III SA/Wa 229/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-16

Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Grzegorz Nowecki, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości może być uzależniony od możliwości realizacji przez podatnika jego konstytucyjnych praw do korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia określonej działalności zarobkowej?
Ratio decidendi
Obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości, jako daniny publicznej o charakterze majątkowym, nie jest uzależniony od działania lub braku działania organów administracji państwowej lub samorządowej, ani od uzyskiwanych dochodów czy sytuacji osobistej podatnika. Podatek ten obciąża sam fakt posiadania określonego zasobu majątkowego. Możliwość skorzystania z ulg w spłacie zobowiązań podatkowych lub umorzenia zaległości jest odrębnym trybem postępowania, niezwiązanym z kwestionowaniem samego obowiązku podatkowego.
Stan faktyczny
Skarżący, właściciel nieruchomości, kwestionował wysokość podatku od nieruchomości za 2011 r., argumentując, że nie może z niej korzystać zgodnie ze swoim życzeniem z powodu trwających postępowań administracyjnych dotyczących zagospodarowania. Wskazywał na trudną sytuację życiową i materialną wynikającą z braku możliwości prowadzenia działalności zarobkowej na tej nieruchomości. Organy administracji ustaliły podatek od gruntu, uznając, że znajdujące się na nim obiekty budowlane nie spełniają definicji budynku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2012 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011 r. oddala skargę Prezydent W. decyzją z [...] lutego 2011 r., na podstawie art. 207 i art. 143 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: "O.p.", art. 2-6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r., nr 95, poz. 613 ze zm.) – dalej: "u.p.o.l." oraz Uchwały W. nr XCIV/2745/2010 z 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2011r., ustalił Skarżącemu – B.R. na 2011r. wysokość podatku od nieruchomości położonej przy ul. [...] (dz. ew. nr 20, 21 JR 107) w kwocie 1.189 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wskazał, że kwestionuje ww. decyzję z powodu bezprawnych i wrogich działań administracji budowlanej, w wyniku których został bezprawnie pozbawiony swoich elementarnych i konstytucyjnych praw m.in. do władania własną nieruchomością, wykonywania zawodu i uprawiania twórczości artystycznej oraz godnych warunków bytowych i godziwych zarobków, zgodnie z posiadanym wykształceniem, nabytymi umiejętnościami oraz aspiracjami twórczymi. Wyjaśnił, iż poprzez bezprawną odmowę wydania zezwolenia na budowę na przedmiotowej nieruchomości pracowni plastycznej - stanowiącej warsztat pracy zawodowej i twórczej - został pozbawiony pracy i możliwości zarobkowych. Wskazał także, że nie jest w stanie regulować zobowiązań podatkowych z uwagi na brak odpowiednich dochodów. W ocenie Skarżącego organy administracji powinny podjąć działania wspierające jego inicjatywy zawodowe zmierzające do stworzenia pracowni artystycznej i umożliwiającej uzyskiwanie dochodów. Dopiero wówczas będzie mógł on płacić należne podatki. Decyzją z [...] października 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie wysokości podatku od nieruchomości stanowiącej własność Skarżącego w 2011r., a nie badanie prawidłowości działań podejmowanych przez organy administracji w odrębnym trybie, mających na celu zagospodarowanie tej nieruchomości w kierunku przystosowania planowanej zabudowy do uprawiania przez podatnika twórczości artystycznej. Ponadto Organ przytoczył treść przepisów u.p.o.l. w zakresie konstrukcji podatku od nieruchomości, tj.: przedmiotu opodatkowania (art. 2), podmiotu, na którym ciąży obowiązek podatkowy (art. 3 ust. 1-3), podstawy opodatkowania (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2), powstania obowiązku podatkowego (art. 6) oraz upoważnienia dla rady gminy do określenia, w drodze uchwały, wysokości stawek w podatku od nieruchomości (art. 5 ust 1 i 2). Organ odwoławczy wskazał również, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji Skarżący pozostawał właścicielem nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...] w W. (dz. ew. nr 20, 21 JR 107), od powierzchni której ustalony został podatek. Wyjaśnił, iż przedłożone przez Skarżącego do akt sprawy kserokopie dokumentów oraz obszerne wyjaśnienia dotyczą spraw związanych z zagospodarowaniem działki, tj. decyzji o warunkach zabudowy oraz odwołania od tej decyzji oraz pism i wystąpień do Wydziału Architektury i Budownictwa W. Urzędu W.. Wyjaśnił również, iż w zaskarżonej decyzji wskazane zostały budynki bez fundamentu i budynki te nie zostały przyjęte do opodatkowania. Wymiar podatku ustalono od gruntów pozostałych o powierzchni 2.900,00 m2, przy zastosowaniu stawki 0,41 zł ustalonej Uchwałą Rady [...] W. nr XClV/2745/2010 z 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2011r. Mając na uwadze powyższe Organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Organu odwoławczego Organ podatkowy I instancji prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami u.p.o.l., ustalił wysokość zobowiązania podatkowego od przedmiotowej nieruchomości. W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o umorzenie podatku od nieruchomości za 2011r. i lata ubiegłe oraz zwolnienie z tych należności do czasu, kiedy będzie mógł wybudować pracownię plastyczną zgodnie z obowiązującym prawem budowlanym. Ponadto przedstawił swoje stanowisko dotyczące postępowania administracyjnego nie związanego z niniejszą sprawą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna Pod ocenę Sądu wpłynęła skarga podatnika podatku od nieruchomości, w której Skarżący kwestionuje zasadność dokonania wymiaru tego podatku przez organ podatkowy – Prezydenta [...] W.. Skarżący jest właścicielem nieruchomości, która nie może zostać zagospodarowana zgodnie z jego życzeniem, gdyż uniemożliwiają to trwające od kliku lat odrębne postępowania administracyjne w zakresie budownictwa i architektury. Z uwagi na ten fakt przedmiotowa nieruchomość dotychczas nie została zabudowana, a znajdujące się na niej obiekty budowlane mają charakter tymczasowy i nie spełniają definicji budynku, o której mowa w przepisach prawa budowlanego. Biorąc pod uwagę stan faktyczny nieruchomości organ podatkowy wymierzył podatek tylko od powierzchni gruntu, uznając iż znajdujące się na nim tymczasowe obiekty budowlane nie spełniają przesłanki trwałego związku z gruntem i nie stanowią przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W odwołaniu od decyzji podatkowej za 2011 r. oraz w złożonej do Sądu skardze podatnik nie kwestionuje okoliczności posiadania przedmiotowej nieruchomości, ani innych danych, na podstawie których została ustalona wysokość zobowiązania podatkowego, lecz sam obowiązek podatkowy. Zarówno objętej przedmiotową skargą decyzji w sprawie podatku od nieruchomości, jak i decyzji wydanych za poprzednie lata podatkowe, Skarżący zarzuca de facto brak podstawy prawnej, spowodowanej nieuwzględnieniem w wydawanych rozstrzygnięciach indywidualnej sytuacji Skarżącego. Uzasadnia powyższe brakiem możliwości realizacji gwarantowanego konstytucyjnie prawa własności w odniesieniu do nieruchomości, z której nie może w praktyce korzystać w celu prowadzenia określonej działalności zarobkowej. Skarżący wywodzi bezpośredni związek korzystania z gwarantowanych konstytucyjnie praw obywatelskich z obowiązkami na rzecz Państwa, w tym przypadku ponoszenia ciężarów publicznych na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. Konkludując stwierdza, iż majątek w stosunku do którego obywatel nie może realizować przysługujących mu praw nie może podlegać opodatkowaniu. Skarżący nie powinien zatem podlegać obowiązkowi podatkowemu lub powinien zostać zwolniony z opodatkowania w okresie trwania odrębnych postępowań architektoniczno-budowlanych w sprawie jego nieruchomości ograniczających jego działalność mieszkaniową i zawodową. W tym zakresie dostrzega bezpośredni związek swojej sytuacji ekonomicznej i opodatkowania majątku, który nie może wykorzystywać do prowadzenia określonej działalności. Dodatkowo Skarżący podkreśla fakt pozostawania w trudnej sytuacji życiowej (mieszkaniowej i materialnej) spowodowanej jego zdaniem brakiem możliwości użytkowania przedmiotowej nieruchomości. Sąd odnosząc się do zarzutów skargi i prezentowanej argumentacji in principio pragnie zauważyć, iż zgodnie z wyrażoną w art. 84 Konstytucji RP zasadą powszechności opodatkowania, każdy zobowiązany jest do ponoszenia świadczeń publicznych w zakresie określonym przez prawo. Podatki, w odróżnieniu przykładowo od opłat stanowiących rodzaj odpłatności za określone działania organów administracji publicznej, mają w istocie nieekwiwalentny i abstrakcyjny charakter (patrz definicja podatku zawarta w art. 6 O.p.). Konieczność zapłaty podatku nie ma więc związku z działaniem lub brakiem działania organów administracji państwowej lub samorządowej. Podatek od nieruchomości, na decyzję o wymiarze którego została wniesiona skarga, jest ponadto daniną publiczną o charakterze majątkowym (rzeczowym). Oznacza to, że przy jego wymiarze nie uwzględnia się uzyskiwanych dochodów i sytuacji osobistej podatnika, gdyż przedmiotem opodatkowania nie jest uzyskiwany przychód lub dochód podatnika z nieruchomości, lecz sam fakt posiadania określonego zasobu majątkowego. Sytuacja osobista (mieszkaniowa i zawodowa) w zakresie podatku od nieruchomości może mieć znaczenie jedynie w zakresie jego poboru (a nie wymiaru) i to w odrębnym trybie postępowania unormowanym w rozdziale 7a O.p. – Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Zgodnie z powołanymi przepisami organ podatkowy na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika może zastosować wymienione w tych przepisach ulgi podatkowe, a nawet umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe. Przepis ten dotyczy uprawnień wszystkich organów podatkowych, w tym wójta, burmistrza, prezydenta miasta właściwych dla zobowiązań w podatku od nieruchomości. Podatnik jak wykazano w trakcie rozprawy z przedmiotowych uprawnień nie korzystał kwestionując generalnie tylko fakt podlegania opodatkowaniu w przypadku jego sytuacji życiowej. W będącej przedmiotem skargi sprawie podatkowej Organ prawidłowo ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na podstawie danych, które w trakcie postępowania oraz w złożonej do Sądu skardze nie były kwestionowane przez podatnika. Stawiane przez Skarżącego zarzuty i przedstawiona na ich poparcie argumentacja nie mają merytorycznego związku z przedmiotową sprawą podatkową i ich merytoryczne rozpatrzenie nie może mieć miejsca w ramach oceny przez Sąd prawidłowości przeprowadzonego postępowania podatkowego. W tych okolicznościach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło