III SA/Wa 2281/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-07-14

Skład orzekający: Lidia Ciechomska-Florek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że jej warunki finansowe nie pozwalają na opłacenie kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że jej warunki finansowe, uwzględniając wysokość dochodów i niezbędnych wydatków (w tym kosztów leczenia), nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Skuteczne wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego powoduje utratę mocy tego postanowienia i rozpoznanie sprawy przez sąd.
Stan faktyczny
Skarżąca M. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją materialną wynikającą z niskiej emerytury, spłaty kredytu i wysokich kosztów leczenia. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu nieprzedłożenia wymaganych dokumentów. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia, podnosząc dodatkowe argumenty dotyczące kosztów leczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. NR [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca M. P. wniosła na urzędowym formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że obecnie nie pracuje i otrzymuje emeryturę w wysokości 942 zł. Podniosła, że spłaca kredyt bankowy oraz, że znaczną część środków przeznacza na zakup leków. Skarżąca oświadczyła, że jest osobą przewlekle chorą. Posiada rozdzielność majątkową z mężem. Natomiast środki, które jej zostają są minimalne i ciężko jej samej się utrzymać. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, ze Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe oraz, ze nie posiada żadnego majątku. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła kserokopię odcinka emerytury, z którego wynika, że Skarżąca uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 942,06 zł. Z przedstawionych natomiast kserokopii rachunków opłat wynika, że Skarżąca poniosła w marcu 2010 r. opłatę z tytułu energii w kwocie 351,78 zł, z tytułu opłat za telefon 114,41 zł oraz z tytułu wywozu nieczystości 49,22 zł. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na nie nadesłanie dokumentów, do przedłożenia których została wezwana i nie wyjaśnienie sytuacji majątkowej, w której się znajduje. Od powyższego postanowienia Skarżąca złożyła sprzeciw. Wskazała w nim, iż miesięcznie ponosi koszty związane z leczeniem w kwocie ok. 250-300 zł, a na środki czynności i jedzenie pozostaje jej skromna kwota. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Należało przyznać Skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje więc usunięcie z obrotu prawnego wcześniejszego orzeczenia. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, jest zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a, wykazanie przez tę osobę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w przypadku częściowego zwolnienia z kosztów sądowych, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony wysokość środków, którymi ona dysponuje. W świetle powyższego stwierdzić należy, że Skarżąca wykazała, że jej warunki finansowe nie pozwalają na opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Z oświadczeń Skarżącej złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej, określonej w art. 233 § 1 Kodeksu karnego, za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy wynika, iż źródłem jej utrzymania jest emerytura w kwocie 942 zł Skarżąca nie jest właścicielem nieruchomości, nie ma oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Ponadto spłaca kredyt bankowy. Z nadesłanych dokumentów wynika, iż miesięczne rachunki Skarżącej opiewają na kwotę ok. 500 zł. Ze sprzeciwu wynika zaś, że Skarżąca ponosi wysokie koszty leczenia, a pozostała jej kwota pozwala na skromne życie. W ocenie Sądu wysokość zadeklarowanej kwoty miesięcznego przychodu i wskazanych miesięcznych wydatków daje podstawy do przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie Sądu sytuacja materialna Skarżącej, nie pozwala na opłacenie kosztów sądowych i w związku z tym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło