III SA/Wa 2332/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za grudzień 2004 r. oraz marzec 2006 r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych określającą E. C. (dalej - Skarżąca) wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za grudzień 2004 r. oraz marzec 2006 r. Z akt sprawy wynika, iż podstawą wydania decyzji przez organ I instancji było ustalenie, iż Skarżąca nie wywiązała się z obowiązku wpłat na PFRON w wysokości 24.227 zł z tytułu niewykorzystanych środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w związku z utratą statusu zakładu pracy chronionej oraz w wysokości 310,00 zł z tytułu ujawnienia nieterminowego przekazywania środków funduszu rehabilitacji na rachunek bankowy tego funduszu. Organ I instancji wskazał, iż status Zakładu Pracy Chronionej firmy P.Z.P.C. E.C. z siedzibą w K., wygasł w dniu 25 listopada 2004 r. z uwagi na upływ okresu na jaki został udzielony, w myśl decyzji wydanej przez Wojewodę S.. W przypadku, gdy pracodawca uzyskał status zakładu pracy chronionej na czas określony (w tym przypadku na okres trzech lat), to wraz z upływem terminu obowiązywania decyzji przyznającej ten status, wygasa on, a zatem pracodawca status ten utracił. Prezes Zarządu PFRON wskazał, iż w związku z utratą statusu ZPCH oraz zgodnie z art. 33. ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2008, Nr 14, poz. 92 j.t.; dalej - "ustawa") Skarżąca powinna złożyć deklarację DEK-II-A oraz dokonać wpłaty niewykorzystanych środków funduszu, czego nie uczyniła. W odwołaniu od decyzji Prezesa Zarządu PFRON Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności lub uchylenie decyzji w części dotyczącej zobowiązania za grudzień 2004 r. w kwocie 24.277 zł. Zaskarżonej decyzji zarzuciła wydanie jej bez podstawy prawnej oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 33 ust. 7 oraz art. 33 ust. 4a w zw. z art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy. Skarżąca podniosła, że w stosunku do niej nie mają zastosowania powyższe przepisy, gdyż status zakładu pracy chronionej posiadała na czas określony, zatem wraz z upływem określonego terminu status ten wygasł. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Minister Pracy i Polityki Społecznej wskazał, iż w przypadku, gdy pracodawca uzyskał status zakładu pracy chronionej na czas określony (w tym przypadku na okres trzech lat), to wraz z upływem terminu obowiązywania decyzji przyznającej ten status, wygasa on, a zatem pracodawca status zakładu pracy chronionej traci. Zgodnie natomiast z przepisem art. 33 ust. 7 ustawy, w razie likwidacji, upadłości albo wykreślenia w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonego przez pracodawcę zakładu pracy chronionej lub utraty (każdej) statusu zakładu pracy chronionej (w tym wygaśnięcia decyzji przyznającej pracodawcy status), niewykorzystane według stanu na dzień likwidacji, upadłości lub utraty statusu zakładu pracy chronionej środki zakładowego funduszu podlegają niezwłocznie wpłacie na Fundusz. Dlatego też, zdaniem organu II instancji, za bezzasadne należy uznać argumenty dotyczące niespełniania przez Skarżącą przesłanek zwrotu niewykorzystanych środków funduszu rehabilitacji oraz braku podstawy prawnej decyzji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji w części dotyczącej zobowiązania wraz z odsetkami w kwocie 24.277 zł i uchylenie decyzji w pozostałej części lub uchylenie decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: - wydanie decyzji bez podstawy prawnej, co narusza normę art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, - naruszenie przepisu prawa materialnego (normy art. 33 ust. 7 oraz art. 33 ust. 4a w związku z art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy), poprzez jej zastosowanie w niniejszej sprawie, - rozstrzygnięcie w sprawie przez organ II instancji również w zakresie nie zaskarżonym przez Skarżącą. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, iż organ rozpoznał decyzję Prezesa Zarządu PFRON również w niezaskarżonej części. Odwołanie od decyzji zostało bowiem złożone jedynie co do kwoty 24.227,00 zł z tytułu zobowiązania za grudzień 2004 r. W pozostałej części tj. odnośnie kwoty 310 zł za marzec 2006 r. decyzja nie została zaskarżona a zobowiązanie uiszczone. Tymczasem Minister Pracy i Polityki Socjalnej utrzymał zaskarżoną decyzję rozpatrując ją również w niezaskarżonej części. Ponadto Skarżąca podniosła, iż decyzja organu II instancji dotknięta jest nieważnością w części dotyczącej kwoty 24.227,00 zł niewykorzystanych środków funduszu za grudzień 2004 r., gdyż została wydana bez podstawy prawnej. W skardze wyjaśniono, iż Skarżąca prowadząca Prywatny Zakład Piekarniczo - Cukierniczy w K. uzyskała status zakładu pracy chronionej, zgodnie z decyzją Wojewody S. z dnia 19 grudnia 2001 r. z terminem obowiązywania trzech lat, począwszy od 25 listopada 2001 r. Wraz z upływem tego terminu status zakładu pracy chronionej wygasł. Zdaniem Skarżącej, zgodzić należy się z organem, iż w oparciu o art. 33 ust 7 ustawy, zakład pracy chronionej jest zobligowany do zwrotu niewykorzystanych środków funduszu rehabilitacji, w przypadku utraty statusu zakładu pracy chronionej, likwidacji, upadłości albo wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej przez pracodawcę zakładu pracy chronionej. Jednakże, w ocenie Skarżącej, w jej sytuacji nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do zwrotu niewykorzystanych środków. Zakład pracy chronionej nie został bowiem postawiony w stan likwidacji lub upadłości. W okresie obowiązywania statusu zakładu pracy chronionej, nie została wykreślona działalność gospodarcza z ewidencji działalności gospodarczej. Nie nastąpiła również utrata statusu zakładu pracy chronionej, na drodze jakiejkolwiek decyzji Wojewody wydanej w oparciu o art. 30 ust. 3 ustawy. Zdaniem Skarżącej, twierdzenia organu II instancji, iż przez utratę statusu zakładu pracy chronionej należy rozumieć również wygaśnięcie decyzji przyznającej pracodawcy status, jest rażącym naruszeniem prawa i wykładnią pojęcia "utraty statusu zakładu pracy chronionej" sprzecznym z normą art. 30 ust. 3 ustawy. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu jest interpretacjia przepisu art. 33 ust. 7 ustawy, na tle zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. W sprawie bezspornym jest, iż Skarżąca, prowadząca Prywatny Zakład Piekarniczy uzyskała status zakładu pracy chronionej z terminem obowiązywania trzech lat. Wraz z upływem tego terminu status wygasł. Zgodnie natomiast z powołanym przepisem art. 33 ust. 7 ustawy, w razie likwidacji, upadłości albo wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonego przez pracodawcę zakładu pracy chronionej lub utraty statusu zakładu pracy chronionej niewykorzystane według stanu na dzień likwidacji, upadłości lub utraty statusu zakładu pracy chronionej środki funduszu rehabilitacji podlegają niezwłocznie wpłacie do Funduszu, z zastrzeżeniem ust. 7a i 7b. W ocenie Sądu, zgodzić się należy z Ministrem Pracy i Polityki Społecznej, iż wygaśnięcie statusu zakładu pracy chronionej, w związku z upływem terminu na jaki został przyznany, wypełnia przesłanki z art. 33 ust. 7 ustawy. Wygaśnięcie statusu zakładu pracy chronionej jest równoznaczne z utratą tego statusu przez zakład. Nie można bowiem zgodzić się ze Skarżącą, iż "utrata statusu", o której mowa w spornym przepisie dotyczy tylko i wyłącznie sytuacji, o której mowa w art. 30 ust. 3 ustawy tj. utraty tego statusu w drodze decyzji wojewody. Zauważyć bowiem należy, iż pracodawca uzyskując status zakładu pracy chronionej jedynie na okres trzech lat, tylko w tym wyznaczonym okresie korzystać mógł ze środków funduszu. Po upływie tego okresu obowiązany był zwrócić niewykorzystane środki według stanu na dzień utraty statusu. W rozpoznawanej sprawie, na dzień wygaśnięcia decyzji. W związku powyższym, nie można zarzucić Ministrowi Polityki Społecznej wydania decyzji bez podstawy prawnej, a także naruszenia przepisów art. 33 ust. 7, art. 33 ust. 4a w zw. z art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy. Za bezzasadny uznać należy zarzut skargi dotyczący rozstrzygnięcia przez organ II instancji również w zakresie nie zaskarżonym przez Skarżącą. Zauważyć bowiem należy, iż charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. Dlatego też, realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania Minister Pracy i Polityki Społecznej obowiązany był wypowiedzieć się również w kwestii wysokości zobowiązania za marzec 2006 r. z tytułu nieterminowego przekazania środków na rachunek funduszu. Reasumując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa a zarzuty postawione w skardze nie znajdują uzasadnienia. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)