III SA/Wa 227/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 kwietnia 2011 r. zażalenia P. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 227/10 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych sprawy ze skargi P. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania podatkowego oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. postanowił: 1) uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 228/10, 2) przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Pełnomocnik skarżącego – r. pr. P. J. w skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2010 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 227/10 zawarł wniosek o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości z powodu braku dostępu skarżącego do swojego majątku, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Wniosek uzasadnił wskazując, iż w toku postępowania podatkowego i toczących się egzekucji zajęto rachunek bankowy skarżącego oraz jego majątek, przez co nie ma on możliwości regulowania należności sądowych. W związku z zawartym w skardze kasacyjnej wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem z dnia 3 lutego 2011 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania oraz przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego tj.: wykazania i udokumentowania wysokości dochodów uzyskanych w 2010 r., przedstawienia zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków skarżącego, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącego za ostatnie 3 miesiące wskazania źródeł finansowania wynagrodzenia pełnomocnika. Pełnomocnik skarżącego w odpowiedzi na ww. wezwanie nadesłał formularz "PPF", który został przez niego podpisany oraz kserokopię wniosku o zezwolenie na widzenie ze skarżącym, skierowane do Prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. W uzasadnieniu zawartym w formularzu "PPF", powtórzył argumenty prezentowane w skardze kasacyjnej odnośnie podstaw do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W związku z przebywaniem skarżącego w areszcie Śledczym W. stwierdził, iż nie możliwe jest udzielenie odpowiedzi na większość pytań zawartych w formularzu. Wskazał, że niemożliwe jest osobiste skontaktowanie się ze skarżącym, mimo dwukrotnie składanych wniosków do Prokuratury o wyrażenie zgody na widzenie. Podkreślił, że zgodnie z jego wiedzą środki na rachunkach bankowych Skarżącego zostały zajęte przez Urząd Skarbowy. Postanowieniem z dnia 7 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pełnomocnik Skarżącego pismem z dnia 21 marca 2011 r. wniósł zażalenie na ww. postanowienie. W uzasadnieniu wskazał na brak możliwości szybkiego skontaktowania się ze swoim mocodawcą, który przebywa w areszcie śledczym. Ponadto Skarżący nie posiada dostępu do rachunków bankowych, a rodzina skarżącego – zgodnie z wiedzą pełnomocnika - matka w podeszłym wieku, nie ma obowiązku opłacania kosztów sądowych za syna. Do zażalenia pełnomocnik dołączył kopie dowodów uiszczenia wpisów sądowych od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zatem na podstawie tego przepisu Sąd, który wydał np. postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy może rozpoznać sprawę na nowo i w zależności od okoliczności sprawy - uchylić (zmienić) to postanowienie lub oddalić wniosek o jego zmianę (uchylenie). Warunkiem uchylenia (zmiany) postanowienia niekończącego postępowania w sprawie jest zmiana okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, jakie Sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Kierując się powyższym uregulowaniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał ponownej oceny stanu sprawy, z uwzględnieniem nowych okoliczności podniesionych przez pełnomocnika skarżącego. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W odniesieniu do meritum sprawy Sąd zauważa, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu mając na uwadze, iż skarżący przebywa w areszcie śledczym i nie ma dostępu do rachunków bankowych należało przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący w świetle przedstawionym przez pełnomocnika strony skarżącej informacji wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Ponadto odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ograniczałoby prawo skarżącego do rozpoznania skargi kasacyjnej, a więc konstytucyjną zasadę prawa do sądu. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie przepisu art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 165 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.