III SA/Wa 2291/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Hieronim Sęk, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi E.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej za lata 2001-2006 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), powoływanej w dalszej części jako "O.p.", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] grudnia 2007 r., którą odmówiono E. R. – zwanemu "Skarżący" umorzenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za lata 2001 – 2006 w łącznej wysokości 4.671,40 zł wraz z odsetkami w wysokości 2.261,70 zł. Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 14 września 2007 r. (wpływ do urzędu miejskiego 18 września 2007 r.) Skarżący w związku z wezwaniem organu z dnia 28 maja 2007 r. do złożenia deklaracji na podatek od środków transportowych od przyczepy typu Sanok D-83 wniósł o umorzenie naliczonego podatku od środków transportowych za lata 2001 – 2006 od tejże przyczepy. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż nie ma obowiązku uiszczania przedmiotowego podatku wskazując na okoliczności likwidacji działalności gospodarczej oraz stan techniczny przyczepy. Pismem z dnia 12 października 2007 r. Urząd Miejski w S. w odpowiedzi na powyższy wniosek wskazał Skarżącemu, iż do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku niezbędne jest złożenie deklaracji DT-1 za poszczególne lata, na podstawie których zostanie wyliczony należny podatek. Organ poinformował Skarżącego, iż nie może zwolnić go z obowiązku złożenia zaległych deklaracji na podatek od środków transportowych, a tym bardziej rozpatrzeć wniosek o umorzenie zaległości nie znając jej wysokości. W związku z powyższym organ zwrócił się do Skarżącego o złożenie przedmiotowych deklaracji celem naliczenia należnego podatku, a następnie rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Skarżący pismem z dnia 14 listopada 2007 r. podtrzymał wniosek o umorzenie zaległości podatkowej i załączył do niego deklaracje na podatek od środków transportowych za lata 2001 – 2006. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Burmistrz Miasta S. odmówił Skarżącemu umorzenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za lata 2001 – 2006 w łącznej wysokości 4.671,40 zł wraz z odsetkami w wysokości 2.261,70 zł. W uzasadnieniu organ wskazał na przesłanki umarzania zaległości oraz przesłanki dotyczące istnienia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. W odwołaniu z 22 grudnia 2007 r. Skarżący poza argumentacją dotyczącą zasadności płacenia podatku od środków transportowych wskazał, iż złożenie przez niego deklaracji zgodnie z wezwaniem organu okazało się bezcelowe i nie posiadające ważności, ponieważ deklaracje składa się od pojazdu zarejestrowanego, a przedmiotowa przyczepa nie była zgłoszona do rejestracji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji podzielając jego argumentację. Na powyższą decyzję Skarżący wniósł skargę z dnia 22 lipca 2008 r., wnosząc o anulowanie nałożonego na niego podatku. W uzasadnieniu Skarżący podniósł argumenty dotyczące istnienia obowiązku opodatkowania przedmiotowej przyczepy podatkiem od środków transportowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczy w W. podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.") lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione, jak również ma prawo uwzględnić jedynie część wniosków skargi. Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie, a więc skarga została uwzględniona. Zdaniem Sądu sprawa niniejsza dotyczy oceny zgodności z obowiązującymi przepisami prawa decyzji wydanych na skutek pisma Skarżącego z dnia 14 września 2007 r. złożonego do organu w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 28 maja 2007 r. do złożenia deklaracji na podatek od środków transportowych od przyczepy typu Sanok D-83. W piśmie tym Skarżący wskazał, iż nie ma obowiązku uiszczania przedmiotowego podatku wskazując na okoliczności likwidacji działalności gospodarczej oraz stan techniczny przyczepy. Kolejno mając na względzie stanowisko organu, iż nie będzie możliwe rozpatrzenie wniosku bez uprzedniego złożenia przedmiotowych deklaracji. Skarżący działając w zaufaniu do organu złożył deklaracje uważając, iż zostanie mu umorzony podatek od środków transportowych dotyczący przedmiotowej przyczepy. Z kolei organ potraktował pismo Skarżącego jako wniosek o umorzenie zaległości, pomimo prezentowanego jednoznacznie stanowiska przez Skarżącego, iż nie jest zobowiązany do płacenia podatku od środków transportowych od przedmiotowej przyczepy. Z tych okoliczności w ocenie Sądu wynika, iż organy podatkowe błędnie zinterpretowały żądanie Skarżącego zawarte w piśmie z dnia 14 września 2007 r. i w konsekwencji wprowadziły w błąd, poprzez poinformowanie go, iż nie zostanie mu umorzone zobowiązanie podatkowe jak nie złoży stosownych deklaracji podatkowych. Należy podkreślić, iż w przedmiotowej sprawie Skarżący nie uznawał obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych od przyczepy typu Sanok D-83, zaś złożenie deklaracji przez podatnika powoduje, iż deklaruje on podatek do zapłacenia w związku z istnienia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. W myśl art. 121 § 1 O.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zasada ta niesie w sobie nie tylko treści normatywne, ale również daleko wykracza poza ramy prawne. Nieprzypadkowo jednakże ustawodawca zawarł tę regułę jako drugą z kolei w O.p., tuż po zasadzie legalizmu i praworządności. Należy sądzić, iż w ten właśnie sposób chciano zwrócić uwagę na takie wartości, jak sprawiedliwość, równość podmiotów oraz poszanowanie reguł zachowań międzyludzkich. Zasada ta swym zakresem obejmuje również poszanowanie reguł kultury administrowania. Na kulturę administrowania składają się zarówno środki materialne, jak i moralne. Szczególne znaczenie ma stosunek pracowników organów administracji państwowej do strony (stron), jak i innych uczestników postępowania, np. wykazanie przez pracowników życzliwości, cierpliwości przy udzielaniu informacji. Natomiast zgodnie z § 2 tegoż artykułu organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Brzmienie tego przepisu wskazuje, że naruszenie obowiązku udzielenia informacji traktować trzeba jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1997 r., SA/Lu 2087/95, Temida (CD), Sopot 2002). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, podatnik nie może ponosić niekorzystnych konsekwencji w związku z udzieloną przez organ informacją (wyrok NSA z dnia 23 maja 1997 r., SA/Lu 2249/95, Temida (CD), Sopot 2002). Dotyczy to w szczególności uzyskania w urzędzie informacji nieprawidłowej, wprowadzającej w błąd (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1996 r., SA/Wr 1931/95, "Glosa" 1997, nr 8, poz. 32). Z tych względów Sąd uznał, iż Urząd Miejski w S. pismem z dnia 12 października 2007 r., w którym wskazał Skarżącemu, iż do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku niezbędne jest złożenie deklaracji DT-1 za poszczególne lata, na podstawie których zostanie wyliczony należny podatek wprowadził Skarżącego w błąd, nie informując go o konsekwencjach złożenia deklaracji i obowiązku uiszczenia podatku wynikającego z nich, pomimo świadomości, iż Skarżący kwestionuje zasadność tego podatku. Takim postępowaniem w ocenie Sądu wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r. o odmowie umorzenia zaległości organ podatkowy pierwszej instancji naruszył art. 121 O.p. Ponadto zdaniem Sądu wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r. organ naruszył także art. 169 § 1 w związku z art. 168 § 2 O.p., gdyż jeżeli – w przekonaniu organu – pismo Skarżącego z 14 września 2007 r. budziło wątpliwości co do jego żądania organ powinien wezwać Skarżącego do jego sprecyzowania. Artykuł 169 § 1 O.p. stanowi, iż jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Z kolei zgodnie z art. 168 § 2 O.p. podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Działania organów podatkowych skoncentrowane zostały tylko na wyjaśnieniu Skarżącemu zasadności złożenia deklaracji podatkowej. Pominęły w swoim postępowaniu art.21§ 3 O.p. , zgodnie z którym jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Wydanie decyzji na podstawie wskazanego przepisu umożliwiłoby podatnikowi obronę jego praw oraz rozważenie podnoszonych przez niego okoliczności przez organy podatkowe , w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji. Tak się jednak nie stało. Nie zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, a w postępowaniu o umorzenie zaległości podatkowych, zasadnicze zarzuty Skarżącego co do zasadności powstania zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych nie mogły zostać rozważone również przez Sąd. Tym samym decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] czerwca 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r. organu pierwszej instancji narusza art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 121 i art. 169 § 1 w związku z art. 168 § 2 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W zaistniałej sytuacji organy orzekające w sprawie będę zobowiązane ponownie rozpatrzeć sprawę, uwzględniając ocenę prawną Sądu oraz pouczyć Stronę o możliwości złożenia korekty deklaracji na podstawie art.81 O.p. zgodnie z jego wolą i wiedzą. Przeprowadzić postępowanie podatkowe w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych, jeżeli stwierdzi, że po złożeniu korekty deklaracji przez Stronę,zachodzą przesłanki ustawowe do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, określone w art.21 § 3 O.p. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.