III SA/Wa 227/08

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ze skargi G. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wnioskowanym w tej sprawie, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje wnioskowane przez stronę zwolnienie od kosztów sądowych oraz – ponadto - ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2. Wnioskiem z 25 lutego 2008 r. G. L., dalej jako skarżąca, zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ: a/ od 1 marca 2007 r. wysokość przyznanego jej świadczenia emerytalnego wynosi 524,59 zł, co stanowi jedyne jej źródło utrzymania; b/ skarżąca wskazała, iż jest osobą starszą, bez wsparcia ze strony najbliższej rodziny. Jej córka została zamordowana, a postępowanie pochłania wysokie koszty, które ograniczają możliwości skarżącej w jakichkolwiek wydatkach. Skarżąca zaznaczyła, że nie posiada żadnych wartościowych ruchomości lub nieruchomości. Jej oszczędności to kwota 300 euro. 3. Referendarz sądowy wezwał skarżącą o udzielenie szczegółowych informacji o jej stanie majątkowym, tj. o nadesłanie odpisów zeznań podatkowych, wskazanie osiągniętych w 2007 r. dochodów, nadesłanie odpisów wyciągów z rachunków bankowych, zestawienie należności i zobowiązań skarżącej, wskazania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Ponadto referendarz sądowy poprosił o wyjaśnienie powodów niemożności uiszczenia kwoty 127,- zł tytułem wpisu sądowego z posiadanych przez stronę oszczędności w kwocie 300 euro. 4. Wpis w sprawie został określony na kwotę 127,- zł i jest to jedyny koszt wymagany w sprawie, przy wykazanej przez skarżąca sytuacji majątkowej. W tym zatem zakresie należy rozpoznać wniosek skarżącej, ponieważ tylko w odniesieniu do wymagalnych obecnie kosztów sądowych można odnieść jej sytuację majątkową, która przecież, z założenia, ulega ciągłej zmianie. 5. Referendarz sądowy zauważa, że skarżąca uzyskuje, stały dochód we wskazanej powyżej wysokości. Wobec braku szczegółowego oznaczenia okoliczności utrudniających skarżącemu gospodarowanie wykazanymi środkami finansowymi, można by usiłować oceniać możliwości skarżącego partycypowania w ponoszeniu wymaganych kosztów sądowych w wysokości 127,- zł z uwzględnieniem jego wykazanej uprawdopodobnionej sytuacji majątkowej i finansowej. Mając na uwadze to, że przedstawione informacje są niepełne, referendarz wzmiankuje jedynie, że z analizy ich treści – bez nadesłania dodatkowych informacji - wynika zdolność skarżącej do podjęcia czynności w celu wygospodarowania środków na wymagalne koszty postępowania sądowego, ponieważ jej dochody są wielokrotnie wyższe od kwoty wymaganego wpisu sądowego. Przy czym skarżąca posiada bardzo niskie koszty stałe ponoszone miesięcznie, co wynika ze złożonych przez nią deklaracji, co – z kolei – umożliwia gospodarowanie pozostałą jej kwotą. Zdolność do uiszczenia występujących w sprawie kosztów sądowych wynika także z zestawienia wartości posiadanych oszczędności w kwocie 300,- euro z wymagana kwotą wpisu od skargi. Trafność poczynionych powyżej spostrzeżeń została potwierdzona przez fakt uiszczenia przez skarżąca w dniu 6 marca 2008 r. wpisu sądowego od skargi. Oznacza to, że nie występują w sprawie wymagane koszty sądowe, czyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie był niezasadny. 6. W sytuacji, kiedy skarżąca uiściła wpis od skargi, a w sprawie nie występowały żadne inne wymagalne koszty sądowe, przedwczesne byłoby zwalnianie jej od kosztów mogących wystąpić hipotetycznie w przyszłości, ponieważ nie można orzec o niezdolności skarżącej do ponoszenia tych kosztów, z uwagi na jej stabilną obecną sytuację finansową. 7. Z tych powodów referendarz sądowy, był zobowiązany uznać zdolność skarżącego do ponoszenia kosztów sądowych i na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.