III SA/Wa 2283/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych postanawia: odmówić przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca K. D. zwróciła się na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że jest w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Na utrzymaniu Skarżącej pozostaje dwoje uczących się dzieci. Gdyby nie pomoc męża nie byłaby w stanie zapewnić rodzinie minimalnych potrzeb. We wspólnym gospodarstwie domowym mieszka także córka, która odbywa staż pracowniczy, osiągając z tego tytułu 913,70 zł. Skarżąca posiada dwa domy zajęte przez urząd skarbowy. Oświadczyła, że jej dochód za maj br. wyniósł 134,30 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że nieruchomość przy ul. [...] jest przedmiotem najmu, a dochód z niego stanowi przychód z działalności gospodarczej. Stan zdrowia nie pozwala jej na podjęcie dodatkowej pracy. Skarżąca przedstawiła zeznania podatkowe, zestawienie wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania osiągniętych w 2012 r., deklaracje VAT, kopie rachunków za czesne, wywóz śmieci, wodę, Internet, podatek od nieruchomości, energię, zaświadczenie lekarskie, skierowanie do szpitala, wyciąg ze zleceń płatniczych, oświadczenie w sprawie rachunku bankowego męża i opłaty za gaz. Postanowieniem z 5 września 2012 r. Referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z 14 września 2012 r. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W jej ocenie, załączyła wszelkie dokumenty, o które była wzywana. Stwierdziła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny, bowiem konieczność uiszczenia wpisu spowoduje, że nie będzie jej stać na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270) – dalej jako: "P.p.s.a.", stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki. W niniejszej sprawie, Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. To zatem w interesie Skarżącej leży przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., I FZ 63/05, niepubl.). Ocena przytoczonych okoliczności należy zaś do Sądu. W niniejszej sprawie takich informacji zabrakło. Z uwagi bowiem na niepełne wykonanie wezwania do przedłożenia dodatkowej dokumentacji Sąd nie miał możliwości całościowego wglądu w sytuację majątkową Skarżącej. Skarżąca nie nadesłała bowiem wyciągu bankowego obrazującego wpływ środków finansowych na rachunek bankowy. Ponadto nie wyjaśniła w sposób bezsprzeczny sytuacji finansowej męża, który wykazał w zeznaniu za 2011 r. zerowy przychód a według oświadczenia Skarżącej bez jego pomocy nie byłaby w stanie zapewnić rodzinie minimalnych potrzeb. Co więcej pomimo wezwania, nie wskazała wysokości dochodu z najmu. Uchylenie się od współpracy z Sądem nie może pozostać bez konsekwencji – z art. 255 P.p.s.a. wynika bowiem, że tryb wezwania do przedstawienia określonych informacji lub dokumentów źródłowych uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości, a zatem nieuczynienie zadość wezwaniu powoduje, iż materiał, którym dysponuje Sąd, pozostaje niekompletny, a wątpliwości co do oświadczeń strony nie zostają wyjaśnione. Subiektywne przekonanie Skarżącej o zasadności jej wniosku przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż wniosku nie można uwzględnić (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2009 r., I FZ 385/09). Inaczej mówiąc skoro art. 246 P.p.s.a. przenosi na Skarżącą obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy, a Skarżąca z obowiązku tego się nie wywiązała, to nie może oczekiwać, iż pomoc ta zostanie jej udzielona. W niniejszej sprawie, Skarżąca nie wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co oznacza, iż nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Brak jest więc podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku. Mając na względzie powyższą argumentację, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.