III SA/Wa 2313/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o przywrócenie terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi R. J. na zmianę interpretacji indywidualnej Ministra Finansów z dnia 13 marca 2014 r. nr PL/LM/834/3/BNJ/14/RD-24767 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia - odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi - Skarżący – R. J., wniósł 18 czerwca 2014 r. (data nadania) skargę na zmianę interpretacji indywidualnej Ministra Finansów z dnia 13 marca 2014 r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w wydanej zmianie interpretacji udzielono Skarżącemu w dniu 14 maja 2014 r. (data doręczenia). W treści odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zawarto pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r. odrzucił skargę Skarżącego. W dniu 8 października 2014 r. wpłynęło do Sądu pismo Skarżącego z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Skarżący uzasadnił swój wniosek tym, iż korespondencja do niego kierowana jest odbierana przez teściów, którzy są osobami w podeszłych wieku ([...] i [...] lat), [...], [...] , [...] , [...] itd. i nie jest mu przekazywana. Zaskarżona decyzja została również odebrana przez nich, przez co wpisano datę na kopercie "od 19.05.2014 r.". Skarżący wskazał, iż od tej daty liczył bieg terminu na złożenie skargi. Tym samym w dniu 18 czerwca 2014 r., po terminie, nadał w placówce pocztowej pismo ze skargą. Wyjaśnił, iż wcześniej nie był w stanie tego uczynić ze względu na wyjazd poza miejscem zamieszkania. Brak winy Skarżący upatruje w niemożności zapobiegnięcia odbioru korespondencji przez teściów oraz nie przebywaniem na stałe w miejscu zamieszkania. Wraz z wnioskiem Skarżący przedłożył podpisaną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu (art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. post. Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Wskazać trzeba, że Skarżącemu zarzucić należy brak dbałości w zakresie prowadzenia własnych spraw, osobiście przez siebie inicjowanych, przez pozostawienie ich biegu w gestii osoby, co do której jest jej wiadomo, że stan jej zdrowia może utrudnić prawidłową komunikację z sądem i tok postępowania. W orzecznictwie sądowym niejednokrotnie podkreślono, że fakt, że dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji i nie przekazał jej do rąk adresata we właściwym czasie, nawet nie podając rzeczywistej daty odbioru, nie wyłącza winy Skarżącego. Z akt sprawy wynika natomiast, że w istocie wszystkie przesyłki sądowe kierowane do Skarżącego odbierał kuzynka – R. S. (k. 32 i 22 akt administracyjnych), a nie jak wskazuje we wniosku Skarżący – teściowie. W zaistniałej sytuacji natomiast Skarżący, mógł np. złożyć zastrzeżenie w odpowiedniej jednostce Urzędu Pocztowego co do dokonywania doręczeń "do rąk własnych" adresata. Ponadto przy uwzględnieniu szczególnej staranności w prowadzeniu własnych spraw mógł był dopytywać się kuzynki odnośnie przychodzącej korespondencji. We wniosku o przywrócenie terminu Skarżący jednak nie wykazał, aby podejmował wyżej wymienione czy podobne działania, które mogłyby stanowić okoliczności wyłączające jego winę w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. Uznać zatem należy, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej a Sąd uznał, że wskazane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uzasadniają przywrócenia terminu. Należy wskazać, że nieuwagi lub zaniedbania strony nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04, H. Knysiak - Molczyk Uchybienie i przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy 2006/7-8/122). W tym stanie rzeczy należy uznać, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu.