III SA/Wa 2283/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-05

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób kompletny swojej sytuacji materialnej i dochodowej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona nie wykazała w sposób kompletny swojej sytuacji materialnej i dochodowej, co uniemożliwia dokładne ustalenie relacji osiąganych dochodów do ponoszonych wydatków i nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca K. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną, utrzymywanie dwojga dzieci oraz posiadanie dwóch domów zajętych przez urząd skarbowy. Przedstawiła szereg dokumentów dotyczących dochodów i wydatków. Referendarz sądowy uznał wniosek za niezasadny z powodu niekompletnego przedstawienia sytuacji materialnej, braku informacji o kluczowych wydatkach, wątpliwości co do kompletności wyciągu z rachunku bankowego oraz niejasności dotyczących dochodów z najmu.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca K. D. zwróciła się na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że jest w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Na utrzymaniu Skarżącej pozostaje dwoje uczących się dzieci. Gdyby nie pomoc męża nie byłaby w stanie zapewnić rodzinie minimalnych potrzeb. We wspólnym gospodarstwie domowym mieszka także córka, która odbywa [...], osiągając z tego tytułu 913,70 zł. Skarżąca posiada dwa domy zajęte przez urząd skarbowy. Oświadczyła, że jej dochód za maj br. wyniósł 134,30 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że nieruchomość przy ul. [...] jest przedmiotem najmu, a dochód z niego stanowi przychód z działalności gospodarczej. Stan zdrowia nie pozwala jej na podjęcie dodatkowej pracy. Skarżąca przedstawiła zeznania podatkowe, zestawienie wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania osiągniętych w 2012 r., deklaracje VAT, kopie rachunków za czesne, wywóz śmieci, wodę, Internet, podatek od nieruchomości, energię, zaświadczenie lekarskie, skierowanie do szpitala, wyciąg ze zleceń płatniczych, oświadczenie w sprawie rachunku bankowego męża i opłaty za gaz. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że istnienie powyższej przesłanki powinna wykazać strona ubiegająca się o prawo pomocy. Powinna ona zatem przedstawić swoją sytuację rodzinną, majątkową i dochody w taki sposób, by z przedłożonych przezeń dowodów i złożonych wyjaśnień wynikało, iż mimo ograniczenia wydatków do minimum niezbędnego dla zaspokojenia potrzeb życiowych, nie jest w stanie zaoszczędzić środków na koszty sądowe. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Skarżąca bowiem w sposób niekompletny przedstawiła swoją sytuację materialną. Po pierwsze odpowiedź na wezwanie do wskazania wysokości wydatków na bieżące utrzymanie ograniczyła do przesłania kopii rachunków za czesne, wywóz śmieci, wodę, Internet, podatek od nieruchomości, energię oraz oświadczenia o wysokości wydatku na gaz. Wynika z nich, że łączna kwota tych wydatków wynosi ok. 1.258 zł. Wśród nadesłanych materiałów zabrakło jednak informacji o wysokości wydatków na zakup żywności, odzieży czy też leczenie i edukację dzieci. Tymczasem jak sama Skarżąca przyznała ma na utrzymaniu dwoje uczących się dzieci. Ponosi także koszty związane z zakupem leków (zob. formularz PPF). W rezultacie Skarżąca uniemożliwiła dokładne ustalenie sytuacji finansowej w swoim gospodarstwie domowym. Nie pozwala to na określenie w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości relacji osiąganych dochodów do ponoszonych wydatków. Zwłaszcza, że zadeklarowany dochód z działalności gospodarczej nie jest wysoki. Przykładowo w miesiącach maj-lipiec br. wyniósł on odpowiednio 134,30 zł, 864,13 zł i 1.371,28 zł. Po drugie referendarz sądowy poddaje w wątpliwość kompletność nadesłanej historii rachunku bankowego. Chodzi konkretnie o to, że Skarżąca przedstawiła wyciąg ze zleceń płatniczych. Wyciąg ten nie obrazuje natomiast wpływów środków finansowych. Tym samym nadesłany wyciąg nie daje rzeczywistego obrazu operacji dokonywanych na rachunku we wskazanym okresie czasu, a więc nie przedstawia rzeczywistej płynności finansowej jego właściciela. Dane takie są natomiast niezbędne dla oceny możliwości płatniczych strony poprzez zobrazowanie jakiego rzędu wpływy pieniężne osiąga i w jakich wysokościach następuje ich dystrybucja. Po trzecie Skarżąca udzieliła dość lakonicznych wyjaśnień na temat wysokości dochodu z najmu. Podała, że nieruchomość przy ul. [...] jest przedmiotem najmu, a "dochód stanowi przychód z działalności gospodarczej". Tymczasem z nadesłanych materiałów wynika, że oba źródła dochodu Skarżąca rozlicza odrębnie. I tak za 2011 r. dochód z najmu wykazała w zeznaniu PIT-36, zaś dochód z działalności gospodarczej prowadzonej w formie sklepu przemysłowego w zeznaniu PIT-36L. W rezultacie należy przypuszczać, że przedstawione przez Skarżącą zestawienie przychodów i kosztów ich uzyskania osiągniętych w 2012 r. nie uwzględnia dochodu z najmu. Świadczy o tym chociażby to, że kwota przychodu osiągniętego w okresie ostatnich 6 miesięcy pokrywa się z kwotą sprzedaży opodatkowanej stawką 23% wykazaną w deklaracjach VAT. Po czwarte zaskakująco brzmią zawarte w PPF wyjaśnienia Skarżącej, iż gdyby nie pomoc męża nie byłaby w stanie zapewnić rodzinie minimalnych potrzeb. Jest to o tyle zaskakujące, że w zeznaniu za 2011 r. mąż Skarżącej wykazał zerowy przychód. Stwierdzone nieścisłości i braki nie pozwalają uznać, że Skarżąca wykazała, iż jej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło