III SA/Wa 2302/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-28

Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji majątkowej w stopniu wystarczającym do przyznania prawa pomocy. Pomimo wezwania, nie przedstawił istotnych informacji dotyczących sytuacji majątkowej jego żony, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, co uniemożliwiło ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych w porównaniu do obciążeń finansowych.
Stan faktyczny
Skarżący D. M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT i jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Po otrzymaniu wezwania, przedstawił swoje dochody (1500 zł netto z wynagrodzenia) i wydatki, wskazując na trudną sytuację materialną, brak dochodu z działalności gospodarczej z powodu choroby oraz prowadzone postępowania egzekucyjne. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący złożył sprzeciw, podtrzymując swoje stanowisko o niemożności poniesienia kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka, po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. D. M., dalej "Skarżący", w skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym podał, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.500 zł netto. Pozostaje w rozdzielności majątkowej z żoną, która prowadzi działalność gospodarczą. Z powodu choroby nie uzyskuje jednak dochodu. Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, nie może jej również zamknąć. Wśród wydatków wymienił opłaty za energię (200 zł), telefon i Internet (80 zł), wodę (50 zł), wydatki na jedzenie (200 zł). Skarżący nie pobiera świadczeń z pomocy społecznej. Rachunku bankowego nie posiada. Poza nieruchomością rolną o pow. 1,5 ha nie posiada majątku. Do żony Skarżącego należy dom jednorodzinny oraz samochód. Gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i dwójką dzieci. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż Skarżący zignorował wezwanie o doręczenie dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i finansową. Pismem z dnia [...] września 2012 r. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu wskazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która nie pozwala mu na pokrycie wpisu sądowego. Zaznaczył, iż w złożonym formularzu PPF przedstawił szereg okoliczności świadczących o tym, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na potrzeby postępowania sądowego. Podniósł, iż nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada rachunków bankowych. Wobec Skarżącego prowadzone są postępowania egzekucyjne na kwotę około 50 000 zł. .Skarżący nie posiada nieruchomości, które mógłby spieniężyć, a środki w ten sposób uzyskane przeznaczyć na opłacenie wpisu sądowego. Do sprzeciwu załączył zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia, wezwanie do zapłaty wierzytelności oraz zawiadomienie o wszczęciu egzekucji i wezwanie do zapłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej też "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, jeżeli nie został on odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Wynika z powyższego, że to osoba wnioskująca o prawo pomocy winna wykazać istnienie okoliczności uzasadniających przyznanie tego prawa. W ocenie Sądu, przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych nie jest zasadne. W przedmiotowej sprawie, w związku z zawartym w skardze wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Skarżący został wezwany do nadesłania wypełnionego formularza PPF oraz udzielenia dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego Skarżącego, w tym m.in. zeznań podatkowych Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za 2011 r., wskazania wszystkich źródeł utrzymania Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z wysokością uzyskiwanego z nich dochodu, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Sąd z urzędu zauważa, iż Skarżący w innych sprawach prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w postępowaniach dotyczących przyznania prawa pomocy przedłożył m.in. zeznania podatkowe swojej żony, która prowadzi działalność gospodarczą oraz wyciągi z jej rachunku bankowego. Należy wskazać, iż informacje podane przez Skarżącego w niniejszej sprawie są niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. Pomimo wezwania Skarżący nie nadesłał istotnych informacji dotyczących jego żony, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, w postaci m.in. zeznań podatkowych oraz wyciągów z jej rachunku bankowego. Wymaga podkreślenia, iż rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego, a ponadto nie uzasadnia odmowy udzielenia informacji na temat sytuacji majątkowej drugiego małżonka. W związku z powyższym nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych, z jakimi zainteresowany powinien się liczyć w postępowaniu sądowym, z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny, czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 oraz art. 260 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło