III SA/Wa 2315/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-07
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Jerzy Płusa, Sylwester Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej (Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego) prawidłowo wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zamiast decyzji, oraz czy prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie daty złożenia wniosku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył prawo, wydając postanowienie zamiast decyzji w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co wynika z zastosowania art. 83b ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 52 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Ponadto, organ nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego dotyczącego daty złożenia wniosku, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący A. J. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy po otrzymaniu decyzji Prezesa KRUS odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek. Prezes KRUS postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc argumenty dotyczące swojej sytuacji materialnej i braku posiadania gospodarstwa rolnego. Sąd rozpoznał skargę, mimo że skarżący nie podniósł zarzutów przeciwko postanowieniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] czerwca 2006 r. i stwierdzono, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, Asesor WSA Sylwester Golec (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości.
III SA/Wa 2315/06
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Prezes KRUS) stwierdził na podstawie art. 134 k.p.a. uchybienie przez skarżącego A. J. terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Z akt sprawy wynika, że Prezes KRUS decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 26 kwietnia 2006 r.
Skarżący złożył do centrali KRUS wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z pieczęci na tym wniosku wynika, że wpłynął on do centrali KRUS w dniu 16 maja 2006 r. a w dniu 20 czerwca 2006 r. wpłynął do Placówki Terenowej KRUS w L.
Na postanowienie z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący, zgodnie z treścią pouczenia zawartego w tym postanowieniu, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze skarżący podnosił, że nie może opłacać składek w wysokości żądanej od niego przez KRUS ponieważ nie posiadał gospodarstwa rolnego. Ponadto skarżący wskazywał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że skarżący w skardze nie podniósł zarzutów przeciwko zaskarżonemu postanowieniu, jednakże sąd rozpoznając skargę niebędąc na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako p.p.s.a.) związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną skontrolował zaskarżone postanowienie zgodnie z kompetencją wyrażoną w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) pod kątem jego zgodności z prawem.
Należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. jedn. Dz. U. Nr 7, poz. 25 ze zm. w dalszej części powoływanej jako u. o u.s.r.) w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych a ponadto przepisy wskazane w pkt. 1-2. Postępowanie prowadzone przez KRUS i przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zgodnie z treścią art. 1 k.p.a. podlega regulacjom określonym w k.p.a. Zgodnie z treścią art. 83b. ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm., w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u.s.u.s.), jeżeli przepisy k.p.a. przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję. Stosując na podstawie art. 52 ust. 1 u. o u.s.r. ten przepis do postępowania prowadzonego w sprawie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, należało stwierdzić, że w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ obowiązany był wydać decyzję a nie postanowienie. Zgodnie z treścią art. 127 § 3 k.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się przepisy o odwołaniach. Na podstawie tego przepisu do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zastosowanie ma również przepis art. 134 k.p.a. zgodnie, z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wydane na podstawie tego przepisu postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kończy postępowanie w sprawie, a zatem jest postanowieniem, o którym mowa w art. 83b ust. 1 u.s.u.s. Z tego względu na podstawie art. 83b ust. 1 u.s.u.s., który miał zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 52 ust. 1 u. o u.s.r., organ miał obowiązek wydać decyzję w sprawie uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W rozpoznanej sprawie w przedmiotowej kwestii organ rozstrzygnął w formie postanowienia czym naruszył przepis art. 83b ust. 1 u.s.u.s. w związku z art. 52 ust. 1 u. o u.s.r.
W zaskarżonym postanowieniu w ogóle nie wskazano okoliczności faktycznych świadczących o tym, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek a także nie wskazano dowodów potwierdzających te okoliczności. W postanowieniu tym organ nie wyjaśnił podstaw prawnych jego wydania. Z tego względu należało uznać że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 107 § 3 w zw. z art. 126 § 1 k.p.a., gdyż nie zawierało uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Z akt sprawy nie wynika w sposób jednoznaczny, w jakim dniu skarżący złożył do KRUS wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W aktach znajduje się kserokopia wniosku złożonego do centrali KRUS, jednakże brak jest informacji czy wskazana w tym wniosku data wpływu wniosku do organu jest to data złożenia tego wniosku osobiście w organie przez skarżącego, czy też jest to data doręczania tego wniosku organowi przez pocztę. W przypadku doręczania wniosku przez pocztę datą jego wniesienia do organu będzie data nadania wniosku do organu w urzędzie pocztowym – art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Bez ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości daty złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ nie mógł stwierdzić, że skarżący wniosek ten złożył z uchybieniem terminu. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia sąd na podstawie akt sprawy nie mógł ocenić, czy organ zasadnie stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył po upływie przepisanego terminu. Z tego względu należało uznać, że organ nie wyjaśnił kwestii faktycznej o podstawowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, czym naruszył art. 7 i 77 k.p.a. stopniu mającym istotne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z tych wszystkich powodów należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 83b ust. 1 u.s.u.s. w związku z art. 52 ust. 1 u. o u.s.r., art. 7 , art. 77 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło