III SA/Wa 2279/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 24 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia oraz odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia: - przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych W złożonym w dniu 8 września 2008 r. na urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy J. K. (dalej "skarżąca" lub "strona") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 10.000 brutto oraz świadczenie rentowe w kwocie 179 zł. Wymienione dochody stanowią podstawę utrzymania skarżącej i jej męża i w ocenie skarżącej nie są wystarczające do pokrycia wysokich kosztów utrzymania rodziny i gospodarstwa rolnego (paliwo, nawozy, naprawa sprzętu, zbiór plonów). Brak środków finansowych uniemożliwia skarżącej wykup koniecznych lekarstw oraz zakup okularów, które w związku z pogarszającym się wzrokiem stają się dla niej niezbędne. Zapowiadające się słabe plony nie rokują poprawy sytuacji finansowej. Do majątku skarżąca zaliczyła dom i budynki gospodarcze oraz nieruchomość rolną o powierzchni 6,74 ha (5,55 hektarów przeliczeniowych). Jej mąż jest właścicielem nieruchomości o pow. 0,90 hektara, od sześciu lat jest osobą bezrobotną i nie otrzymuje zasiłku. Do niezbędnych miesięcznych kosztów utrzymania skarżąca zaliczyła wydatki na leki (200 zł ), opłaty za światło i wodę (250 zł), podatki (50 zł), żywność (300 zł na jedną osobę), koszty prowadzenia gospodarstwa (około 300 zł). Do wniosku skarżąca załączyła niezrealizowane ze względu na brak środków finansowych recepty. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego do przedstawienia dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących stanu majątkowego i dochodów skarżąca wyjaśniła, że dochód roczny z gospodarstwa rolnego wynosi 12.500 złotych brutto. Skarżąca przesłała odcinek renty za trzeci kwartał 2008 roku, zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w Z. z [...] maja 2008 r. stwierdzające, że jej mąż jest zarejestrowanym bezrobotnym i obecnie nie przysługuje mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych, zaświadczenie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. stwierdzające, że mąż skarżącej nie korzysta z pomocy tego Ośrodka oraz zaświadczenie Wójta Gminy W. z [...] maja 2008 r. stwierdzające, że w 2006 r. przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 hektara przeliczeniowego wynosił 1.898 zł (ogłoszenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; M.P. Nr [...], poz. [...]). Skarżąca oświadczyła również, że dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej jej rodziny zostały załączone do sprawy o sygnaturze akt IIISA/Wa 1148/08. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis w kwocie 500 złotych (pięćset złotych), ewentualne przyszłe koszty postępowania (opłaty kancelaryjne, wpis od skargi kasacyjnej) jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy poprzez jej zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez skarżącą podstawę utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego stanowi dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,47 ha (5,5465 ha przeliczeniowego). W 2006 roku przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił 1.898 zł, a więc dochód z gospodarstwa skarżącej wyniósł 10.527 złotych. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej, obecnie gospodarstwo przynosi dochód w wysokości 12.500 złotych (brutto), a więc 1.041 złotych w miesiącu. Ponadto skarżąca otrzymuje świadczenie rentowe - około 179 zł, jej mąż nie uzyskuje dochodów, nie pracuje i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Za trzeci kwartał 2008 roku skarżąca otrzymała świadczenie rentowe w wysokości [...]zł, a ponadto na 2007 rok otrzymała dopłatę do gruntów rolnych w kwocie [...] zł (kopia decyzji z 18 stycznia 2008 r. w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 znajduje się w aktach sprawy III SA/Wa1148/08). Stan zdrowia skarżącej wymaga pomocy lekarskiej i ponoszenia kosztów w wysokości około 200 złotych miesięcznie. Z powodu braku środków finansowych skarżąca nie realizuje recept na niezbędne dla niej leki. Do stałych kosztów utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego - oprócz kosztów leczenia – skarżąca zaliczyła opłaty za światło i wodę, podatki, żywność, koszty prowadzenia gospodarstwa, a więc wydatki w kwocie około 1.200 zł. W związku powyższym wskazać należy, iż sytuacja finansowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na względzie, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.