III SA/Wa 2280/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-07-14
Skład orzekający: Lidia Ciechomska-Florek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, osiągająca miesięczny przychód w kwocie około 1000-1400 zł, ponosząca koszty alimentów, spłacająca kredyt bankowy, ponosząca koszty napraw samochodu i zadłużona na kwotę 3000 zł, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja finansowa skarżącego, uwzględniając jego miesięczny przychód, konieczne wydatki na utrzymanie rodziny (alimenty, koszty edukacji córki), koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą (naprawy samochodu) oraz zadłużenie, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd oparł się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które pozwalają na częściowe zwolnienie od kosztów, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący P. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga miesięczny przychód w kwocie 1000-1400 zł. Ponosi koszty alimentów (500 zł), spłaca kredyt, ponosi koszty napraw starego samochodu i jest zadłużony. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący złożył sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. NR [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Skarżący P. P. wniósł na urzędowym formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób "T.". Z tego tytułu osiąga przychód około 1.000 – 1.400 zł. Płaci alimenty w wysokości 500 zł oraz spłaca kredyt bankowy. Oświadczył, że po dokonaniu opłat "praktycznie nic mu nie zostaje". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe oraz, że nie posiada żadnego majątku.
Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przedłożył kserokopię zeznania o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok (PIT-28), z którego wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2009 r. Skarżący uzyskał przychód w kwocie 28.160,79 zł. Skarżący przedłożył również rachunek, z którego wynika, że w grudniu 2009 r. poniósł koszt z tytułu opłat za gaz w kwocie 292,71 zł.
Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na nie nadesłanie dokumentów, do przedłożenia których został wezwany i nie wyjaśnienie sytuacji majątkowej, w której się znajduje.
Od powyższego postanowienia Skarżący złożył sprzeciw.
Wskazał w nim, iż z prowadzonej działalności uzyskuje bardzo niskie dochody. W działalności wykorzystuje dwunastoletni samochód, który wymaga częstych napraw, co wiąże się z kosztami. Oprócz 500 zł alimentów, ponosi dodatkowe koszty związane z edukacją córki. Ponadto jest zadłużony w towarzystwie ubezpieczeniowym [...] na kwotę 3000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Należało przyznać Skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje więc usunięcie z obrotu prawnego wcześniejszego orzeczenia.
Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, jest zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a, wykazanie przez tę osobę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w przypadku częściowego zwolnienia z kosztów sądowych, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony wysokość środków, którymi ona dysponuje.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że Skarżący wykazał, że jego warunki finansowe nie pozwalają na opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania.
Z oświadczeń Skarżącego złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej, określonej w art. 233 § 1 Kodeksu karnego, za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy wynika, iż źródłem jego utrzymania jest działalność gospodarcza – przewóz osób, z której uzyskuje przychód ok. 1000-1400 zł. Skarżący ponosi koszt alimentów w kwocie 500 zł oraz spłaca kredyt bankowy. Skarżący nie jest właścicielem nieruchomości, nie ma oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Ponadto z przedłożonego zeznania o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok (PIT-28), wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2009 r. Skarżący uzyskał przychód w kwocie 28.160,79 zł.
Ze sprzeciwu wynika, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą korzystając z dwunastoletniego samochodu. Jego sytuację finansową pogarsza fakt, iż ponosi koszty częstych napraw tak starego samochodu. Ponadto zadłużony jest w towarzystwie ubezpieczeniowym na kwotę 3000 zł, co przy osiąganym przychodzie jest kwotą niebagatelną. Skarżący nadmienił również, iż oprócz kwoty 500 zł alimentów opłaca córce dodatkowe zajęcia edukacyjne oraz zakup materiałów do szkoły.
W ocenie Sądu wysokość zadeklarowanej kwoty miesięcznego przychodu i wskazanych miesięcznych wydatków daje podstawy do przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W ocenie Sądu sytuacja materialna Skarżącego, nie pozwala na opłacenie kosztów sądowych i w związku z tym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło