III SA/Wa 2270/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia WSA del. Maria Grabowska, Asesor WSA Marta Waksmudzka-Karasińska (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2005 r. sprawy ze skargi "I." sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. oddala skargę Sygnat. Akt III SA/Wa 2270/04 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2004r. Minister Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Nr [...] z dnia [...] listopada 2004r., w przedmiocie odmowy umorzenia spółce " I." ( poprzednia nazwa "C..) sp. z o. o. należnych wpłat w kwocie 49.618,24 zł. oraz odsetek w kwocie 32.280,52 zł. za okres od maja 2000r. do grudnia 2001r. na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 67§ 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), dalej powoływanej jako " ord. pod.", zgodnie z którym organ może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki tylko w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Po wnikliwym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego organ odwoławczy uznał, iż w stosunku do strony nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie należnych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ( zwany dalej " PFRON"). Organ podkreślił, iż umorzenie należnych wpłat na PFRON jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika, na jego wniosek. Przedstawione w odwołaniu argumenty – trudna sytuacja finansowa spółki - nie stanowią wystarczającej przesłanki warunkującej umorzenie należnych wpłat. Nawet, jeśli organ stwierdzi zaistnienie sytuacji wskazującej na ważny interes podatnika, czy interes publiczny, to organ ten może, ale nie musi przyznać zobowiązanemu ulgę w postaci umorzenia zobowiązania. W uzasadnieniu wskazano, iż w celu złagodzenia dolegliwości związanych z zapłatą należności, strona może wystąpić do Prezesa Zarządu PFRON o odroczenie lub rozłożenie na raty płatności zaległości, zgodnie z art. 48 § 1 ord. pod. Spółka "I." sp. z o. o. . zaskarżyła wymienioną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc zarzut naruszenia przepisów art. 7 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 67 § 3 ord. pod. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W motywach uzasadnienia spółka wskazała, iż uznaniowy charakter decyzji wydawanych na podstawie art. 67 § 3 ord. pod. nie oznacza, iż decyzje te mogą być dowolne. Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2002r. sygn. III RN 1898/00, wskazała, iż nie jest argumentem przemawiającym przeciwko skarżącemu fakt, iż już raz – w roku poprzedzającym -skorzystał on z umorzenia podatku. W ocenie spółki organy nie dokonały szczegółowych ustaleń w zakresie przesłanek umorzenia należności, nie dokonały również wszechstronnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie. Nadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do decyzji z dnia [...] stycznia 2002r, Nr [...] umarzającej należne wpłaty na PFRON w terminie za okres od sierpnia 1999r. do kwietnia 2000r., umarzającej odsetki w okresie od kwietnia 2000r. do lipca 2001r. oraz rozkładającej płatność należnych wpłat w kwocie 50 000 zł. na 10 rat. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 10 marca 2005r skarżąca spółka podniosła między innymi, iż ani zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja Prezesa Zarządu PFRON nie zawierają uzasadnień faktycznych, o jakich mowa w art. 210 § 4 ord. pod. Decyzje te nie odnoszą się do podnoszonych przez stronę okoliczności i powodów, dla których spółka nie uregulowała dwóch ostatnich wpłat na PFRON, o których mowa w decyzji z dnia [...] stycznia 2002r. Nadto organ wydając rzeczoną decyzję o umorzeniu zaległości uznał argumenty podnoszone przez skarżącą za wystarczające, a ponieważ jej sytuacja nie uległa polepszeniu, to odmowa uwzględnienia jej wniosku o umorzenie zaległości świadczy o niekonsekwencji w działaniu organów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Artykuł 184 zdanie pierwsze Konstytucji RP stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne, w zakresie określonym w ustawie, sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Na gruncie ustawowym zasada powyższa została wyrażona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Przepis § 2 przywołanego artykułu precyzuje, że kontrola administracji publicznej sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądami administracyjnymi, o których mówi Konstytucja, są – stosownie do art. 2 wyżej powołanej ustawy – Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne. Te ostatnie, w myśl art. 3 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, rozpoznają sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych w pierwszej instancji. W ramach swej właściwości wojewódzkie sądy administracyjne orzekają – na podstawie wyżej wymienionych przepisów oraz art. 1, art. 2, art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 13 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako u.p.p.s.a. – w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Właściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest uzasadniona, znajdującą się w Warszawie siedzibą organu administracji publicznej, którego decyzja została zaskarżona (art. 13 § 2 u.p.p.s.a.). Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 a i c u.p.p.s.a. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję w wypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub w wypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punku widzenia wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarżąca spółka składając wniosek o umorzenie należności na PFRON, wskazała na trudną sytuację ekonomiczno-finansową. Nadto podniosła, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. spółka uzyskała umorzenie części należności, a pozostała do spłaty kwota została rozłożona na 10 rat. Z powodu niezawinionej przez spółkę nieterminowej wpłaty dwóch ostatnich rat, rzeczona decyzja wygasła. W skardze jak również w piśmie procesowym z dnia 10 marca 2004r, spółka skoncentrowała się na zagadnieniu dotyczącym okoliczności wygaśnięcia decyzji z dnia [...] stycznia 2002. Podkreśliła, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się do kwestii podniesionych w odwołaniu, co stanowi naruszenie przepisu art. 210 § 4 ord. pod. W skardze strona podniosła również naruszenie przepisu art. 67 § 3 ord. pod. Biorąc jednak pod uwagę, iż powołany przepis zawiera delegację dla Ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia w drodze rozporządzenia właściwości rzeczowej organów podatkowych w sprawach umarzania zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, mając również na uwadze treść uzasadnienia skargi i poczynione w niej wywody dotyczące § 1 omawianego przepisu, Sąd doszedł do przekonania, iż strona zamiast art. 67 § 1 omyłkowo powołała w petitum skargi przepis art. 67 § 3 ord. pod. W ocenie Sądu organy bez przekroczenia granic uznania administracyjnego uznały, iż przedstawiona przez spółkę argumentacja uzasadniająca "ważny interes podatnika" nie stanowi wystarczającej podstawy do udzielenia wnioskowanej ulgi. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ rozstrzyga o umorzeniu, bądź nie zaległości podatkowej Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. W szczególności zauważyć należy, iż skarżąca spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej od kilku lat - co najmniej od 2002r., nie jest więc to ani sytuacja nowa, czy nadzwyczajna, spowodowana przyczynami niezależnymi od skarżącej. Sama sytuacja finansowa przedsiębiorstwa nie uzasadnia udzielenia żądanej ulgi. Prowadzenie działalności gospodarczej nierozerwalnie związane jest z ryzykiem, spoczywa ono na podatniku i nie może być przerzucane na budżet Państwa. Nadto należy mieć na uwadze, iż umorzenie jest instytucją o charakterze wyjątkowym , gdyż zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku ( wyrok NSA z dnia 15 maja 1991r. , SA /Gd 295/91 niepubl.). Okoliczność, iż w decyzji z dnia [...] stycznia 2002r. o umorzeniu zaległości za okres od sierpnia 1999r. do lipca 2001r. uznano argumenty podnoszone przez skarżącą za wystarczające, nie oznacza, iż organ zobowiązany jest pozytywnie rozpatrzyć każdy kolejny wniosek spółki o udzielenie ulgi. Tego rodzaju ulgi mogą mieć jedynie charakter incydentalny, nie zaś powtarzalny, służący poprawie kondycji finansowej przedsiębiorstwa ( por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2003r. , I SA/Łd638/02, POP 2004/4/78). Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 210 § 1 ord. pod., rację należy przyznać skarżącej, iż organ ten nie odniósł się do powołanych w odwołaniu okoliczności nie opłacenia w terminie dwóch ostatnich rat wynikających z decyzji z dnia [...] stycznia 2002r. W ocenie Sądu uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie przepisów postępowania uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Przypomnieć należy, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest ocena zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Decyzją tą Minister Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] listopada 2003r., wydaną na skutek wniosku strony z dnia 15 lipca 2003r., którym to wnioskiem wszczęte zostało postępowanie w tej sprawie. Z tych względów decyzja z dnia [...] stycznia 2002r. i powoływane przez stronę okoliczności dotyczące nie dopełnienia przewidzianych w tej decyzji warunków uprawniających do skorzystania z ulgi, nie mogą być przez Sąd wzięte pod uwagę, nie dotyczą bowiem tego postępowania i wykraczają poza granice sprawy, którymi Sąd na podstawie przepisu art. 134 § 1 u.p.p.s.a. jest związany. Na marginesie Sąd zauważa, iż okoliczności dotyczące nieterminowej wpłaty dwóch ostatnich rat określonych w decyzji z dnia [...] stycznia 2002r. strona mogła podnosić w odwołaniu od wydanej w trybie art. 258 § 2 ord. pod. decyzji stwierdzającej wygaśnięcie powołanej wyżej decyzji z dnia [...] stycznia 2002r. W tych warunkach, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.