III SA/Wa 2302/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-11
Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i finansową pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania sądu, nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i finansową. Ciężar udowodnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, a nieuczynienie zadość wezwaniu sądu skutkuje brakiem wystarczającego materiału do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego.Stan faktyczny
Skarżący D. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku od towarów i usług. Skarżący podał, że utrzymuje się z wynagrodzenia w wysokości 1.500 zł netto, nie posiada majątku poza nieruchomością rolną, a jego żona prowadzi działalność gospodarczą. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedstawienia dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i finansową, jednak skarżący nie zastosował się do tego wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżący D. M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym podał, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.500 zł netto. Pozostaje w rozdzielności majątkowej z żoną, która prowadzi działalność gospodarczą. Z powodu [...] nie uzyskuje jednak dochodu. Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, nie może jej również zamknąć. Wśród wydatków wymienił opłaty za energię (200 zł), telefon i Internet (80 zł), wodę (50 zł), wydatki na jedzenie (200 zł). skarżący nie pobiera świadczeń z pomocy społecznej. Rachunku bankowego nie posiada. Poza nieruchomością rolną o pow. 1,5 ha nie posiada majątku. Do żony należy dom jednorodzinny oraz samochód. Gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i dwójką dzieci.
Uwzględniając powyższe zważono, co następuje:
Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użycie w przytoczonym przepisie określenia "gdy wykaże" oznacza, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, iż jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd co do zasadności przyznania prawa pomocy. Strona składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji materialnej wnoszącego. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych w formularzu danych sąd ma instrumenty prawne służące ich wyjaśnieniu. Na mocy art. 255 p.p.s.a. Sąd może wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości.
Z możliwości określonej w art. 255 p.p.s.a. referendarz sądowy skorzystał, wzywając Skarżącego o doręczenie dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i finansową. Wezwanie to Skarżący zignorował. Uchylenie się od współpracy z Sądem nie może pozostać bez konsekwencji. Z art. 255 p.p.s.a. wynika bowiem – o czym była już mowa - że tryb wezwania do przedstawienia określonych informacji lub dokumentów źródłowych uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości, a zatem nieuczynienie zadość wezwaniu powoduje, iż materiał, którym dysponuje Sąd, pozostaje niekompletny, a wątpliwości co do oświadczeń strony nie zostają wyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż wniosku nie można uwzględnić (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2009 r., I FZ 385/09). Inaczej mówiąc skoro art. 246 p.p.s.a. przenosi na stronę obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy, a Skarżący z tego obowiązku się nie wywiązał, to nie może oczekiwać, iż pomoc ta zostanie mu udzielona. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło