III SA/Wa 233/09

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca 2009 r. wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. postanawia: - przyznać prawo pomocy we wnioskowanym zakresie tj., zwolnić od kosztów sądowych - R. K. (dalej "skarżący") pismem z dnia 2 stycznia 2009 r. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi na "krzywdzącą" decyzję, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie. Wskazał, że jedynym źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości 862,- zł netto. W ocenie skarżącego, jest osobą "bardzo schorowaną" i często przebywa w szpitalu: obecnie co trzy tygodnie jest umieszczany w szpitalu na okres trzech dni. Skarżący poinformował, że pomagają mu jego dzieci, a bez ich pomocy nie miałby środków na utrzymanie. Posiada budynek gospodarczo-mieszkalny o pow. 210 m² (część gospodarcza – 121 m²), nieruchomość rolną o powierzchni 492 m ²; działkę o powierzchni 12138 m², na której znajduje się [...]la oraz [...] wraz z dwoma [...], samochód [...]z 1988 r. Skarżący wskazał, że jest zobowiązany do spłaty dla byłej żony kwoty 184.564,- zł, z czego pozostała do uregulowania kwota 84564,- zł i 10 tys. zł kosztów postępowania sądowego. Z emerytury uzyskuje jedynie kwotę 607,- zł, ponieważ część świadczenia jest zajmowana przez organy egzekucyjne. Skarżący wskazał, że jest osobą chorą, ponieważ rozpoznano u niego [...] w związku z czym stosuje się wobec niego [...]. Oprócz tego przeszedł [...] i cierpi na [...], [...], [...], [...]. Do formularza PPF skarżący dołączył skierowanie na badania, zaświadczenie lekarskie, wynik badania histopatologicznego, kartę informacyjną leczenia szpitalnego, skierowanie do szpitala, kartę informacyjną z leczenia szpitalnego, odcinek renty, fakturę VAT W wykonaniu wezwania referendarza z 11 lutego 2009 r. skarżący oświadczył, że źródłem dochodów była emerytura, a roczne należności z tytułu podatku od nieruchomości wynoszą 1265,- zł, energii elektrycznej – ok. 100,- zł miesięcznie, ogrzewanie budynku olejem opałowym – ok. 8 tys. zł rocznie; telefon – ok. 70 zł miesięcznie; miesięczny koszt lekarstw – 143,- zł. Skarżący wskazał, że z jego emerytury jest potrącane miesięcznie ok. 255 zł, a w miesięcznym utrzymaniu pomagają mu córki. Koszt działania pełnomocnika w sprawie wynosi ok. 3600,- zł. Skarżący nadesłał fakturę VAT dla Kancelarii Adwokackiej, PIT za 2006 r. i za 2007r., fakturę VAT dla operatora sieci komórkowej, fakturę za energię elektryczną, zestawienie zakupionych lekarstw, odcinki emerytury, wezwanie do zapłaty kosztów sądowych przez SR z [...]maja 2008 r., zawiadomienie o wpisie hipotecznym kwoty [...],- zł, wyciąg z rachunku bankowego oraz dokumentację medyczną schorzeń skarżącego. Z nadesłanych przez skarżącego dokumentów wynika, że uzyskuje stałe dochody co miesiąc, w wysokości wskazanej powyżej oraz korzysta z pomocy najbliższych. Z treści nadesłanych dokumentów nie wynika samodzielna możliwość wygospodarowania pełnych środków na prowadzenie sporów sądowych, ponieważ wydatki na poratowanie zdrowia i podtrzymanie egzystencji, przekraczają wysokość środków, które skarżący ma do dyspozycji. Mając tak przedstawiony stan faktyczny Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z [...] marca 2009 r. zwolnił Skarżącego od wpisu od skargi w wysokości ponad 500 zł. We wniesionym w terminie sprzeciwie Skarżący ponownie powołali się na swoją trudną sytuację materialną, uzasadniającą ich zdaniem wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje więc usunięcie z obrotu prawnego wcześniejszego orzeczenia. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, jest zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, wykazanie przez tę osobę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania, tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, str. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający - tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżący wskazał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu ponoszenie kosztów związanych z postępowaniem przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Wyjaśnił, że jedynym źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości 1019,78 zł obciążona egzekucja komorniczą. Wykazał jakie są stałe koszty związane z utrzymaniem i leczeniem, które poparł dokumentami, a także wykazał, że jest obciążony obowiązkiem spłaty ponad [...] tyś. zł na rzecz byłej żony. W świetle tych danych Sąd doszedł do przekonania, że zasadne jest zwolnienie Skarżących z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 2.295 zł, ponieważ, w ocenie Sądu, każdy dodatkowy wydatek na inny - od wskazanych wyżej – cel mógłby bowiem doprowadzić do zachwiania podstaw jego egzystencji. W ocenie Sądu zarówno stan zdrowia Skarżącego oraz wysokość faktycznie otrzymywanej emerytury w kwocie 607 zł sprawiają, iż nie jest on w stanie uiścić wpisu od skargi w ww. wysokości. Zwolnienie to podyktowane jest również realizacją gwarantowanego przepisami Konstytucji RP prawa do kontroli przez niezawisły sąd wydanego w stosunku do Skarżącego aktu z zakresu administracji publicznej bez nieuzasadnionej zwłoki, która kontrolę tę może uczynić iluzoryczną. Żadne ograniczenia natury finansowej nie mogą zamykać Skarżącemu dostępu do sądu. Uwzględniając powyższy stan faktyczny i prawny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.