III SA/Wa 23/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-14
Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Marek Krawczak, Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może wymierzyć grzywnę organowi administracji publicznej za niewykonanie wyroku sądu, jeśli organ ten nie zakończył postępowania w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny może wymierzyć grzywnę organowi administracji publicznej za niewykonanie wyroku, jeśli organ ten nie zakończył postępowania w ustawowym terminie, nawet jeśli przedłużał postępowanie postanowieniami wydanymi po upływie terminu. Bezczynność organu trwająca ponad dwa miesiące od otrzymania akt sprawy uzasadnia zastosowanie art. 154 § 1 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy Z. za niewykonanie wyroku WSA z 2009 r. i NSA z 2011 r. Skarżący uważał, że wykonanie wyroku polega na wydaniu decyzji zmieniającej nakaz płatniczy za 2004 r. i zwrocie nadpłaconego podatku. Wójt Gminy Z. nie wydał decyzji ani nie zwrócił podatku, tłumacząc się toczącym się postępowaniem wznowieniowym i skomplikowanym charakterem sprawy. Wójt wydawał postanowienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy po upływie ustawowych terminów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o wymierzeniu Wójtowi Gminy Z. grzywny w kwocie 1000 zł za niewykonanie wyroku oraz zasądził od Wójta Gminy Z. na rzecz Skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SA/Wa 23/12 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marek Krawczak Sędzia WSA Maciej Kurasz Protokolant referent stażysta Iwona Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M. B. w przedmiocie wymierzenia grzywny w związku z niewykonaniem orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 564/09 1) orzeka o wymierzeniu Wójtowi Gminy Z. grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 564/09 w kwocie 1000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych), 2) zasądza od Wójta Gminy Z. na rzecz M. B. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
M. B. (dalej "Skarżący") wniósł pismem z dnia 1 grudnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wymierzenie Wójtowi Gminy Z. grzywny z powodu nie wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 10 września 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 564/09 i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 2036/09.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że za wykonanie wyroku uważa wydanie decyzji zmieniającej nakaz płatniczy za 2004 rok nr [...] z dnia 1 marca 2004 r. poprzez uznanie, że podatek został pobrany niesłusznie co spowodowało nadpłatę i że zostanie ona zwrócona wraz z należnymi odsetkami w ustawowym terminie. Termin ten upłynął 17 listopada 2011 r. licząc trzy miesiące od daty otrzymania przez Urząd Gminy wyroków sądowych. Wójt Gminy Z. nie wydał decyzji oraz nie zwrócił niesłusznie zapłaconego podatku. Skarżący przedstawił swoje stanowisko w upomnieniu z dnia 22 listopada 2011 r. oraz w piśmie z dnia 22 listopada 2011 r.
Skarżący zwrócił się jednocześnie o zarządzenie zwrotu kosztów sądowych od Wójta Gminy Z.
Wójt Gminy Z. pismem z dnia 20 grudnia 2011 r. odpowiedział na skargę. Wyjaśnił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. przy piśmie z dnia 10 sierpnia 2011 r. przekazało kserokopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 10 września 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 564/09 wraz z aktami sprawy, celem załatwienia zgodnie z właściwością (data wpływu do Urzędu Gminy 12 sierpnia 2011 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] stycznia 2009 r. w sprawie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej (nakazu płatniczego) w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004 r. Na powyższy wyrok SKO złożyło skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 2036/09 oddalił skargę kasacyjną. Po zapoznaniu się z treścią wyroku Wójt Gminy Z. podjął postępowanie mające na celu ponowne zbadanie i ocenę przesłanek do wznowienia postępowania. Pismem z dnia 25 sierpnia 2011 r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego Wydziału Geodezji Gospodarki Nieruchomościami w S. z prośbą o udzielenie informacji, która ma istotne znaczenie dla ustalenia wysokości zobowiązania pieniężnego za rok 2004 Skarżącemu. Starostwo Powiatowe pismem z dnia 5 września 2011 r. udzieliło odpowiedzi (data wpływu do urzędu 6 września 2011 r.).
W dniu 8 września 2011 r. Skarżący wystosował upomnienie, w którym wezwał Urząd Gminy do zwrotu podatku wraz z odsetkami za zwłokę w ciągu 7 dni za lata 2004 do 2009.
Wójt Gminy Z. w dniu 12 września 2011 r. wyjaśnił, że brak jest podstaw do zwrotu podatku, stwierdzając iż nakazy płatnicze za lata 2007, 2008 i 2009 są prawomocne i ostateczne. W przedmiocie nakazów płatniczych za lata 2004 - 2006 toczy się postępowanie wznowieniowe. Dopóki w tej kwestii sprawa nie zostanie prawomocnie i ostatecznie rozstrzygnięta, brak jest podstaw do zwrotu podatku. Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. Wójt Gminy Z. z uwagi na szczególnie skomplikowany charakter sprawy wskazał nowy termin załatwienia sprawy do dnia 17 grudnia 2011 r.
Wójt Gminy Z. wznowił postępowanie podatkowe w sprawie nakazu płatniczego za 2004 rok nr [...] z dnia 1 marca 2004 r. W dniu 15 grudnia 2011 r. wezwał Skarżącego do złożenia wyjaśnień. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011r. wskazał nowy termin załatwienia sprawy do 31 stycznia 2012 r. Wójt Gminy Z. wyjaśnił, że odnośnie zmiany nakazu za 2004 r. toczy się postępowanie.
Skarżący w dniu 22 listopada 2011 r. wystosował kolejne upomnienie, w którym wezwał Wójta Gminy Z. do wykonana wyroku WSA w Warszawie z 10 września 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 564/09 i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 2036/09 stwierdzając, że za wykonanie wyroku uważa wydanie decyzji zmieniającej nakaz płatniczy nr [...] z dnia 1 marca 2004 r.
Wójt Gminy Z. stwierdził, że sprawa Skarżącego jest szczególnie trudna i skomplikowana w związku z czym koniecznością było wskazanie nowego terminu załatwienia, tj. 31 stycznia 2012 r. Jednocześnie zaznaczył, że równolegle z wniosków Skarżącego obecnie toczy się postępowanie również za lata 2005 i 2006, jest ono więc szczególnie uciążliwe dla organu podatkowego. W ocenie Wójta Gminy Z. prowadzone postępowanie jest właściwe, zgodne ze wskazaniami zawartymi w wymienionych wyrokach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:
W sprawie tej jest niesporne, że prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 564/09, Sąd uchylił zaskarżoną przez Skarżącego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. o odmowie uchylenia nakazu płatniczego z dnia 1 marca 2004 na 2004 rok, w trybie wznowienia postępowania. Wyrok wraz z aktami sprawy wpłynął do Wójta w dniu 12 sierpnia 2011 r. ( k 27 akt podatkowych w aktach sygn.akt III SA/Wa 3499/11, w skardze rozpoznawanej łącznie). Wyrok ten zawierał wytyczne nakazujące włączenie do materiałów sprawy istotnego dowodu w postaci umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego, zawartej pomiędzy M. B., a jego synem M. B. z datą doręczenia umowy organowi podatkowemu i ocenę tej umowy pod kątem art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz.U. z 1998 Nr 7 poz.25 ze zmianami oraz art. 240 § 1 pkt.5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1998 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 Nr 8 poz.6 ze zmianami). Sąd stwierdził też, że organy podatkowe w wydanych decyzjach dokonały błędnej wykładni art.3 ust. 3 w zw. z art. 28 ust.1 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Zgodnie z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej postępowania podatkowe winno być zakończone w ciągu jednego miesiąca, a w sprawie skomplikowanej w ciągu dwóch miesięcy. Wójt Gminy Z. postanowieniem z dnia [...] października 2011r. przedłużył termin postępowania właśnie z uwagi na skomplikowany charakter sprawy. W aktach brak danych o doręczeniu go Skarżącemu. Postanowienie to jednak było nieskuteczne prawnie, gdyż zostało wydane po upływie, wskazanego w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej terminu, który minął w dniu 12 października 2011r. Od dnia 12 sierpnia 2011 r., bowiem, dwa miesiące mijały w dniu 12 października 2011 r. Nie można przedłużyć terminu, który już wygasł. Następne postanowienie wskazujące nową datę zakończenia sprawy zostało wydane w dniu [...] grudnia 2011r. Brak w aktach danych, wskazujących na datę doręczenia postanowienia Skarżącemu. Postanowienie to również nie mogło przedłużyć terminu do załatwienia sprawy.
Wcześniej, Skarżący, pismem z dnia 8 września 2011 r. wezwał Wójta Gminy do wydania, na podstawie wyroków sądowych, decyzji o zwrocie pobranych podatków. Wójt udzielił Skarżącemu szczegółowej odpowiedzi na pismo, odmawiając uwzględnienia wniosku i nadal nie podejmował decyzji. Pismem z dnia 22 listopada 2011 r. Skarżący wezwał urząd Gminy do wykonania wyroku (k.34 akt podatkowych). Wójt Gminy nie wydał decyzji do daty przekazania akt sądowi to jest 2 stycznia 2012r.
M. B. złożył skargę w dniu 1 grudnia 2011 r. wprost do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153 poz.1270 ze zmianami) dalej jako "p.p.s.a." nakazującego wnoszenie skarg za pośrednictwem właściwego organu, skarga została przesłana do Wójta Gminy Z. w dniu 6 grudnia 2011 r. i została mu doręczona 8 grudnia 2011 r. ( k.53 akt sądowych). O zachowaniu terminu do wniesienia skargi (art. 53 § 1-3 p.p.s.a.) zadecydowała data nadania skargi przez sąd (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2005, s. 248). A więc ta właśnie data jest datą wniesienia skargi, którą Skarżący powinien był złożyć do organu podatkowego. Skarga została więc złożona w dniu 8 grudnia 2011 r., a decyzja do tej daty nie weszła do obrotu prawnego.
W ocenie Sądu, bezczynność trwała przez okres przekraczający dwa miesiące. Wynika to porównania dat ustalonych w tej sprawie z treścią art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej. Akta sprawy wraz z wyrokiem wpłynęły do Wójta Gminy Z. w dniu 12 sierpnia 2012 r., decyzji nie wydano do dnia 2 stycznia 2012 r. Należy stwierdzić, że gdyby doszło do wydania postanowienia o przedłużeniu postępowania przed dniem 12 października 2011 r. nie zmieniałoby to obrazu sprawy. Sąd uważa, że sprawa powinna być bezwzględnie zakończona w ciągu dwóch miesięcy od otrzymania akt przez organ podatkowy, co wynika z cytowanego przepisu. Dlatego też nie uznał za skuteczne postanowień Wójta Gminy Z. z dnia [...] października i [...] grudnia 2011 r. Należy też podkreślić, że jeżeli Sąd uprzednio wyrokujący nie określił terminu wydania aktu lub podjęcia czynności, w sprawie mają zastosowanie terminy ustawowe do załatwienia sprawy (bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a w sprawach szczególnie skomplikowanych - w ciągu dwóch miesięcy). Termin ustawowy należy liczyć od dnia doręczenia akt organowi.
( por. Bogusław Dauter, Komentarz do art.154 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Lex 2011). Skarżący wezwał Wójta Gminy Z. do wykonania wyroku. W ten sposób skarga spełniła wszystkie przesłanki art. 154 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając wyrokiem decyzje obu instancji podatkowych, udzielił nieskomplikowanych wytycznych – uzyskanie umowy, z zaleceniem ponownej oceny materiałów sprawy. Nie jest możliwe, aby jedna czynność i wydanie decyzji zajęło organowi ponad cztery miesiące. Jest to brak poszanowania i Sądu, który rozpoznawał sprawę i podatnika i norm społecznych.
Z tych przyczyn Sąd uwzględnił skargę i wymierzył Wójtowi Gminy Z. grzywnę w kwocie 1.000 zł
Podstawą wymierzonej grzywny jest art. 154 § 1 p.p.s.a. w związku z § 6 Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 maja 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w pierwszym kwartale 2012 r. Grzywnę taką mógł Sąd wymierzyć, zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a. do kwoty 36.469,90 zł., uznał jednak, że grzywna w rozmiarze 1.000 zł wypłaconej na rzecz Skarbu Państwa spełni swą rolę społeczną. Sąd zasądził też od organu podatkowego na rzecz Skarżącego, na podstawie art. 200 p.p.s.a. koszty postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło