III SA/Wa 232/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.), sędzia Maria Grabowska, asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...]listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie o podatek od środków transportowych 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) – dalej powoływana jako O.p., stwierdziło uchylenie terminowi do wniesienia odwołania przez S. B. od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2004 r. określającej stronie wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru decyzję organu I instancji doręczono stronie w dniu [...] września 2004r. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] października 2004 r., z kolei skarżący złożył przedmiotowe odwołanie dopiero w dniu[...] października 2004r., a więc z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. S. B. nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze z dnia [...] stycznia 2005 r. pełnomocnik S. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W ocenie strony skarżącej odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta R. zostało wniesione w ustawowym terminie. Strona skarżąca podniosła, iż decyzja z dnia[...] września 2004 r. doręczona została S. B. w dniu[...] października 2004 r., z kolei odwołanie zostało złożone w dniu [...] października 2004r. Dlatego też, zdaniem pełnomocnika skarżącego, postanowienie wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. narusza słuszny interes prawny i materialny skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymało argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd zwraca także uwagę na art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powołany przepis daje prawo do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi podczas toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Zaskarżone postanowienie narusza przepisy procedury podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest pozostawienie go bez rozpatrzenia. Oznacza to, że podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Postanowienie takie jest ostateczne i przysługuje od niego skarga, którą składa się bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Dlatego też, postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi powinny być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po wyjaśnieniu ewentualnych wątpliwości, które mogą powstać po analizie materiału dowodowego, a także po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w postanowieniu z dnia [...] listopada 2004r. orzekło o stwierdzeniu uchylenia terminu do wniesienia odwołania. Takie rozstrzygnięcie w sposób istotny narusza art. 228 § 1 pkt 2 O.p., bowiem norma w nim zawarta stanowi o uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Podnieść w tym miejscu należy, iż nie można uznać tego błędu za oczywistą omyłkę podlegającą rektyfikacji, czyli usunięciu w procesie sprostowania. Zauważyć należy, iż jest to błąd zawarty w rozstrzygnięciu, które nie podlega sprostowaniu. Tryb rektyfikacji decyzji administracyjnych, ustanowiony w art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 99 poz. 1071 – j.t.), przewidziany jest dla nieistotnych wadliwości. Nie można z zastosowaniem tego przepisu zmienić takiego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 1997r., sygn. akt S.A./Ka 2714/95, Pr. Gosp. 1998/3/33). Na tle zaistniałego stanu faktycznego warto także powołać wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2002r., sygn. akt I S.A./Po 1022/01, POP 2004/2/30, w którym Sąd postawił tezę, iż sprostowanie oczywistej omyłki nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. "Prostowanie" błędu rachunkowego jest w istocie rzeczy w decyzji podatkowej rozstrzygnięciem o wysokości zobowiązania podatkowego i należnych odsetek za zwłokę, a zatem rozstrzygnięciem co do istoty sprawy. Rozstrzygnięcia co do istoty sprawy podatkowej winny zaś zapadać w formie decyzji. Tymczasem tryb rektyfikacji decyzji podatkowej ustanowiony postanowieniami art. 215 § 1 O.p. przewidziany jest do usuwania nieistotnych wadliwości. Skoro nie można takiej wadliwości usunąć w drodze sprostowania, to przedmiotowe postanowienie, jako uchybiające przepisom postępowania podatkowego winno być wyeliminowane z obrotu prawnego. Indywidualny akt administracyjny Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza prawo procesowe w stopniu nie tylko mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby nie to naruszenie, to postanowienie byłoby zgodne z prawem, tj. stwierdzałoby uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a.