III SA/Wa 2281/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2010 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę Decyzją z [...] lipca 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. orzekł o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej – M. P. (dalej - "Skarżąca") za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki cywilnej [...] "C." P. P., M. P. w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 2004 r. Postanowieniem z [...] lipca 2009 r., powyższej decyzji, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Powołując się na przepis art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, organ I instancji stwierdził wystąpienie przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, z uwagi na prowadzone wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wskazała, iż zaległości w stosunku, do których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, są przedmiotem postępowania sądowego. W związku z czym, zdaniem Skarżącej, organ powinien wstrzymać się z rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy, do czasu zakończenia postępowania przed Sądem. Postanowieniem z [...] października 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W ocenie organu II instancji, w sprawie wystąpił szereg okoliczności uprawniających organ podatkowy do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jedną z przesłanek nadania decyzji rygoru jest wskazane w art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, prowadzenie wobec strony, postępowania egzekucyjnego w zakresie innych należności pieniężnych. Organ II instancji wskazał, iż na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, w stosunku do Skarżącej, prowadzone było postępowanie egzekucyjne w zakresie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. oraz w zakresie podatku od towarów i usług za maj 2003 r. W ocenie organu, wystąpiła również przesłanka wskazana w art. 239b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tj. strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Jak wynika bowiem z oświadczenia Skarżącej z 25 października 2006 r. nie posiada ona majątku, który spełniałby powyższe przesłanki. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, okoliczność - prowadzenia w stosunku do Skarżącej postępowania egzekucyjnego w zakresie innych należności, które nie doprowadziło jednak do zaspokojenia tych należności w żadnej części, z uwagi na brak możliwości ustalenia numeru rachunku bankowego prowadzonego dla zobowiązanej, ani posiadanych przez nią nieruchomości i praw majątkowych z których egzekucja byłaby możliwa - wypełnia przesłankę określoną w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Prawdopodobne jest bowiem, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zaległości określonych decyzją z [...] lipca 2009 r. przebiegałoby w sposób analogiczny do poprzedniego i nie doprowadziłoby do wykonania zobowiązania. Stąd uzasadniona obawa, ze zobowiązanie nie zostanie wykonane. W skardze z 27 listopada 2009 r. Skarżąca wskazała, iż podtrzymuje swoje stanowisko przedstawione w zażaleniu. Dodatkowo, przedstawiła argumentację dotycząca nieprawidłowości postępowania dotyczącego określenia zaległości podatkowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej W. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. W myśl § 2 tego artykułu, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Przesłanki określone w art. 239b § 1 pkt 1-4 Ordynacji podatkowej mają charakter fakultatywny i rozłączny, co powoduje, że zaistnienie jednej z nich daje podstawę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Warunkiem koniecznym jest również uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2). W pierwszej kolejności organ ustala zatem, czy zachodzi jedna z przesłanek określonych w art. 239b § 1 pkt 1-4. Następnie, czy zaistnienie jednej z tych przesłanek daje prawdopodobieństwo, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Po przeprowadzeniu tego procesu dowodzenia organ podatkowy może nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności. Należy to do uznania organu podatkowego, który mimo spełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 239b §1 i §2 Ordynacji podatkowej może uznać, że nie ma potrzeby stosowania omawianej regulacji. Podkreślić należy również, że fakt zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wyliczonych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy obowiązany jest ustalić przez udowodnienie, natomiast dla wykazania spełnienia warunku określonego w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej wystarczy jedynie uprawdopodobnienie. W rozpoznawanej sprawie organ wskazał na zaistnienie przesłanek z art. 239b §1 pkt 1 i pkt 2 Ordynacji podatkowej. Stosownie do przepisu art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy pierwszej instancji powinien dysponować pisemnie potwierdzonymi informacjami, że wobec strony danego postępowania podatkowego prowadzone jest aktualnie postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Ustawodawca nie zawęża tu rodzaju prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że chodzi o jakiekolwiek formalnie wszczęte i prowadzone postępowanie egzekucyjne. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż na dzień wydania postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w stosunku do Skarżącej, prowadzone było postępowanie egzekucyjne w zakresie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. oraz w zakresie podatku od towarów i usług za maj 2003 r. W aktach sprawy znajdują się zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego oraz raport o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych sporządzony przez poborcę skarbowego w dniach 07.04.2009 r. oraz 14.04.2009 r. Z powyższego wynika, iż organy podatkowe właściwie oceniły, iż zaistniała przesłanka z art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Drugą możliwą okolicznością warunkującą nadanie decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności jest stwierdzony fakt, że strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. W tym zakresie organ II instancji zasadnie powołał się na oświadczenie Skarżącej z 25 października 2006 r., z którego wynika, że nie dysponuje ona takim majtkiem. Warunek uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane został spełniony poprzez wyczerpującą argumentację dotyczącą tej okoliczności, przedstawioną przez organ odwoławczy. Organ II instancji wskazał bowiem, iż fakt braku możliwości wyegzekwowania należności w prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych daje podstawy do twierdzenia, że również w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] lipca 2009 r. zobowiązanie nie zostanie wykonane. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, iż organy egzekucyjne nie były wstanie ustalić ani numeru rachunku bankowego prowadzonego dla Skarżącej, ani posiadanych przez nią nieruchomości czy też praw majątkowych, z których egzekucja byłaby możliwa. Z raportu poborcy skarbowego wynika, iż nie mógł on przeprowadzić czynności egzekucyjnych w miejscu zamieszkania Skarżącej, ponieważ mieszkanie zastał zamknięte, a sama Skarżąca nie odpowiada na pozostawione wezwanie. W tej sytuacji należy stwierdzić, że organy wykazały zaistnienie przesłankek określonych w art. 239b § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie, zgodzić się należy z organem odwoławczym, iż w postępowaniu dotyczącym nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności nie ma możliwości dokonywania oceny prawidłowości postępowania zakończonego wydaniem decyzji nieostatecznej, w rozpoznawanej sprawie - decyzji z [...] lipca 2009r. orzekającej o odpowiedzialności Skarżącej za zobowiązania. Skoro od decyzji tej zostało wniesione odwołanie a następnie skarga, to decyzja ta będzie podlegać kontroli przewidzianej przepisami prawa. I to w tym postępowaniu Skarżąca ma prawo i możliwość podnosić zarzuty dotyczące tej decyzji. Z kolei w postępowaniu o nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności bada się jedynie wystąpienie przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.