III SA/Wa 2319/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant sekr. sąd. Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi N. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a 1) umorzyć postępowanie sądowe, 2) zasądzić od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz N. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 3.552 zł (słownie: trzy tysiące pięćset pięćdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Dyrektor Izby Celnej w W., po rozpatrzeniu odwołania Spółki z o. o. N. (zwanej dalej "Skarżącą"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] sierpnia 2007 r. którą określono podstawę opodatkowania oraz podatek od towarów i usług w prawidłowej wysokości – niższej niż wynikało to ze zgłoszeń celnych. Doszło do tego, w następstwie określenia przez organ celny ostateczną decyzją wartości celnej zaimportowanych towarów (farmaceutyków), z uwzględnieniem udzielonych Skarżącej upustów. Postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie tej decyzji zakończyło się oddaleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej spółki od wyroku WSA oddalającego jej skargę. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania Skarżącej Spółki. Odnośnie sformułowanego w nim zarzutu naruszania art. 70 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. (j.t.: Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwana dalej "Ordynacją podatkową" organ wskazał, iż zgodnie z art. 59 §1 pkt 1 tej ustawy zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty. W związku z tym, że Skarżąca dokonała zapłaty należności podatkowych, których dotyczy niniejsza sprawa, zobowiązanie podatkowe wygasło, i w konsekwencji tego nie mogło wygasnąć drugi raz wskutek przedawnienia. Z tego względu zdaniem organu w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Decyzję Dyrektora Izby Celnej Spółka zaskarżyła do WSA w Warszawie. Zarzuciła jej m.in. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez określenie w decyzjach wysokości zobowiązania podatkowego pomimo upływu 5 letniego terminu licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 59 § 1 pkt 9 i art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 20 § 1 i § 2 ustawy z 12 września 2002 r. – zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387), przez określenie w decyzji wysokości zobowiązania podatkowego pomimo upływu trzyletniego terminu licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Uzasadniając skargę, Skarżąca podniosła, iż przepis art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej wprost wyklucza możliwość, w której organ podatkowy – pomimo upływu terminu przedawnienia – mógłby ponownie określać kwotę zobowiązania podatkowego. Przepis ten nie różnicuje przy tym, czy znajduje on zastosowanie jedynie w sytuacji, w której korekta pierwotnej wysokości zobowiązania podatkowego przez organ w postępowaniu podatkowym miałaby doprowadzić do podwyższenia zobowiązania w stosunku do zobowiązania zadeklarowanego przez podatnika, czy też sytuacji, w której organ dokonałby ustalenia nadpłaty podatku. Zdaniem Skarżącej upływ pięcioletniego terminu liczonego od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, powoduje przekreślenie bytu prawnego przedmiotu, o którym mógłby orzekać organ podatkowy. Innymi słowy, jeśli organ podatkowy wszczyna postępowania zmierzające do zweryfikowania pierwotnie ustalonej wysokości zobowiązania podatkowego po upływie terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, przedmiot ten "przestaje istnieć". Skarżąca wskazała również, iż organ podatkowy dokonując oceny istnienia zobowiązania podatkowego pod kątem instytucji przedawnienia powinien także rozważyć zastosowanie art. 68 Ordynacji podatkowej, niezależnie od art. 70 tej ustawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Wsa w Warszawie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 2174/08 oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej wniesionej przez Skarżącą, wyrokiem z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt I FSK 416/09 uchylił w/w wyrok Sądu I instancji i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że po upływie terminu przedawnienia, organ - wbrew interesowi prawnemu podatnika - nie może kształtować wielkości przedawnionego zobowiązania podatkowego "na jego korzyść", określając go w niższej wysokości niż kwota przez niego zapłacona. Zgodnie bowiem z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r.) upływ terminu przedawnienia skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, co wymaga od organu jego umorzenia. Decyzją z dnia z dnia [...] października 2010 r. Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako p.p.s.a., uwzględnił w całości skargę Skarżącej i zgodnie z jej żądaniem uchylił wskazaną na wstępie decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Decyzję tą doręczono pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 14 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Powołany wyżej art. 54 § 3 p.p.s.a. stanowi, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, co też Dyrektor Izby Celnej uczynił wydając decyzję z dnia [...] października 2010 r. Z chwilą ich doręczenia pełnomocnikowi Skarżącej przestały więc istnieć przedmiot skargi, jakim była decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn innych, niż te wskazane w pkt 1 i 2 tego paragrafu. Do okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania na podstawie powyższego przepisu należy bez wątpienia uwzględnienie skargi przez organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. (tzw. autokontrola). Powoduje ono bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności, co czyni zbędnym dalsze procedowanie w sprawie. W razie wydania nowego rozstrzygnięcia służy na nie skarga do sądu administracyjnego, co należycie chroni prawa strony skarżącej. Wobec powyższego, postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe podlega w niniejszej sprawie umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym postanowiono w pkt 1 sentencji. O kosztach sądowych orzeczono na postawie art. 201 § 1 p.p.s.a.