zostały wskazane : koszty związane z pogrzebem w kwocie 4.000 zł, dług z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w kwocie 26.158,03 zł, dług wobec budżetu (ZUS, US) w kwocie 39.202,03 zł. W ocenie organu podatkowego pierwszej instancji wartość działki gruntu o pow. 908 m² i budynku mieszkalnego o pow. 162 m² przy ul. [...]. 19 w S. będących przedmiotem spadku, podana w zeznaniu podatkowym nie odpowiadała ich wartości rynkowej, w związku z czym w dniu 4 maja 2004 r. wezwano stronę postępowania do podwyższenia wartości nabytych w drodze spadku rzeczy, do proponowanej kwoty 80 zł/m² działki gruntu i 800 zł/m² domu położonego w S.. W złożonym wyjaśnieniu z dnia 20 maja 2004 r. D. M. działając jako przedstawiciel ustawowy M. M. wyraziła zgodę na podwyższenie wartości domu oraz działki gruntu, do proponowanej przez organ podatkowy pierwszej instancji wysokości. Z zaświadczenia wydanego na prośbę Pani D. M. przez Urząd Skarbowy w S. wynika, iż naliczony podatek, który został wymierzony M. M., został zapłacony w całości w dniu 9 sierpnia 2004 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. M. M. reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego D. M. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu odwołania strona zarzuciła decyzji niewłaściwe ustalenie masy spadkowej w zakresie budynku mieszkalnego położonego w S. przy ul. [...]. 19. Strona odwołująca wskazała, że część powyższego budynku stanowi odrębną własność państwa Z. nabytą w drodze zasiedzenia. Dotyczy to udziału w nieruchomości wynoszącego 164/908. Strona postępowania oznajmiła w odwołaniu, że w momencie składania oświadczeń po śmierci męża nie była w pełni poinformowana o zawiłościach nabywanego majątku w drodze dziedziczenia. D. M. wyjaśniła, iż Sąd Rejonowy w swoim postanowieniu o zasiedzeniu nie dokonał szczegółowego podziału domu i dlatego powstały trudności przy dokładnym określeniu wielkości prawa do budynku. Strona postępowania wniosła ponadto o prawidłowe dokonanie wyceny masy spadkowej, która to według jej oceny rzutuje na możliwość umorzenia zaległych podatków. Dyrektor Izby Skarbowej w W. w świetle nowego dowodu przedstawionego przez stronę, decyzją z dnia [...] października 2004 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i ustalił stronie postępowania podatek od spadków i darowizn w wysokości 714,20 zł. Na powyższą decyzję D. M. – przedstawiciel ustawowy małoletniego syna M. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosząc o uchylenie wadliwej decyzji zarzuciła organom podatkowym naruszenie art. 120, art. 121 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej w szczególności przez nieuznanie oczywistych dowodów oraz stanu faktycznego, niewłaściwą interpretację istniejących faktów. W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca przedstawiła własne wyliczenia dotyczące masy spadkowej powołując się m.in. na to, że część zasiedzonej nieruchomości należącej do państwa Z. jest w rzeczywistości większa niż wynika to z przedłożonych dokumentów, co w sposób bezpośredni przekłada się na wysokość ustalonego podatku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w skarżonej decyzji. Pismem z dnia 10 stycznia 2005 r. przedstawiciel ustawowy M. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy na podstawie art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.p.s.a.", w trybie uproszczonym. Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia w zakresie zażądania przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 119 pkt 2 u.p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Przede wszystkim Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 145 u.p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 u.p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) u.p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej, co do naruszenia art. 120, art. 121, art. 122 Ordynacji podatkowej należy stwierdzić, że organy podatkowe dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Skarżąca na każdym etapie postępowania podatkowego była zapoznawana ze zgromadzonym materiałem dowodowym w trybie przepisu art. 200 Ordynacji podatkowej Przedstawione przez skarżącą dowody i wyjaśnienia nie zostały w żaden sposób pominięte, co w bezpośredni sposób przełożyło się na wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. decyzji uchylającej rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji w całości i ustalającej wysokość podatku w kwocie niższej. W ocenie Sądu zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej zawierających ogólne zasady postępowania podatkowego nie znajdują w przedmiotowej sprawie uzasadnienia. Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuciła organom podatkowym nieodniesienie się do stanu faktycznego, zgodnie z którym państwo Z. zamieszkujący wraz D. M. i jej synem M. M. w domu położonym w S. przy ul. [...]. 19 nabyli w drodze zasiedzenia ½ część przedmiotowego budynku. Skarżąca na poparcie powyższego argumentu przedstawiła wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] maja 2004 r. Sygn. akt [...]. Z załączonego do skargi w.w. orzeczenia, a także z postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] stycznia 2002 r. Sygn. akt [...] jednoznacznie wynika, że państwo Z. nabyli z dniem [...] lutego 1987 r. w drodze zasiedzenia 164/908 części przedmiotowej nieruchomości. Analiza powyższych orzeczeń wskazuje jednoznacznie, że zarzut strony skarżącej dotyczący niezbadania stanu faktycznego przez organy podatkowe w przedmiocie nabytego w drodze dziedziczenia udziału w przedmiotowej nieruchomości jest całkowicie bezzasadny. Fakt, iż współwłaściciele nieruchomości położonej przy ul. [...]. 19 państwo Z. faktycznie zajmują ½ budynku nie ma znaczenia dla kwestii ustalenia wysokości podatku od spadków i darowizn, gdyż w świetle prawa władają jedynie udziałem w nieruchomości wynoszącym 164/908 przedmiotowej nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez D. M., w których kwestionuje ona wycenę 1 m² działki odziedziczonej przez jej syna należy zauważyć, iż skarżąca przed ustaleniem wysokości podatku pismem z dnia 20 maja 2004 r. zgodziła się z wyceną składników nabywanego majątku zaproponowaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Z akt sprawy wynika także, że skarżąca nie podnosiła kwestii wyceny 1 m² odziedziczonej części działku w odwołaniu od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło