III SA/Wa 2289/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-10-11
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, biorąc pod uwagę jej sytuację finansową i dotychczasowe orzecznictwo?Ratio decidendi
Spółka została częściowo zwolniona od wpisu od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 500 zł, ponieważ wykazała, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Jednakże, odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, gdyż prawo pomocy jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinno być przyznawane w wyjątkowych sytuacjach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe, a ocena wniosku opiera się na kryterium majątkowym.Stan faktyczny
Skarżąca spółka A. Sp.j. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Spółka uzasadniała wniosek brakiem środków finansowych, prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi i nakazami zapłaty, zaprzestaniem działalności oraz niskimi dochodami wspólników. Przedstawiła dokumenty potwierdzające jej trudną sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono Skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej powyżej 500 zł; 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 11.10.2017 r po rozpoznaniu wniosku A. Sp.j. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sp.j. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]/05/2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2007 r. p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej powyżej 500 zł; 2. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie;
Skarżąca A. sp.j., dalej jako spółka lub skarżąca, wnioskiem z 28/09/2017 r przy skardze kasacyjnej, a następnie wnioskiem na formularzu PPPr z 28/9/2014 r, zwróciła się zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała się na następujące okoliczności: - brak środków finansowych; - postępowania egzekucyjne prowadzone wobec Strony; - postępowania z nakazu zapłaty przed innymi Sadami, - zaprzestanie działalności; - brak środków utrzymania wspólników; - wspólnicy utrzymują się z dochodów z gospodarstwa rolnego w wysokości ok 320 zł miesięcznie. Skarżąca powołała się na uprzednio prowadzone postępowania o prawo pomocy – w niniejszej sprawie i w innych. Złożyła, m.in., ksero deklaracji podatkowych, ksero bilansu i rachunku zysków i strat
Spółkę należy zwolnić od ciężaru poniesienia wpisu od skargi kasacyjnej powyżej kwoty 500 zł.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. Poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się w sprawie - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym udzielenie stronie prawa pomocy, jako forma dofinansowania z budżetu państwa, powinno mieć miejsce w wyjątkowych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Nadto, podstawowym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe.
Wpis od skargi kasacyjnej, czyli jedyny koszt sądowy wymagany na obecnym etapie postępowania, wynosi w sprawie ok. 4457,- zł. Tylko do tej wielkości należy zatem odnieść zdolność strony do wygospodarowania środków finansowych i przesłanki zastosowania prawa pomocy, ponieważ sytuacja spółki zawsze może ulec zmianie, choćby wskutek realizacji należności czy uznania prowadzonych postępowań podatkowych lub egzekucyjnych za wadliwe – ze skutkiem dla zdolności realizacji przez spółkę zobowiązań.
Należy zauważyć, że wnioski spółki o przyznanie prawa pomocy były wielokrotnie rozpoznawane zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jak i Naczelny Sąd Administracyjny, ostatnio – po zaprzestaniu przez Stronę prowadzenia działalności gospodarczej – w sposób korzystny dla Strony. Sąd nie doszukał się znamion nierzetelności czy nieuczciwości w deklaracjach co do stanu finansowego Strony, jak też przejawów niesolidności w (prawomocnych) orzeczeniach Sądu i urzędników sądowych względem Spółki.
Z dokumentów przedstawionych przez stronę i załączonych do akt sądowoadministracyjnych wynika zaprzestanie przez spółkę prowadzenia działalności gospodarczej, o czym świadczy zarówno treść bilansu jak i oświadczenie wspólników. Niezmiennie prowadzone były wobec spółki postępowania egzekucyjne (bezskuteczne). Nadto została wydana wobec wspólników spółki A. s.j. decyzja z [...] maja 2014 r. o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Oznacza to, ze sytuacja Spółki nie uległą poprawie w stosunku do tej, badanej uprzednio, a przynajmniej urzędnik sądowy nie posiada wiedzy o takim stanie. Wydaje się, że również wspólnicy skarżącej spółki maja ograniczone możliwości wygospodarowania środków wskutek dopłat (czy innych działań faktycznych), ponieważ sami byli zobowiązani do pokrycia wpisów o skarg na decyzje o odpowiedzialności osób trzecich, w których zresztą, co drugorzędne, zwracają się o prawo pomocy.
Rozmiar zwolnienia urzędnik sądowy uzasadnia koniecznością zarezerwowania przynajmniej symbolicznych środków na poczet kosztów postępowania, także w drugiej instancji.
Mając to na uwadze, Sąd, na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło