III SA/Wa 2348/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-30

Skład orzekający: Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, pomimo wezwania sądu do przedłożenia dodatkowych dokumentów?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, co jest warunkiem koniecznym do uwzględnienia wniosku zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Skarżąca nie zastosowała się do wezwania sądu do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodów, co uniemożliwiło sądowi ocenę jej rzeczywistej kondycji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżąca M. A. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni podała, że ma na utrzymaniu męża i dzieci, jest jedyną pracującą osobą w rodzinie, a jej dochody są niewystarczające na pokrycie kosztów wpisu sądowego. Sąd wezwał ją do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodów, jednak skarżąca nie zastosowała się do tego wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od września 2005 r. do sierpnia 2008 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Pismem z 12 listopada 2012 r. Skarżąca – M. A. , reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 września 2012 r. o sygn. akt III SA/Wa 2348/12 skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Do skargi kasacyjnej załączony został formularz PPF, w którym Skarżąca wskazała, że ma na swoim utrzymaniu [...] męża oraz [...] małoletnich dzieci. Jako jedyna pracująca w rodzinie osoba nie ma możliwości poniesienia kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 1505 zł. Skarżąca poza działką o pow. 1570 m2 położoną w J. nie posiada żadnych innych nieruchomości, ani oszczędności. Z tytułu umowy o pracę osiąga dochód miesięczny brutto w kwocie 5000 zł. Skarżąca wskazała, że kwotę od 1500 do 2000 zł przeznacza na utrzymanie dzieci, kwotę od 300 do 600 zł na paliwo, 500 zł na jedzenie, 3.600 zł na opłaty związane z mieszkaniem oraz 250 zł na środki czystości. Zarządzeniem z 28 listopada 2012 r. Skarżącą została wezwana do nadesłania w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów tj.: 1) zeznań podatkowych Skarżącej za ostatnie dwa lata kalendarzowe oraz zeznań podatkowych osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, 2) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych, przez Skarżącą oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, rachunków bankowych krajowych oraz zagranicznych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, 3) oświadczenia w przedmiocie korzystania, przez Skarżącą oraz osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym z jakichkolwiek form pomocy społecznej (podania form i wysokości tej pomocy) wraz z odpisami decyzji przyznających te świadczenia, 4) wskazania wszystkich źródeł utrzymania Skarżącej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, 5) udokumentowania ewentualnie wykazania wysokości kosztów miesięcznego utrzymania (np. czynsz, energia elektryczna, gaz, leki itp.), 6) dokumentów świadczących o posiadanych, przez Skarżącą oraz osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, zobowiązaniach np. zaległości czynszowe, kredyty bankowe itp., Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru niniejszego wezwania wynika, że zostało ono doręczone pełnomocnikowi Skarżącej 4 grudnia 2012 r. Do dnia dzisiejszego Skarżąca nie ustosunkowała się do wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a.", stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki. W niniejszej sprawie, Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, którymi jest kwota wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 1505 zł. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. To zatem w interesie strony skarżącej leży przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., I FZ 63/05, niepubl.). Ocena przytoczonych okoliczności należy zaś do Sądu. W niniejszej sprawie takich informacji zabrakło. Z uwagi bowiem na niewykonanie wezwania do przedłożenia dodatkowej dokumentacji Sąd nie miał możliwości całościowego wglądu w sytuację majątkową Skarżącej. Skarżąca nie nadesłała bowiem zeznań podatkowych, wyciągów i wykazów z rachunków bankowych, oświadczenia w przedmiocie korzystania z jakichkolwiek form pomocy społecznej, nie wskazała wszystkich źródeł utrzymania, wysokości kosztów miesięcznego utrzymania ani nie przedstawiła dokumentów świadczących o posiadanych zobowiązaniach, do czego została zobowiązana. Uchylenie się od współpracy z Sądem nie może pozostać bez konsekwencji – z art. 255 P.p.s.a. wynika bowiem, że tryb wezwania do przedstawienia określonych informacji lub dokumentów źródłowych uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości, a zatem nieuczynienie zadość wezwaniu powoduje, iż materiał, którym dysponuje Sąd, pozostaje niekompletny, a wątpliwości co do oświadczeń strony nie zostają wyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż wniosku nie można uwzględnić (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2009 r., I FZ 385/09). Inaczej mówiąc skoro art. 246 P.p.s.a. przenosi na stronę obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy, a Skarżąca z obowiązku tego się nie wywiązała, to nie może oczekiwać, iż pomoc ta zostanie jej udzielona. W niniejszej sprawie, Skarżąca nie wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co oznacza, iż nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Brak jest więc podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku. Mając na względzie powyższą argumentację, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło