III SA/Wa 2343/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-11-21
Skład orzekający: Grażyna Nasierowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nabyła spadek obejmujący nieruchomości o znacznej wartości, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata, mimo oświadczenia o braku majątku i dochodów?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób rzetelny i wyczerpujący swojej sytuacji finansowej. Nabycie spadku obejmującego nieruchomości o znacznej wartości podważa wiarygodność oświadczenia o braku majątku i dochodów, co uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący A. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, oświadczając, że jest bezrobotny, nie posiada majątku ani dochodów. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niewystarczającego wykazania sytuacji finansowej. Skarżący wniósł sprzeciw, który został rozpoznany przez Sąd. Sąd ustalił, że skarżący nabył spadek obejmujący nieruchomości o wartości blisko 200.000 zł, co podważa jego oświadczenia o braku majątku.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, , po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Sygn. akt III SA/Wa 2343
UZASADNIENIE
Skarżący A. G., wniósł do Sądu, na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Skarżący oświadczył, że jego brat udostępnia mu bezpłatnie mieszkanie. Skarżący pomaga doraźnie rodzicom w zamian za wyżywienie.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, oraz że nie posiada żadnego majątku i dochodów.
Do wniosku Skarżący załączył zaświadczenie z urzędu pracy.
Z uwagi na fakt, że dokumenty i oświadczenia Skarżącego okazały się niewystarczające do załatwienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, Referendarz Sądowy wezwał Skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń obrazujących jego stan majątkowy. W odpowiedzi Skarżący oświadczył, że ze względu na brak przychodów nie rozliczał się z urzędem skarbowym. Natomiast z uwagi na brak środków nie może dostarczyć dokumentów z urzędu skarbowego. Skarżący wyjaśnił, że nie korzysta z pomocy społecznej, a na rachunku bankowym posiada 19,41 zł (Skarżący przedłożył wyciąg z rachunku bankowego). Ponadto Skarżący stwierdził, że ponosi miesięcznie opłatę za usługi telekomunikacyjne w kwocie 127,40 zł.
Referendarz Sądowy postanowieniem z 20 października 2014r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i adwokata. Podstawą odmowy był brak wystarczającego wykazania przez Skarżącego jego sytuacji finansowej.
W ustawowym terminie Skarżący złożył sprzeciw, w którym wskazał, że uzasadnienie postanowienia referendarza jest lapidarne i nie daje podstaw do polemiki. Nadmienił, że jest bezrobotny i utrzymuje się tylko dzięki pomocy rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Odnosząc się do meritum sprawy Sąd wyjaśnia, że na podstawie art. 245 § 1 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a).
Zasadność wniosku o udzielenie prawa pomocy Sąd rozpatruje w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie Skarżącej. Do sądu należy natomiast ocena przytoczonych przez stronę okoliczności.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata.
Art. 246 § 1 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy.
W niniejszej sprawie Skarżący nadesłał zaświadczenie z urzędu pracy, że jest bezrobotny i nie ma prawa do zasiłku. Z załączonego wyciągu rachunku bankowego wynika, że Skarżący nie ma tam zgromadzonych żadnych środków. Skarżący podkreślił, że mieszka nieodpłatnie u brata, a wyżywienie za doraźną pomoc otrzymuje od rodziców.
W ocenie Sądu powyższe informacje są niewystarczające dla zwolnienia Skarżącego od kosztów sądowych oraz do przerzucenia kosztów profesjonalnego pełnomocnika na budżet państwa, bowiem z akt administracyjnych wynika inny obraz sytuacji majątkowej Skarżącego.
W formularzu PPF Skarżący wskazał, że nie posiada żadnego majątku w tym żadnej nieruchomości oraz, że nie uzyskuje żadnych dochodów. Sąd zauważa, że oświadczenie Skarżącego o braku majątku nie jest wiarygodne. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Skarżący nabył spadek po zmarłym T. R. W skład masy spadkowej wchodzi lokal mieszkalny o wartości 105.000zł; nieruchomość niezabudowana o powierzchni 5.840ha o wartości 20.000zł oraz lasy i grunty leśne o powierzchni 4.5535ha o wartości 60.000zł. Zatem Skarżący wbrew oświadczeniu zawartemu w PPF dysponuje majątkiem o wartości prawie 200.000zł, zaś wpis w niniejszej sprawie wynosi 100zł.
Skarżący nie wskazał, czy z powyższych nieruchomości uzyskuje jakieś przychody np. z umowy dzierżawy, nie wskazał też kto ponosi koszty podatku od nieruchomości, jak też koszty utrzymania lokalu mieszkalnego. A jeżeli tak jak oświadczył mieszka u brata, to czy przedmiotowy lokal jest źródłem przychodu np. z tytułu wynajmu.
Ponadto nie jest wiarygodnym dla Sądu, że Skarżący będąc w tak złej sytuacji finansowej jak ją przedstawia w formularzu PPF oraz w sprzeciwie nie korzystałby ze świadczeń pomocy społecznej.
Zatem w opinii Sądu Skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej.
Mając na uwadze powyższe, w szczególności uznając, iż Skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło