III SA/Wa 234/15

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 /8/2015 r. po rozpoznaniu wniosku H.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] /11/2015 r Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a 1. Zwolnić stronę od wpisu od skargi w wysokości 100 zł oraz od opłat kancelaryjnych; 2. Odmówić stronie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r poz 270 ze zm) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Skarżący, tj H.W. , zwrócił się, pismem z 15/05//2015 r, a następnie na formularzu PPF z 8/7/2015 r, z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Strona wskazała, że: - nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych występujących w sprawie; - na skutek wypadku jest trwale niezdolna do pracy; - utrzymuje się z niskiej renty w wysokości 469 zł; posiada gospodarstwo rolne o pow 2,78 ha; - na utrzymani ma żonę; -przeznacza 150 zł miesięcznie na leczenie; - zbyt wysokie koszty naruszają prawo strony do sądu. Załączył fotokopię rachunków (niektórych) oraz orzeczenie komisji lekarskiej. Referendarz sądowy wskazuje, że w sprawie wymagany jest wpis sądowy od skargi (jedyny wymagalny koszt sądowy) w kwocie niespełna 100 zł, zatem do tej kwoty przede wszystkim należy odnieść zdolność skarżącej do ponoszenia kosztów postępowania. Z uwagi na charakter sporu, wysokość wymaganego wpisu od skargi (100 zł) oraz etap sporu (w którym wniesienie wpisu determinuje rozpoznanie sprawy), jak również postulat zapewnienia stronie dostępu do Sądu, referendarz sądowy nie przydaje decydującego znaczenia do niepełnego wypełniania wezwania Sądu z 26/6/2015 r. Bez wątpienia, co do zasady, prowadzenie małego gospodarstwa rolnego nie jest dziedziną działalności o dużej zyskownością. Obranie tego rodzaju rodzaj aktywności życiowej nie powinno jednakże skutkować wykluczeniem społecznym strony, przejawiającym się w odcięciu dostępu do instytucji wymiaru sprawiedliwości z uwagi na brak środków na wpis od skargi czy opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia. Za przyznaniem prawa pomocy może przemawiać też zły stan zdrowia strony, ograniczone możliwości zarobkowe oraz okoliczność – zgodna z zasadami przyzwoitości - "utrzymywania" żony. Referendarz sądowy nie ma podstaw do uznania, że oświadczenia strony w formularzu PPF z 8/7/2015 r, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, są nieprawdziwe lub niezupełne. Analizując oświadczenia te referendarz sądowy uznał, że strona nie jest w stanie pokryć wymagalnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Zwolnienie od opłat kancelaryjnych jest z kolei uzasadnione prawem zapoznania się strony z pisemnym uzasadnieniem wyroku, które to prawo wchodzi w skład "prawa do Sądu". Tym samym referendarz sądowy podzielił ocenę innych Sadów podejmowaną względem strony, zgodnie z którą "wnioskodawca nie jest (...) w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę niewielkie dochody, uzasadnione jest (...) przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym". Dlatego, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.