III SA/Wa 2332/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-12-18

Skład orzekający: Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieujawnionych, ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Wykonanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieujawnionych może zostać wstrzymane, jeżeli strona wykaże, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd ocenia te przesłanki, biorąc pod uwagę sytuację finansową i zdrowotną strony oraz wysokość dochodzonego zobowiązania, a także inne okoliczności wskazujące na możliwość utraty środków do życia lub miejsca zamieszkania.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieujawnionych. Wraz ze skargą złożył wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że jej egzekucja doprowadzi do znacznego uszczerbku w jego majątku, pozbawienia środków do życia i utraty mieszkania. Skarżący powołał się na swój zły stan zdrowia, wiek i brak możliwości zarobkowania, a także na niekonstytucyjność przepisów, na podstawie których wydano decyzję. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację zdrowotną i finansową.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji A. K. (dalej "Skarżący") pismem z dnia 23 czerwca 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. W powyższej skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji co czasu rozstrzygnięcia sprawy przez tutejszy Sąd. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku Skarżący zaznaczył, że nie pobiera emerytury, a ponadto z uwagi na wiek, chorobę [...] (m.in. [...]) oraz zaburzenia pamięci nie może pracować na stanowisku, które przynosiłoby mu realne dochody. Wedle Skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji w drodze postępowania egzekucyjnego doprowadzi do sytuacji, w której dochodzone będą od niego olbrzymie kwoty podatków. Jego zdaniem powyższe może skutkować znacznym uszczerbkiem w jego majątku poprzez pozbawienie go środków bieżącego utrzymania, a także miejsca zamieszkania poprzez licytację lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., którego jest współwłaścicielem. W ocenie Skarżącego prowadzona egzekucja w negatywny sposób wpłynie na jego stan zdrowia, co może doprowadzić do pogłębienia chorób, a nawet do dalej idących skutków. Jednocześnie Skarżący zwrócił uwagę, że prowadzoną względem niego egzekucję można traktować wyłącznie w kategoriach nieuzasadnionych represji, niezgodnych ze standardami demokratycznego państwa prawa, mając na względzie ewidentną niekonstytucyjność przepisów na podstawie których wydano skarżoną decyzję i praktykę jaka ukształtowała się w orzecznictwie sądów administracyjnych po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. o sygn. akt SK 18/09. Skarżący dla potwierdzenia podnoszonych przez siebie okoliczności przedstawił kartę informacyjną z pobytu w szpitalu w 2007 r., zaświadczenie o leczeniu na [...] oraz odpis zupełny księgi wieczystej prowadzonej dla ww. lokalu mieszkalnego, z zawartą tam informacją o wpisie do księgi wieczystej hipoteki celem zabezpieczenia spłaty kredytu zaciągniętego na zakup tego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z tym artykułem po przekazaniu skargi sądowi o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten sąd. Postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 61 § 5 P.p.s.a. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd ocenia czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). Podkreślić należy także, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Sąd przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdza, że argumenty i okoliczności przytoczone przez Skarżącego we wniosku dają podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. - umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę przede wszystkim sytuację finansową w jakiej obecnie znajduje się Skarżący, a także kwotę zobowiązania podatkowego wynikającą z zaskarżonej decyzji, tj. 2.756.452 zł. Zaznaczenia ponadto wymaga, że o trudnej sytuacji materialnej Skarżącego, a tym samym braku środków na pokrycie egzekwowanej zaległości podatkowej świadczy postanowienie z dnia 29 października 2014 r., przyznające mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Zważywszy na wysokość określonego zobowiązania podatkowego stwierdzić należy, że wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić Skarżącego na niebezpieczeństwo spowodowania poważnej szkody i mogłoby negatywnie wpłynąć na jego egzystencję. Kwota dochodzonych zaległości jest kwotą znaczną, szczególnie w zestawieniu z obecną sytuacją zdrowotną Skarżącego oraz związanymi z tym możliwościami zarobkowania. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd w pełni podzielił pogląd Skarżącego, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić go na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i wyrządzić mu poważną szkodę, poprzez brak możliwości zaspokojenia bieżących potrzeb oraz spłaty zobowiązań kredytowych zaciągniętych na cele mieszkaniowe, a w konsekwencji utraty mieszkania. W związku z tym należało uznać, że w sprawie zaistniały podstawy do udzielenia Skarżącemu ochrony tymczasowej do czasu, gdy zaskarżona decyzja zostanie zbadana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pod kątem zgodności z prawem. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło