III SA/Wa 2314/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra- Błaszczykowska, po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia zmienić zaskarżone orzeczenie referendarza sądowego z 12 listopada 2015r., w ten sposób, że: 1) odmówić zwolnienia od kosztów sądowych 2. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego Skarżący W. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wskazał, iż z uwagi na blokadę rachunków bankowych najpierw zawiesił, a następnie zlikwidował działalność gospodarczą, którą prowadził od 1990 r. Aktualnie utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wynoszącego 350 zł brutto. W wykonaniu wezwań referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym podał, iż miesięczne koszty utrzymania wynoszą 1.397 zł i składają się na nie czynsz (300 zł), opłaty za energię elektryczną, wodę i gaz (88 zł), telefon i Internet (49 zł), wydatki związane z: transportem miejskim (110 zł), drukowaniem i wysyłką pism (50 zł), wyżywieniem, środkami czystości i higieny (800 zł). Wyjaśnił, że nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Lokal ten załatwił mu syn, a Skarżący zwraca jedynie opłaty takie jak czynsz, energia elektryczna, woda i gaz. Kwotę zaległości podatkowych określił na kwotę 8.892.480 zł. Wskazał, iż nie korzysta z pomocy społecznej. Pomoc syna nie przekracza 1.200 zł i przybiera formę gotówki, zakupów, opłacenia rachunków. Dodał, że nie jest w stanie udokumentować tej pomocy. Do majątku zaliczył akcje o wartości 7.500 zł bez możliwości sprzedaży i rozporządzania nimi. Przedstawił zeznania podatkowe, wyciągi bankowe, wydruk z bazy internetowej Regon. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2015 r. Referendarz Sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z 30 listopada 2015 r., Skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, iż we wcześniejszych wnioskach i pismach wyjaśnił, iż zwraca koszty za czynsz, energię, wodę, gaz a nie, że rachunki wystawione są na jego rzecz i te rachunki opłaca. W związku z czym nie jest w stanie przedstawić rachunków wystawionych na swoje imię i nazwisko. Skarżący korzysta z telefonu i internatu na doładowanie "prepaid" i zakupuje doładowania wraz z zakupami codziennej potrzeby związku z czym doładowanie jest zapisane na tym samym paragonie co codzienne zakupy. Skarżący uzyskuje pomoc od syna uzyskuje w formie gotówki, zakupów itp. Podkreślił, iż nigdy nie wskazywał, iż otrzymuje przelewem pieniądze od syna w związku z czym nie ma tego jak udokumentować w formie kopii przelewu. Skarżący zwrócił uwagę, iż uzyskuje dochody tylko z umowy o pracę w wysokości 350 zł brutto. Skarżący wyjaśnił, iż pisząc w liczbie mnogiej o zajętych rachunkach bankowych miał na myśli prywatny rachunek bankowy, z którego przesłał wyciągi bankowe oraz rachunek bankowy prowadzonej działalności gospodarczej, który został zamknięty w połowie stycznia 2015 r w związku z zamknięciem działalności gospodarczej z końcem 2014r. W związku z powyższym nie przesłał wyciągów z nieistniejącego już rachunku. Skarżący zwrócił uwagę, iż choć osiągnął w 2014 r dochód w wysokości przekraczającej 5 mln zł to również poniósł stratę w wysokości prawie 100 000,00 zł. Skarżący za trudne uznał wygospodarowanie środków w 2014r., gdyż osiągnął znaczącą stratę. Skarżący zwrócił uwagę, iż niniejsza sprawa rozpoczęła się w drugiej połowie 2015 r. a w 2014 r. nic nie wskazywało na to, że może pojawić się jakikolwiek spór gdyż od zawsze daleki był od wchodzenia w spory sądowe. Skarżący wskazał, że posiada akcje o wartości 7500,00zł bez możliwości ich zbycia i rozporządzania. Ponadto posiada ( nieprawomocną ) zaległość podatkową w wysokości ponad 8 mln. zł i ww. akcje stanowią zabezpieczenie zaległości podatkowej, co powoduje zakaz ich zbycia oraz ich rozporządzania. W odpowiedzi na wezwanie Sądu Skarżący przy piśmie z dnia 10 grudnia 2015 r. nadesłał wyciąg z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące, fakturę za czynsz oraz za prąd zamieszkiwanego przez Skarżącego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Z kolei art. 260 § 1 P.p.s.a. stanowi, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast - w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd zauważa, że zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z toczącym się postępowaniem. Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego . Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wymagalnym kosztem Skarżącego jest wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł. Okoliczności przedstawione przez Skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z nadesłanych dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego . Wskazać trzeba, że Skarżący określił miesięczne koszty utrzymania na kwotę 1.397 zł, na którą składają się czynsz (300 zł), opłaty za energię elektryczną, wodę i gaz (88 zł), telefon i Internet (49 zł), wydatki związane z: transportem miejskim (110 zł), drukowaniem i wysyłką pism (50 zł), wyżywieniem, środkami czystości i higieny (800 zł). Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Skarżący zwraca jedynie opłaty takie jak czynsz, energia elektryczna, woda i gaz. Kwotę zaległości podatkowych określił na kwotę 8.892.480 zł. Wskazał, iż nie korzysta z pomocy społecznej. Pomoc syna nie przekracza 1.200 zł i przybiera formę gotówki, zakupów, opłacenia rachunków.. Do majątku zaliczył akcje o wartości 7.500 zł bez możliwości sprzedaży i rozporządzania nimi. Do dochodów Skarżący zaliczył wynagrodzenie za pracę wynoszące 300 zł netto. W ocenie Sądu poniesienie przez Skarżącego kosztów sądowych, na obecnym etapie postępowania poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł nie będzie stanowiło uszczerbku w koniecznym utrzymaniu Skarżącego. Sąd, mając na uwadze przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności, posiłkując się nadesłanymi przez Skarżącego dokumentami, doszedł do przekonania, że Skarżący wykazał, że nie jest w stanie zgromadzić środków na poczet opłacenia wynagrodzenia pełnomocnika. Tym samym zasadnym było przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Sąd, mając na uwadze powyższe oraz treść art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 260 § 1 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.