III SA/Wa 2290/04
PostanowienieWSA w Warszawie2005-04-15
Skład orzekający: Jakub Pinkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centrum Handlowe może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym przysługuje wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, gdy strona wykaże brak środków na pokrycie kosztów postępowania. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy, ponieważ skarga została odrzucona z powodu braków formalnych, a skarżąca nie wykazała niemożności poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika ani nie udowodniła braku środków na koszty sądowe.Stan faktyczny
Centrum Handlowe złożyło skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację finansową i reorganizację działalności. Sąd wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku, które zostały uzupełnione w terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, , po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Centrum Handlowego "[...]" sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata
Pismem z dnia [...] marca 2005 r. Sąd wezwał Skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w dniu [...] lutego 2005 r. przez wypełnienie tegoż wniosku na właściwym formularzu (PPPr) w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania.
W dniu [...] marca 2005 r. Skarżąca, zachowując zakreślony przez Sąd termin, nadesłała formularz PPPr i wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Wyjaśniła, że rok 2004 przynosił ewidentne straty, w związku z uruchomieniem w pobliżu sklepu sieci [...] i delikatesów [...]. W konsekwencji sklep został zlikwidowany w dniu [...] września 2004 r. Obecnie Skarżąca czyni starania, by uruchomić działanie w zakresie "eksport-import" na rynki wschodnie. Kapitał zakładowy Skarżącej wynosi [...] zł. Posiada ona środki trwałe o wartości [...] zł., które "mimo wielokrotnych ogłoszeń w prasie" nie nadają się do eksploatacji z uwagi na wieloletnie użytkowanie. Skarżąca nie posiada żadnego majątku, a na rachunku bankowym ma "debet". Skarżąca wskazała również, że emerytura jedynego członka zarządu wynosi [...] zł., co wystarcza na "czynsz, wykupienie lekarstw i skromne życie".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej u.p.p.s.a.). Zgodnie z § 2 tegoż artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, zaś prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie.
Oceniając wniosek Skarżącej Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy bowiem wskazać, że postanowieniem z 15 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Skarżącej z uwagi na to, że nie uzupełniła ona braków formalnych skargi. Na dzień rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie ciąży zatem na Skarżącej obowiązek ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych związanych z niniejszą sprawą. Oznacza to, że w tym zakresie wniosek ten należy uznać za bezprzedmiotowy.
Skarżąca wniosła także o ustanowienie adwokata, jednak z informacji zamieszczonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynika, by nie była ona w stanie ponieść kosztów z tym związanych.
Skarżąca posiada środki trwałe o wartości [...] zł. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, iż "mimo wielokrotnych ogłoszeń w prasie" nie nadają się one do eksploatacji z uwagi na wieloletnie użytkowanie.
Z wniosku wynika ponadto, że Skarżąca jest w trakcie reorganizacji. Czyni ona starania, by skoncentrować się na eksporcie i imporcie towarów i usług na rynki wschodnie. Taka reorganizacja z natury rzeczy wymaga nakładów finansowych. Planując wydatki z tym związane Skarżąca powinna więc uwzględnić także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego.
Skarżąca w żaden sposób nie wykazała również, że podejmowała we własnym zakresie działania zmierzające do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i że działania te nie powiodły się z uwagi na to, iż Skarżąca nie była w stanie spełnić jego żądań finansowych.
Zdaniem Sądu nie zachodzą zatem przesłanki do zastosowania wobec Skarżącej prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 254 § 1 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło