III SA/Wa 2344/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-11-09

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronom, które nie mogą ponieść kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy, w tym częściowego zwolnienia od kosztów, wymaga od strony wykazania, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie, która musi przedstawić szczegółowe informacje o swojej kondycji finansowej i rodzinnej. W przypadku stwierdzenia nieścisłości lub braków w przedstawionych przez stronę informacjach, sąd odmawia przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca A. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną spowodowaną aresztem śledczym jej męża i koniecznością opieki nad dzieckiem. W trakcie postępowania przed referendarzem sądowym przedstawiła informacje dotyczące sytuacji rodzinnej i finansowej, w tym pomocy otrzymywanej od rodziny. Referendarz sądowy uznał przedstawione informacje za nieścisłe i niewystarczające do uwzględnienia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1. Skarżąca A. G. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczyła, że jej mąż od 2005 r. przebywa w areszcie śledczym. Z uwagi na konieczność opieki nad 9-letnim dzieckiem (zaprowadzanie i odbieranie ze szkoły oraz zajęć dodatkowych) Skarżąca nie może podjąć pracy. Zamieszkuje z rodziną która pomaga jej w codziennym utrzymaniu. Pomaga jej także teściowa oraz siostra męża mieszkająca w S. Poza domem Skarżąca nie posiada majątku. 2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że pomagająca jej matka pracuje i mieszka z partnerem w mieszkaniu komunalnym, nie posiada oszczędności. Skarżąca nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, gdyż formalnie pozostaje w stosunku pracy, którego nie może wypowiedzieć z uwagi na brak organu spółki któremu można by złożyć stosowne oświadczenie. Spółka ta ma zablokowane konta i nie wypłaca pensji pracownikom, nie odprowadza też składek ZUS. Skarżąca podała że pomoc od siostry męża otrzymuje za pośrednictwem teściowej H. G. Oświadczenie tej ostatniej zostanie dołączone w okresie późniejszym. Przedstawiając koszty bieżącego utrzymania podniosła że są to kwoty powszechnie znane, przede wszystkim zakupu żywności i mediów. Przykładowo opłaty za energię elektryczną wynoszą miesięcznie 200 zł, zakup żywności to koszt 400-500 zł, a obiadów syna 80 zł. Wynagrodzenie na rzecz pełnomocnika zostało uiszczone zaliczkowo w 2007 r., w pozostałym zakresie nie zostało rozliczone. Skarżąca przedstawiła wyciąg z rachunku bankowego. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 4. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. 5. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Tymczasem przedstawione przez Skarżącą informacje o stanie majątkowym i rodzinnym nie są przekonywujące. Przede wszystkim w informacjach tych występują nieścisłości. Po pierwsze w formularzu PPF Skarżąca podała, że zamieszkuje z matką W. K. (pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym). Będąc natomiast zobowiązaną do wyjawienia sytuacji materialnej matki wskazała, że zamieszkuje ona wraz ze swoim partnerem w mieszkaniu komunalnym. Oświadczenia te wzajemnie się wykluczają. Po drugie nieścisłe są także stwierdzenia Skarżącej na temat pomocy świadczonej przez teściową i siostrę męża. Początkowo podała bowiem, że obie jej pomagają, po czym w piśmie z 15 października 2010 r. oświadczenie to zmodyfikowała wskazując, że pomoc finansowa pochodzi od siostry męża, zaś teściowa tylko pośredniczy w jej przekazywaniu. Po trzecie – wbrew wyraźnemu wezwaniu - Skarżąca nie podała żadnych konkretnych danych dotyczących zarobków matki. Ograniczyła się tylko do stwierdzenia, że jest ona zatrudniona i nie posiada oszczędności ani własnej nieruchomości. Nie podała też wysokości pomocy finansowej świadczonej na jej rzecz przez siostrę męża. Po czwarte przedstawiając kwoty wydatków Skarżąca ograniczyła się do przykładowego ich wyliczenia (opłaty za energię elektryczną, zakup żywności, obiady syna). Dodała ponadto, że koszty bieżącego utrzymania są to kwoty powszechnie znane. Bez wątpienia stwierdzenie to nie czyni zadość wezwaniu do udzielenia informacji o wysokości wydatków. We wspomnianym wyliczeniu Skarżąca pominęła bowiem takie chociażby pozycje jak utrzymanie domu (podatek od nieruchomości, koszty ogrzewania itp.), opłaty za telefon, zajęcia dodatkowe syna. Stwierdzone nieścisłości i braki nie pozwalają uznać, że Skarżąca wykazała, iż jej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło