III SA/Wa 2305/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 31 sierpnia 2018 r. P. M. ("Skarżący") wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. W treści skargi zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że wykonanie przedmiotowej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź trudne do odwrócenia skutki w zakresie wydolności finansowej Skarżącego. Stwierdzono, iż wysokość potencjalnej zaległości podatkowej wpłynie na utratę przez Skarżącego płynności finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009r. I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Do dokumentów takich należą m. in. zeznania podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych czy inne dokumenty poświadczające stan majątkowy skarżącego (zob. postanowienie NSA z 17 grudnia 2015r., II GZ 835/15). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Wskazać przy tym należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach wypełnia jedną z wyżej wskazanych przesłanek. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma bowiem charakter odwracalny i w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji, uiszczona należność podlega zwrotowi (por. postanowienie WSA w Poznaniu z 18 lipca 2017r., I SA/Po 286/17). Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy Sąd nie znalazł podstaw by wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Podkreślić bowiem należy, że Skarżący w sposób adekwatny i wyczerpujący nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej i w konsekwencji Sąd nie może zweryfikować twierdzeń Skarżącego o możliwości utraty płynności finansowej. Do skargi załączono jedynie wyciąg z konta osobistego Skarżącego (jako dowód potwierdzający twierdzenia zawarte w skardze), z którego wynika, iż na dzień 13 marca 2018 r. Skarżący dysponował kwotą w wysokości 51 603,02 zł. Poza powyższą informacją Sąd nie dysponuje żadną inną wiedzą odnośnie: wysokości zarobków Skarżącego, formy aktywności zawodowej, zobowiązań finansowych Skarżącego. Wskazać trzeba, że Skarżący nawet nie precyzuje na czym miałaby polegać znaczna szkoda albo trudne do odwrócenia skutki, w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie w tym zakresie Sąd nie może zastępować Skarżącego i domniemywać np. że wykonanie przedmiotowej decyzji może doprowadzić do likwidacji prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej albo utraty środków koniecznych na leczenie Skarżącego albo osoby dla niego najbliższej. Ponadto Sąd ma na uwadze, iż przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314) oraz innych aktów normatywnych np. ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2018 r. poz. 917) zawierają stosowne unormowania gwarantujące prowadzenie egzekucji administracyjnej w sposób humanitarny, niepozbawiający zobowiązanego wszystkich środków finansowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.