III SA/Wa 2297/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2010 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2009 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz S. K. kwotę 850 zł (słownie: osiemset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., wydaną na podstawie art. 3 ust. 1, art. 4 i art. 6 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), dalej zwanej też "ustawą", a także na podstawie uchwały Nr XXX/236/08 Rady Miasta Z. z dnia [...] listopada 2008 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości, Prezydent Miasta Z. (dalej też "Prezydent") określił S. K. (dalej "Skarżący") wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 rok w kwocie 28 312 zł. Opodatkowaniu podlegały budynki pod działalność gospodarczą o powierzchni 1078 m2 oraz grunty pod działalność gospodarczą o powierzchni 9401 m2. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący zarzucił Prezydentowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy, polegające na pominięciu okoliczności, że grunty i budowle nimi związane znajdujące się na działkach podlegających opodatkowaniu, usytuowanych przy ul. [...] w Z., nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, oraz że działalność gospodarcza w rozumieniu prawa o działalności gospodarczej nie jest prowadzona na przedmiotowych działkach. Wskazał, że w świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. W ocenie Skarżącego organ podatkowy zaniechał przeprowadzenia oględzin gruntów i budynków na przedmiotowych działkach, a wynik takiej czynności procesowej wskazywałby, że budowle i budynki nie są i nie mogą być wykorzystywane w działalności, gdyż brak jest podstawowych mediów w postaci wody, prądu, gazu, brak jest kanalizacji. Skarżący podniósł również, że jeden z budynków przez kilka lat nie był ogrzewany, brakuje w nim mediów, toteż budynek ten w sposób oczywisty nie nadaje się do wykorzystania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Ponadto z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy Skarżący wywiódł, że grunty i budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej tylko wtedy stanowią przedmiot opodatkowania, gdy znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy. Tymczasem, według Skarżącego, wspomniane działki nie znajdują się w jego posiadaniu, bowiem nie uzyskał prawomocnego postanowienia sądu o przysądzeniu ich własności. W konsekwencji Skarżący stwierdził, że nie może być posiadaczem nieruchomości w rozumieniu przepisów ustawy. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej też "SKO") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu oceniło, że Prezydent przyjął dane wskazane w złożonej przez Skarżącego deklaracji podatkowej za 2009 r. przy zastosowaniu stawek podatkowych ustalonych stosowną uchwałą Rady Miasta Z. Skarżący nie skorzystał z prawa zapoznania się z materiałem dowodowym, zaś SKO nie znalazło podstaw do uchylenia decyzji Prezydenta. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Skarżący zarzucił Organom naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść decyzji, a polegające na błędnym ustaleniu okoliczności faktycznych przyjętych za jej podstawę. Powtórzył, że przedmiotowa nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystywana ze względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1a pkt 3 i 4 oraz art. 2 ust. 1 ustawy poprzez ustalenie, że podatek od nieruchomości należny jest także wówczas, gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że Organy podatkowe obu instancji uchyliły się od obowiązku zbadania przesłanki przydatności przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Przydatność nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej należało, zdaniem Skarżącego, ustalić przy pomocy stosownych oględzin, ewentualnie z udziałem biegłego, i stwierdzić, czy względy techniczne pozwalają bądź nie pozwalają wykorzystywać nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie argumenty Skarżącego, przedstawione w toku postępowania podatkowego oraz w skardze, są zasadne. Zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Analiza wydanych w sprawie decyzji prowadzi do wniosku, że nie odpowiadają one wymaganiom zacytowanego przepisu Ordynacji. Decyzja Prezydenta, poza przywołaniem przepisów oraz wskazaniem stawek podatku i powierzchni gruntów i budynków, zawiera właściwie tylko jedno zdanie, z którego wynika, że wymiaru podatku dokonano na podstawie danych ewidencji gruntów. Z kolei decyzja SKO poza przywołaniem licznych przepisów ustawy, zreferowaniem przebiegu postępowania przed Prezydentem oraz informacją, że Skarżący nie skorzystał z prawa zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się w sprawie, podaje, iż SKO nie znalazło podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponadto SKO akcentuje fakt złożenia przez Skarżącego informacji w sprawie podatku za rok 2009. Sąd wskazuje zatem, że w szczególności SKO zobowiązane było odnieść się do zasadniczej argumentacji Skarżącego zawartej w odwołaniu, tj. do zarzutu, iż grunty i budynki podlegające opodatkowaniu nie mogą być potraktowane jako służące do prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż stoją temu na przeszkodzie względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy. Jako niezasadny Sąd uznaje przy tym ten zarzut w zakresie, w jakim odnosi się on do gruntów (grunt zawsze może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej), jednakże budynki, które – w ocenie Skarżącego - do tego celu nie mogą być wykorzystywane, powinny być ocenione z punktu widzenia tej istotnej prawnie cechy, tj. możliwości wykorzystywania w działalności gospodarczej. Zignorowanie tej argumentacji Skarżącego nie tylko uchybiło przepisom Ordynacji podatkowej (art. 121 § 1, art. 122, 210 § 4), ale też doprowadzić mogło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy oraz wymienionej wyżej uchwały Nr XXX/236/08 Rady Miasta Z. z dnia [...] listopada 2008 r., poprzez opodatkowanie stawką jak dla budynków wykorzystywanych w prowadzeniu działalności gospodarczej tych budynków, które taką stawką nie powinny być opodatkowane. Niezasadnie SKO akcentuje fakt złożenia przez Skarżącego informacji w sprawie podatku za rok 2009. Taka informacja nie ma waloru jakiegoś szczególnego dowodu w postępowaniu podatkowym. Skoro Skarżący w postępowaniu tym wskazał na okoliczności, które - w jego ocenie – skutkować powinny zastosowaniem, innej, niższej stawki podatkowej, to obowiązkiem Organów było wyczerpujące odniesienie się do tej kwestii poprzez ustalenie, czy istotnie opodatkowany budynek nie jest i nie może być z podawanych względów technicznych wykorzystywany w działalności przedsiębiorcy, ewentualnie wyjaśnienie przyczyn, dla których ta argumentacja Skarżącego w ogóle nie była analizowana. Z decyzji Organów wynika, iż istotnym dowodem przy ich wydawaniu była ewidencja gruntów, prowadzona w Starostwie Powiatowym w Z. Należy zatem przypomnieć, że zgodnie z § 52 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) w związku z załącznikiem nr 5 do tego rozporządzenia, treść wypisu z ewidencji gruntów stanowią m.in. nazwisko i imię osoby, która wykonała dokument, oraz jej podpis, pieczęć urzędowa organu, a także podpis osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ, a także datę złożenia podpisu. Znajdujące się w aktach podatkowych informacje z rejestru gruntów powyższych danych nie zawierają, zatem nie odpowiadają wymogom dokumentu urzędowego, o którym stanowi art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej (vide też wyrok NSA z dnia 27 listopada 2008 r., II FSK 1106/07). Nawet jednak prawidłowo sporządzony wypis z ewidencji gruntów i budynków nie wykluczałby, w ocenie Sądu, przeprowadzenia przeciwdowodu w tym zakresie (art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej), gdyby z ewidencji wynikało, że budynki są i mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Niezasadny jest natomiast ten argument Skarżącego, który polega na kwestionowaniu faktu posiadania przez niego nieruchomości przy ul. [...] w Z. Z akt wynika, że postanowienie przysądzające na rzecz Skarżącego własność tej nieruchomości stało się prawomocne już w dniu 22 listopada 2007 r. Z punktu widzenia art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy istotne jest natomiast nabycie własności przedmiotu opodatkowania – niezależnie od jego posiadania. W dalszym postępowaniu Organy wyczerpująco odniosą się do argumentacji Skarżącego dotyczącej niemożliwości wykorzystywania budynków w działalności gospodarczej oraz ocenią, czy względy techniczne wskazywane w toku postępowania podatkowego istotnie wykluczają zastosowanie podwyższonej stawki podatkowej. W razie wątpliwości w tym względzie konieczne będzie skorzystanie z wnioskowanych oględzin przedmiotu opodatkowania. Ponadto Organy prawidłowo udokumentują charakter budynków i gruntów, tj. przedłożą prawidłowy formalnie wyrys (wypis) z ewidencji gruntów i budynków. Brak takich prawidłowych formalnie dokumentów stanowił samoistny powód uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. "c" ,a także art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Z. W kwestii wstrzymania wykonania decyzji podstawą wyroku był art. 152, zaś w kwestii kosztów postępowania – art. 200 tej ustawy procesowej.