III SA/Wa 2307/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2016 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Skarżąca, P. Sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że w związku z zajęciem wszystkich rachunków bankowych i całego majątku spółki, fatycznie nie prowadzi ona żadnej działalności. Spółka nie posiada żadnego majątku. Nie uzyskuje dochodów. Nie ma możliwości uzyskania kredytów, czy pożyczek. 30 lipca 2017 r. został otwarta likwidacja spółki. W tej sytuacji nie jest ona w stanie zapłacić nawet niewielkiego wpisu sądowego. Skarżąca argumentowała, że organ podatkowy dokonał zajęcia na kwotę ponad 42 mln zł, co wielokrotnie przewyższa wartość majątku spółki. Skarżąca oświadczyła, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok to 0 zł. Ostatni rok obrotowy spółka zamknęła startą w wysokości 774.597,61 zł. Do wniosku spółka załączyła m.in. zeznania podatkowe oraz sprawozdania z działalności za 2015 r., 2016 r. oraz za okres od 1 stycznia do 29 lipca 2017 r., a także deklaracje VAT- 7 i wyciągi z rachunków bankowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W niniejszej sprawie skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zdaniem referendarza sądowego, skarżąca powyższej przesłanki nie spełnia. Skarżąca argumentuje swój wniosek brakiem dochodów oraz faktycznym nieprowadzeniem działalności gospodarczej, co jest konsekwencją dokonanego zabezpieczenia na jej majątku. W tym miejscu wyjaśnić należy, że należny w niniejszej sprawie wpis od skargi wynosi 500 zł (wpis stały), (zob. § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zdaniem referendarza sądowego, nie sposób przyjąć, że pozostająca w obrocie spółka prawa handlowego, nawet mimo problemów finansowych, nie jest w stanie uiścić opłaty w tej wysokości. Referendarz sądowy nie kwestionuje faktu, że w związku z dokonanym zabezpieczeniem na majątku, sytuacja finansowa spółki jest wyjątkowo skomplikowana. Niemniej jednak, porównanie wysokości należnego w sprawie wpisu sądowego (jedynego na tym etapie postępowania kosztu sądowego) z rozmiarami prowadzonej przez spółkę działalności, nie daje podstaw do zwolnienia jej od kosztów sądowych. Zauważyć należy, że z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżąca w 2016 r. uzyskała przychód w wysokości ponad 373 mln zł (zob. CIT-8 za 2016 r.). Aktualnie, spółka podjęła wprawdzie kroki związane z likwidacją, ale jeszcze w okresie od 1 stycznia do 29 lipca 2017 r. osiągnęła przychód w wysokości ponad 1 mln zł (zob. rachunek zysków i strat). Ponadto, osoba prawna wnosząc o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków. Zauważyć bowiem należy, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo pomocy, może pokryć koszty postępowania przez żądanie dopłat od wspólników (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 796/11). W niniejszej sprawie, skarżąca nie wykazała, że zdobycie funduszy w drodze dopłat od wspólników, nie było możliwe. Jest to również o tyle istotne, że skarżąca – mimo trudności finansowych, na które się powołuje – była w stanie wygospodarować środki na wynagrodzenie reprezentującego ją w sprawie pełnomocnika (którego udział na obecnym etapie postępowania nie jest niezbędny), a wynagrodzenie to jest niewątpliwie przynajmniej kilkukrotnie wyższe niż należy w sprawie wpis sądowy. W tej sytuacji nie ma powodu, aby na tym etapie przerzucać koszty prowadzonego przez spółkę postępowania sądowoadministracyjnego na podatników. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby – zdaniem referendarza sądowego – do akceptacji stanu sprzecznego z ideą prawa pomocy. Oznaczałoby bowiem, iż w razie wystąpienia trudności finansowych wspólnicy spółki w każdym wypadku i bez względu na okoliczności oraz posiadany przez nich majątek mogą odmówić jej dokapitalizowania, a sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien niejako automatycznie przyznać je w żądanym przez stronę zakresie i w istocie przerzucić ciężar ponoszenia kosztów postępowania na Skarb Państwa. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.