III SA/Wa 2322/17
WyrokWSA w Warszawie2017-11-17
Skład orzekający: Radosław Teresiak, Elżbieta Olechniewicz, Aneta Trochim - Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej może zostać uwzględniony, jeśli pełnomocnik strony powołuje się na błąd w oznaczeniu adresu w rozdzielniku decyzji, który wprowadził go w błąd co do faktycznego miejsca doręczenia, a jednocześnie nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu oraz nie złożył wniosku o przywrócenie terminu w ustawowym terminie od ustania przyczyny uchybienia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Pełnomocnik strony, mimo błędnego oznaczenia adresu w rozdzielniku decyzji, powinien był upewnić się co do faktycznego miejsca doręczenia przesyłki. Ponadto, strona nie dochowała 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia.Stan faktyczny
Pełnomocnik strony skarżącej wniósł odwołanie od decyzji organu podatkowego z uchybieniem terminu. Jako przyczynę uchybienia wskazał rozbieżność między adresem pełnomocnika w rozdzielniku decyzji a adresem faktycznego doręczenia, co miało wprowadzić go w błąd. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki braku winy i złożenia wniosku w ustawowym terminie. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Aneta Trochim - Tuchorska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2017 r. sprawy ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. określił W. Sp. z o.o. (dalej: "Skarżąca"), kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień 2012 r.
Decyzję doręczono pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 5 stycznia 2017 r. Pismem z dnia 20 stycznia 2017 r. (złożonym w urzędzie pocztowym w dniu 23 stycznia 2017 r.) pełnomocnik Skarżącej wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia do Dyrektora Izby Skarbowej w W.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia ww. odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. terminu. Ustawowy termin do wniesienia środka odwoławczego rozpoczął swój bieg w dniu 6 stycznia 2017 r., a zakończył w dniu 19 stycznia 2017 r. (czwartek). Natomiast odwołanie z dnia 20 stycznia 2017 r. nadano w urzędzie pocztowym w dniu 23 stycznia 2017 r.
Pismem z dnia 15 marca 2017 r. pełnomocnik Skarżącej złożył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Jako przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia odwołania wskazał rozbieżność w oznaczeniu adresu pełnomocnika wskazanego do doręczeń korespondencji. Stwierdził, że na stronie 15 decyzji (w tzw. rozdzielniku) organu podatkowego pierwszej instancji widniał adres: T. Sp. z o.o., [...], natomiast przesyłkę doręczono pod adresem: ul. [...].
Pełnomocnik argumentował, że w związku z powyższym pozostawał w przekonaniu, że termin do wniesienia odwołania w ogóle nie rozpoczął swojego biegu. Natomiast o fakcie doręczenia dowiedział się on dopiero w dniu 15 marca 2017 r., kiedy to w siedzibie organu zapoznał się z treścią potwierdzenia odbioru decyzji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. na podstawie art. 162 § 1 i § 2 oraz art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm., dalej: "O.p.") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu przywołując treść art. 162 § 1 i § 2 O.p. organ stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu, gdyż pełnomocnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi oraz nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
Zdaniem organu nie zasługiwała na uznanie argumentacja pełnomocnika Skarżącej zgodnie z którą dopiero w dniu 15 marca 2017 r. z druku potwierdzenia odbioru decyzji organu podatkowego pierwszej instancji dowiedział się, że decyzja ta została doręczona pod prawidłowym adresem. Organ wskazał, że rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego przesłano w kopercie, na której naniesiono nowy adres, wskazany wcześniej jako adres do doręczeń korespondencji przez pełnomocnika. W konsekwencji uznano, że sporządzając odwołanie pełnomocnik znał treść decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, co doprowadziło organ do stwierdzenia, że był w jej posiadaniu.
Organ nie uznał za przyczynę uchybienia terminu do złożenia odwołania okoliczności oczekiwania przez pełnomocnika doręczenia rozstrzygnięcia kończącego postępowanie podatkowe pod nieaktualnym adresem, czy też okoliczności, że adres wyszczególniony na stronie 15 decyzji (rozdzielnik) różni się od adresu, pod którym faktycznie doręczono przesyłkę.
W ocenie organu pełnomocnik Skarżącej nie przedstawił okoliczności o charakterze nadzwyczajnym (nie do pokonania), stojących na przeszkodzie zachowania należytej staranności w dochowaniu omawianego terminu.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Decyzja organu podatkowego pierwszej instancji została doręczona prawidłowo w dniu 5 stycznia 2017 r. Na znajdującym się w aktach sprawy druku potwierdzenia jej odbioru widnieje podpis osoby uprawnionej, tj. pani A.L. Pełnomocnik składając wniosek o kierowanie do niego przesyłek związanych z prowadzonym postępowaniem na nowy adres, winien liczyć się z tym, że po tej czynności wszelka korespondencja, w tym decyzja, będzie wysyłana zgodnie z otrzymaną informacją.
Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego dla jej wykonania w przepisach Ordynacji podatkowej wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, a także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności do załatwiania własnych spraw). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okoliczności, na które powołuje się pełnomocnik Skarżącej w złożonym wniosku, nie uprawdopodabniały w ocenie organu braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżanemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 162 § 2 O.p., polegające na uznaniu, że nie wniosła podania w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Z kolei naruszenia art. 162 § 1 ww. ustawy upatrywała w odmowie przywrócenia terminu, pomimo uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jej winy.
Skarżąca stwierdziła, iż jej pełnomocnik dostrzegł błąd co do upływu terminu do wniesienia odwołania dopiero, gdy odebrał postanowienie stwierdzające uchybienie termu. W ocenie Skarżącej, z dniem doręczenia przedmiotowego postanowienia ustała przyczyna, o której mowa w art. 162 § 2 O.p.
Potrzymała stanowisko, że w decyzji organu podatkowego pierwszej instancji wadliwie wskazano adres pełnomocnika, tj. adres pod który należało decyzję doręczyć [...] co wprowadziło pełnomocnika Skarżącej w błąd co do miejsca faktycznego doręczenia decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej tj. wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zatem zainteresowany musi uprawdopodobnić, że w sposób niezawiniony uchybił terminowi do dokonania czynności procesowej. Uprawdopodabniając niezawinione uchybienie terminowi musi wskazać okoliczności (przyczyny), w konsekwencji, których doszło do uchybienia terminowi. Brak winy w uchybieniu terminu należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zauważyć należy także, że o braku winy można mówić w sytuacji, kiedy strona nie miała wpływu na zdarzenie powodujące uchybienie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy zatem przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków ogólnie dostępnych.
Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy Skarżąca wskazuje, że przyczyną, która doprowadziła do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania było błędne oznaczenie adresu pełnomocnika w tzw. rozdzielniku decyzji, która to wada wprowadziła pełnomocnika w błąd co do miejsca faktycznego doręczenia decyzji. Przy czym w sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzję doręczono na nowy (właściwy) adres pełnomocnika. Nie budzi wątpliwości również okoliczność, że decyzję odebrała osoba uprawniona.
Zdaniem Sądu podniesiona przyczyna uchybienia terminowi wskazuje na zawinione uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Pełnomocnik założył w oparciu o informację wynikającą z tzw. rozdzielnika decyzji, że decyzję błędnie doręczono a zatem nie weszła ona do obrotu a więc nie wywoła ona skutków prawnych. W postępowaniu obowiązkiem profesjonalnego pełnomocnika było upewnienie się co do faktycznego miejsca doręczenia decyzji. Skoro pełnomocnik osobiście nie odebrał przesyłki, to powinien ustalić, kiedy przesyłka pokwitowana została przez osobę upoważnioną do odbioru korespondencji.
Ponadto należy zauważyć, że adres pełnomocnika wskazy w tzw. rozdzielniku decyzji nie ma znaczenia w aspekcie oceny prawidłowości i skuteczności doręczenia decyzji. Istotne jest faktyczne miejsce doręczenia tj. czy doręczenie nastąpiło na aktualny adres pełnomocnika.
Reasumując Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.
Przechodząc do oceny, drugiej przesłanki warunkującej ewentualne przywrócenie terminu tj. wniesienia podania w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Sąd ocenia, jako niewiarygodne twierdzenie pełnomocnika, że dopiero w dniu 15 marca 2017 r. powziął informację o skierowaniu decyzji na prawidłowy adres.
Pełnomocnik nie wyjaśnił, w jaki sposób decyzja dotarła do niego skoro Organ doręczył ją na właściwy adres. Z kolei pełnomocnik był przekonany, że doręczenie nastąpiło na inny, nieaktualny już adres. Powyższe okoliczności nie przeszkodziły jednak w złożeniu odwołania w dniu 23 stycznia 2017 r.
Sąd zwraca uwagę, że pełnomocnik jest profesjonalistą a zatem otrzymując decyzję organu podatkowego pierwszej instancji zapewne analizował kwestię upływu 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania, w tym analizował kwestię daty początkowej ww. terminu. Dlatego też, zdaniem Sądu, Organ zasadnie poddał w wątpliwość wskazaną przez pełnomocnika datę powzięcia informacji o skierowaniu decyzji na prawidłowy adres.
Reasumując Skarżąca nie dochowała 7 dniowego terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło