III SA/Wa 2347/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-05
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instytucja państwowa (samorządowa instytucja kultury) może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże trudną sytuację finansową, ale nie udowodni podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu zdobycia funduszy na pokrycie tych wydatków?Ratio decidendi
Instytucja państwowa, nawet będąca samorządową instytucją kultury, nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie wykaże, że podjęła wszelkie niezbędne środki w celu zdobycia funduszy na pokrycie tych wydatków. Sama trudna sytuacja finansowa lub brak uwzględnienia opłaty sądowej w planie finansowym nie stanowią wystarczającej podstawy do przyznania prawa pomocy, gdyż instytucja taka powinna liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych i przewidzieć je w budżecie.Stan faktyczny
Skarżąca, B. (samorządowa instytucja kultury), wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację finansową wynikającą ze zmniejszenia dotacji oraz brak uwzględnienia opłaty sądowej w planie finansowym. Z oświadczenia o majątku wynikało jednak, że Skarżąca dysponuje znacznym kapitałem zakładowym, majątkiem, zyskiem za ostatni rok obrotowy oraz środkami na rachunku bankowym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2013 r. po rozpoznaniu wniosku B. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lica 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy za grudzień 2011 rok p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
B., dalej jako Skarżąca, wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Na przestrzeni lat 2008 – 2012 zmniejszono dotację podmiotową na bieżące utrzymanie B. o 16.53%. W bieżącym roku zmniejszono dotację o kolejne 5%. Wniesienie opłaty sądowej nie jest natomiast przewidzianym wydatkiem i nie jest ujęte w planie finansowym na 2013 r.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków trwałych B. wynosi [...] zł. Wartość środków trwałych B. wskazała na [...] zł, a zysk za ostatni rok obrotowy B. wykazała w kwocie 736.351,21 zł. Z oświadczenia wynika również, że na rachunku bankowym Skarżąca posiada kwotę 297.321,53 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się w sprawie - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504).
Wpis od skargi, czyli jedyny koszt sądowy wymagany na obecnym etapie postępowania, wynosi w sprawie 3.892 zł. Do tej wielkości należy zatem odnieść zdolność strony do wygospodarowania środków finansowych i przesłanki zastosowania prawa pomocy.
Niewątpliwie B. jest instytucją państwową – samorządową instytucją kultury finansowaną przez Samorząd Województwa [...]. W literaturze wskazuje się, że uprawnienie do ubiegania się o prawo pomocy przysługuje każdej ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, tj. skarżącemu, organowi, a także uczestnikowi postępowania.
Oceniając natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że nie jest trafny argument Skarżącej podniesiony w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, że wniesienie opłaty sądowej jest nieprzewidzianym wydatkiem nieujętym w planie finansowym na 2013 r.
Okoliczność składania skarg w sądzie wiąże się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych. Oznacza to, że strona, w tym także strona będąca instytucją państwową, powinna liczyć się z koniecznością poniesienia związanych z tym kosztów sądowych i przewidzieć w budżecie środki na ten cel. Brak takich środków, bez względu na to, czy spowodowany niedopatrzeniem, czy też niezależnym od danej jednostki ograniczeniem przyznanych środków, nie stanowi podstawy do przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem również formą pomocy finansowej z budżetu Państwa. Natomiast uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy B. o zwolnienie od kosztów sądowych stanowiłoby nieuprawnione uprzywilejowanie Skarżącej będącej instytucją państwową i dysponującą środkami budżetowymi.
Ponadto należy wskazać, że decyzja, organu pierwszej instancji została wydana [...] grudnia 2012 r., zatem Skarżąca od dłuższego czasu powinna liczyć się z kosztami postępowania w razie wniesienia skargi do sądu, a dysponując środkami budżetowymi oraz wykwalifikowanym aparatem urzędniczym mogła uwzględnić środki pieniężne w odpowiedniej wysokości w planie finansowym
Nie można więc przyjąć, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 246 § 2 P.p.s.a.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło