III SA/Wa 2318/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-06
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który uzyskuje dochód ze stosunku pracy i ponosi znaczne wydatki na utrzymanie oraz leczenie, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący, który wykazuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych. W sytuacji, gdy dochód skarżącego pokrywa jego niezbędne wydatki, a pozostaje nadwyżka, sąd może przyznać zwolnienie w części odpowiadającej kwocie, która nie naruszy jego koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący J.P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku VAT. Wskazał na problemy zdrowotne, wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych oraz stratę z działalności gospodarczej. Uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości 3.253,09 zł netto miesięcznie, a jego miesięczne koszty utrzymania wynoszą od 2.230 do 2.540 zł. Wpis od skargi wynosił 10.913 zł.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił częściowo zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 1.000 zł oraz odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r. r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2012 r. postanawia 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący – J.P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z [...] kwietnia 2015 r. został wpisany
do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Ponadto ma problemy zdrowotne i aktualnie po przebytej operacji [...] wymaga stałej opieki lekarskiej.
Z oświadczeń skarżącego wynika, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie posiada majątku. Jego oszczędności to 151,51 zł i 50 euro. Skarżący uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości 3.253,09 zł netto miesięcznie. Skarżący wyjaśnił również że w 2015 r. prowadził działalność gospodarczą. Działalność tą zamknął stratą w wysokości 161.929,43 zł. ZUS dokonał jego wyrejestrowania
z ubezpieczeń i określił mu zobowiązanie z tytułu prowadzonej działalności
na kilkadziesiąt tysięcy zł.
W toku postępowania skarżący nadesłał: zeznania podatkowe za 2015 r., zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, wyciągi z rachunku bankowego, zaświadczenie o stanie zdrowia, zwolnienie lekarskie, postanowienie z [...] kwietnia 2015 r. o wpisie skarżącego do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, zestawienie miesięcznych kosztów utrzymania.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się
do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych.
Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych
w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 10.913 zł.
Oceniając aktualną sytuację finansową skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że powyższa kwota przekracza jego możliwości finansowe. Aktualnie jedynym dochodem skarżącego jest wynagrodzenie ze stosunku pracy, które zgodnie
z oświadczeniem skarżącego wynosi 3.253.09 zł netto. Skarżący nie posiada majątku. Poza tym, skarżący figuruje w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych.
Powyższe nie oznacza jednak, że skarżący w ogóle nie ma możliwości partycypowania w kosztach wszczętego postępowania sądowego.
Jak już wcześniej wskazano, z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, że uzyskuje on dochód ze stosunku pracy w wysokości 3.253,09 zł netto. Z kolei miesięczne niezbędne wydatki (koszty utrzymania mieszkania, wyżywienie, leki i wizyty lekarskie, rehabilitację) skarżący określił na kwotę od 2.230 do 2.540 zł. Wydatki te znajdują więc pokrycie w wynagrodzeniu skarżącego ze stosunku pracy.
W ocenie referendarza sądowego, różnica między dochodem a niezbędnymi wydatkami skarżącego, wskazuje na możliwość częściowego partycypowania
w kosztach wszczętego postępowania. Kwota, która zdaniem referendarza sądowego, nie będzie stanowiła uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego to 1.000 zł.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło