III SA/Wa 2326/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2010 r. wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2004 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólnika spółki za zaległości podatkowe spółki postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 500 zł (słownie pięćset złotych) - K. K. (dalej "Skarżący") złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie zakreślając przy tym zakresu swojego żądania. Jednakże z uzasadnienia wniosku wynika, iż Skarżący wnosi o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi na "krzywdzącą" decyzję. Wskazał, że zamieszkuje wspólnie z żoną dwiema córkami i ich mężami oraz dziećmi (9 osób) Podniósł, że zarówno On jak i żona są emerytami i osobami schorowanymi. Oświadczył, że ich dochody zaledwie wystarczają na zakup żywności i leków i w związku z tym nie są w stanie ponieść kosztów wpisu od skargi. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Oświadczył, że z innymi członkami rodziny, z którymi zamieszkuje nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Posiada dom w zabudowie szeregowej o powierzchni 180 m². Z oświadczenia wynika także, że Skarżący nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżący uzyskuje dochody z tytułu emerytury w kwocie 825, 12 zł (netto) oraz wynagrodzenie za pracę 365,62 zł, jego małżonka natomiast z tytułu emerytury uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 919,24 zł (netto). Do wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący załączył odcinki potwierdzające wysokość uzyskiwanej emerytury, rachunki za leki na kwoty 118,80 zł i 33,20 zł oraz zaświadczenia o stanie zdrowia Skarżącego i jego żony. Na wezwanie referendarza sądowego Skarżący przedłożył zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, z których wynika, że w 2008 r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie17.643,42 zł natomiast jego żona dochód w kwocie 12.096,02 zł. W 2007 r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie 6.932,28 zł natomiast jego żona dochód w kwocie 11.474,52 zł. Skarżący przedłożył dodatkowo rachunki za zakup leków na kwotę 72,76 zł oraz 19,86 zł oraz kartę leczenia córki. Skarżący oświadczył, że córka zachorowała na rzadką i bardzo ciężką chorobę [...] i w związku z tym ponosi dodatkowe koszty związane z leczeniem i dojazdem córki do szpitala. Oświadczył, że ani On ani jego żona nie posiadają rachunków bankowych i nie korzystają z pomocy społecznej. Do kosztów miesięcznego utrzymania Skarżący zaliczył opłaty za wodę, gaz i prąd w kwocie około 680 zł oraz leki około 97,31 zł Mając na uwadze powyższe, zważono co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wyniesie 2.000 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w całości. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżący wskazał, że obecnie nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu od skargi bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Wyjaśnił, że źródłem utrzymania jest emerytura (skarżącego i jego żony) uzyskiwana w łącznej wysokości 1.829,51 zł (netto). Ponadto Skarżący uzyskuje dochód w kwocie 365,62 zł z tytułu zatrudnienia. Z oświadczeń Skarżącego wynika, że ponosi On miesięczne koszty w łącznej wysokości około 800 zł. Skarżący nie wskazał w jakiej wysokości ponosi miesięczne wydatki na żywność, ubrania oraz leczenie chorej córki. W świetle tych danych referendarz sądowy doszedł do przekonania, że zasadne jest zwolnienie Skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 2.000 zł, - w kwocie powyżej 500 zł. Wydatek powyżej kwoty 500 zł mógłby bowiem doprowadzić do zachwiania podstaw egzystencji Skarżącego i jego rodziny. Uwzględniając powyższy stan faktyczny i prawny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.