III SA/Wa 2314/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący W.K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wskazał, iż z uwagi na blokadę rachunków bankowych najpierw zawiesił, a następnie zlikwidował działalność gospodarczą, którą prowadził od 1990 r. Aktualnie utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wynoszącego 350 zł brutto. W wykonaniu wezwań referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym podał, iż miesięczne koszty utrzymania wynoszą 1.397 zł i składają się na nie czynsz (300 zł), opłaty za energię elektryczną, wodę i gaz (88 zł), telefon i Internet (49 zł), wydatki związane z: transportem miejskim (110 zł), drukowaniem i wysyłką pism (50 zł), wyżywieniem, środkami czystości i higieny (800 zł). Wyjaśnił, że nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Lokal ten załatwił mu syn, a Skarżący zwraca jedynie opłaty takie jak czynsz, energia elektryczna, woda i gaz. Kwotę zaległości podatkowych określił na kwotę 8.892.480 zł. Wskazał, iż nie korzysta z pomocy społecznej. Pomoc syna nie przekracza 1.200 zł i przybiera formę gotówki, zakupów, opłacenia rachunków. Dodał, że nie jest w stanie udokumentować tej pomocy. Do majątku zaliczył akcje o wartości 7.500 zł bez możliwości sprzedaży i rozporządzania nimi. Przedstawił zeznania podatkowe, wyciągi bankowe, wydruk z bazy internetowej Regon. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być stosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy to strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Oceniając zasadność przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. lub częściowym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należy odnieść sytuację majątkową wnioskodawcy do wysokości kosztów, które jest on zobowiązany ponieść. Porównanie takie jest konieczne dla oceny możliwości partycypowania przez stronę w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego na zasadzie wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Dopiero zestawienie indywidualnej sytuacji majątkowej strony i konkretnych kosztów sądowych w danym postępowaniu pozwala na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. O ile sąd jest w stanie określić wysokość kosztów sądowych na danym etapie postępowania, o tyle dla zrekonstruowania drugiego elementu, tj. sytuacji majątkowej wnioskodawcy, kluczowe jest prawidłowe, precyzyjne i niebudzące wątpliwości zobrazowanie swojej kondycji finansowej przez wnoszącego o przyznanie prawa pomocy. Strona powinna zatem wykazać przez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp., że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżący nie udokumentował podstawowych okoliczności dotyczących swojej sytuacji majątkowej. Nie nadesłał mianowicie dowodów potwierdzających wysokość kosztów utrzymania. Podał jedynie, że wynoszą one ok. 1.397 zł. Stwierdzenie to nie zostało jednak poparte jakimkolwiek dowodem. Nie przekonuje tłumaczenie o braku zwyczaju zachowywania paragonów. O ile bowiem udokumentowanie wydatków związanych z wyżywieniem istotnie może nastręczać trudności, o tyle przedstawienie rachunków za czynsz, energię elektryczną, wodę, gaz, telefon i Internet nie powinno już stanowić problemu. Tym samym trudno zweryfikować oświadczenie Skarżącego o wysokości miesięcznych kosztów utrzymania. Podobną zresztą trudność sprawia ustalenie czy koszty te znajdują pełne pokrycie w dochodach. Do dochodów tych Skarżący zaliczył wynagrodzenie za pracę wynoszące 350 zł brutto oraz pomoc finansową syna, której wysokość – jak podał – nie przekracza 1.200 zł. Swoich twierdzeń jednak nie uwiarygodnił. Poza oświadczeniem Skarżącego nie ma bowiem dowodu (choćby kopii przelewu), który potwierdzałby lub uprawdopodabniał ten fakt. Z powyższego nie wynika także, że syn pomocy takiej rzeczywiście jest w stanie udzielić i to na zadeklarowanym przezeń poziomie. Nic nie wiadomo bowiem na temat jego sytuacji majątkowej. W tej sytuacji oświadczenie Skarżącego o pomocy syna jawi się jako gołosłowne. Referendarz sądowy powziął wątpliwości co do zupełności przesłanych wyciągów bankowych. W pierwotnym swoim wniosku Skarżący podkreślił bowiem, że przyczyną zamknięcia działalności gospodarczej była "blokada wszystkich posiadanych rachunków bankowych". W rubryce dotyczącej oszczędności zaznaczył natomiast "brak", wskazując jednocześnie na "zajęte rachunki bankowe przez urząd skarbowy". Tymczasem w wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący nadesłał wyciągi z jednego tylko rachunku. Niezależnie od powyższego nie sposób nie zauważyć, że Skarżący jeszcze w 2014 r. prowadził działalność gospodarczą, z której osiągnął przychód w wysokości ponad 5.000.000 zł. Niewątpliwie był to obrót znacznych rozmiarów. Przy takiej wysokości przychodów nie jest bezpodstawne stwierdzenie, iż Skarżący był w stanie wygospodarować środki na zabezpieczenie należnych w sprawie kosztów, w tym wpisu od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenia względem wybranego pełnomocnika. Zwłaszcza, że w dalszym ciągu dysponuje on majątkiem w postaci 150.000 akcji spółki. W żaden natomiast sposób nie wykazał, że rzeczywiście nie ma możliwości ich sprzedaży i rozporządzania nimi. W konsekwencji uznać należy, iż Skarżący nie wykazał, aby znajdował się w sytuacji, która determinowałaby konieczność udzielenia mu pomocy z budżetu państwa we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.