III SA/Wa 2335/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W piśmie z 30 października 2017 r. Skarżąca M.D. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego przesłała wypełniony formularz PPF, w którym podała, iż utrzymuje się ze skromnego dochodu wynoszącego 1.459,48 zł netto. Dodatkowo uzyskuje dochód z działalności w wysokości 955 zł. Niewielki dochód w postaci emerytury w wysokości 750 zł osiąga matka Skarżącej, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Matka jest osobą schorowaną wymagającą leków i opieki. Skarżąca podkreśliła, że prowadzona działalność gospodarcza spowodowała znaczne straty finansowe. Do majątku zaliczyła dom, mieszkanie, nieruchomość rolną (wszystko w trakcie sprzedaży). Wśród wydatków wymieniła raty kredytów (2.600 zł), czynsze (300 zł), media (900 zł). Matka Skarżącej ponosi natomiast koszty leków (350 zł), rehabilitacji (300 zł) oraz spłaty kredytów (zajęcie komornicze na kwotę 70.000 zł). Skarżąca oświadczyła, że nie posiada konta osobistego, a firmowe są zajęte. Przedstawiła m. in. księgę przychodów i rozchodów, deklaracje VAT, zeznania podatkowe, przekazy pocztowe, zaświadczenia, dokumenty obrazujące wydatki, dokument dotyczący kredytu. Wyjaśniła, że pełnomocnik zgodził się wnieść skargę kasacyjną w ramach wynagrodzenia uiszczonego w latach poprzednich. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do Sądu osobom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a., osoba wnioskująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana podać we wniosku "dokładne dane" obrazujące jej sytuację rodzinną i majątkową. Jeżeli oświadczenie zawarte w tym wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Jak to już wskazano przedstawione przez stronę informacje powinny być dokładne, a zatem od strony wymagana jest w tym względzie należyta staranność. Informacje te powinny więc być konkretne i na tyle szczegółowe, by w sposób wyczerpujący obrazowały sytuację majątkową i rodzinną strony. W ocenie referendarza sądowego Skarżąca warunku tego nie spełniła. Przedstawione dokumenty uniemożliwiają bowiem odtworzenie jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Przede wszystkim trudno znaleźć w nich wytłumaczenie dla źródła, z którego Skarżąca finansuje różnicę między zadeklarowanym dochodem a ponoszonymi przezeń wydatkami. Dochód ten wynosi mianowicie 2.209,48 zł i składa się na niego wynagrodzenie za pracę Skarżącej w wysokości 1.459,48 zł oraz emerytura jej matki wynosząca 750 zł. Tymczasem sumę kosztów miesięcznych Skarżąca wyliczyła na kwotę 3.800 zł i uwzględniła w niej takie pozycje jak raty kredytów (2.600 zł), czynsze (300 zł), media (900 zł). Dodatkowo wskazała na ponoszone przez matkę koszty zakupu leków (350 zł) i rehabilitacji (300 zł). Co prawda Skarżąca nie przesłała dokumentu potwierdzającego, iż łączne miesięczne raty kredytów wynoszą 2.600 zł (przedłożyła jedynie potwierdzenie spłaty raty na kwotę 813,52 zł), niemniej nawet z tych materiałów, które złożyła wynika, że kwota wydatków przewyższa kwotę dochodu. Stałe i udokumentowane obciążenia typu czynsz, energia elektryczna, gaz, woda, rata jednego kredytu kształtują się bowiem na poziomie ok. 2.000 zł i nie obejmują takich choćby wydatków jak koszty wyżywienia dwuosobowej rodziny (w tym – jak podkreśliła Skarżąca – schorowanej wymagającej opieki matki), zakup ubrań, czy środków czystości. Źródeł finansowania akcentowanej różnicy między zadeklarowanym dochodem a ponoszonymi wydatkami Skarżąca jednak nie podała. Źródłem tym nie może być bynajmniej dochód uzyskany z prowadzonej od kwietnia do sierpnia 2017 r. działalności gospodarczej, gdyż - jak sama oświadczyła - jest to dochód ze sprzedaży poleasingowego samochodu osobowego, który uprzednio wykupiła za pożyczone pieniądze i które natychmiast po sprzedaży musiała zwrócić. Z tych względów referendarz sądowy nie znalazł podstaw, by wniosek Skarżącej uwzględnić. Nie można bowiem jednoznacznie stwierdzić, że poniesienie przezeń kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 781 zł jest niemożliwe albo będzie wiązało się z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania jej i jej rodziny. Z tej też przyczyny referendarz sądowy nie podzielił stanowiska wyrażonego w innym wydanym wobec Skarżącej postanowieniu z 20 listopada 2017 r. w sprawie III SA/Wa 1489/16. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.