III SA/Wa 2297/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Nasiłowska po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia p o s t a n a w i a: - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych K. G. (dalej "skarżący" lub "strona") w złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe z chorą matką (84 lata). Jego matka jest inwalidką [...] grupy i nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji. Z uwagi na stan zdrowia matki, skarżący pełni nad nią stałą opiekę i nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia. Źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny jest renta inwalidzka uzyskiwana przez matkę skarżącego w kwocie 769 złotych miesięcznie. Zgodnie z oświadczeniem, skarżący nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Oświadczył również, że od 2000 r. nie odbiera z Urzędu Gminy nakazów płatniczych oraz, że czeka "na wydanie własności budynków i działki siedliskowej" i "wydanie własności z [...]". Dodał, że jego matka nie posiada majątku i przekazała swój udział w majątku na rzecz skarżącego. Odpowiadając na wezwanie do nadesłania dodatkowych dokumentów i przedstawienia informacji na temat sytuacji majątkowej skarżący załączył odcinek emerytury H. G.. W aktach sądowych (karta 45) znajduje się również wypis orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy z dnia [...] listopada 1997 r., w którym stwierdzono niezdolność matki skarżącego do samodzielnej egzystencji od października 1997 r. Ponadto w piśmie nadesłanym do Sądu w dniu 22 lipca 2009 r. skarżący złożył oświadczenia, zgodnie z którymi nie składał zeznań podatkowych za lata 2007 – 2008, ponieważ nie pracuje od 2000 r. Skarżący nie jest zarejestrowanym bezrobotnym, ponieważ posiada nieruchomość rolną. Nie otrzymuje dopłat z funduszy strukturalnych (jako potwierdzenie wskazał wyroki WSA w Warszawie). Oświadczył również, że Wójt Gminy C. odmówił mu wydania zaświadczenia o dochodach, pozostawiając jego wniosek bez rozpatrzenia. Ponadto wyjaśnił, że nie prowadzi w swoim gospodarstwie żadnej działalności rolniczej, ponieważ został pozbawiony własności budynków i działki siedliskowej nr [...]. Do stałych kosztów utrzymania zaliczył wydatki na zakup butli z gazem (35 zł co dwa miesiące), energię elektryczną (35 zł miesięcznie) oraz zakup leków dla matki (150 zł). Wyjaśnił też, że należące do niego gospodarstwo jest obciążone hipoteką, z powodu niepłacenia składek w KRUS, nie posiada wyciągów z rachunków bankowych i nie zbywał w ostatnich dwóch latach nieruchomości o wartości 10.000 złotych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze powołane regulacje prawne, wysokość kosztów sądowych jak i stan faktyczny sprawy zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Wprawdzie skarżący nie przedstawił wszystkich dokumentów, o które został wezwany, ale złożył wyjaśnienia, dlaczego nie może się wywiązać z części wezwania. Przedstawione dokumenty, informacje i złożone oświadczenia pozwalają ocenić sytuację finansową, w jakiej skarżący się znajduje oraz stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie przyznanie prawa pomocy jest zasadne. Z akt sprawy wynika, iż źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny skarżącego jest emerytura otrzymywana przez jego matkę w wysokości 681,85 zł (netto) oraz gospodarstwo rolne. Skarżący oświadczył, że nie prowadzi działalności rolniczej, ponieważ został pozbawiony władania nad nieruchomością i obecnie stara się o wydanie działki siedliskowej o numerze [...] oraz budynków. Skarżący nie może też podjąć pracy, ponieważ opiekuje się 84 letnią matką, która ze względu na stan zdrowia (orzeczona niezdolność do samodzielnej egzystencji od października 1997 r.) wymaga stałej opieki. Skarżący nie przedstawił zaświadczenia o dochodach z gospodarstwa rolnego, ponieważ Wójt Gminy C. odmówił wydania takiego zaświadczenia z powodu nieuiszczenia opłaty za jego wydanie (ta właśnie kwestia stała się przedmiotem skargi zarejestrowanej pod sygnaturą III SA/Wa 2297/08). Skarżący nie przedstawił również zeznań podatkowych oświadczając, że nie pracuje od 2000 r. i zeznań nie składa. Biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącego uznano, że wnioskodawca przy wykazanych miesięcznych dochodach nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów sądowych oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wysokość dochodów matki skarżącego, z którą pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych dwóch osób. W sytuacji, gdy jedynym źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny skarżącego jest emerytura jego matki w kwocie netto 681,85 zł poniesienie nawet niewielkich kosztów procesu obejmujących wpis od skargi kasacyjnej (w niniejszej sprawie - 100 złotych) wykracza poza możliwości finansowe skarżącego. Nie jest on w stanie ponieść również kosztów ustanowienia w sprawie adwokata z wyboru. Pamiętać należy, że na obecnym etapie postępowania sądowego, skarżący chcąc wnieść skargę kasacyjną od kwestionowanego postanowienia Sądu, musi skorzystać z usług profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.