III SA/Wa 2352/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2010 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący M. K. , na urzędowym formularzu PPF, wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że jest chory i [...] . Wskazał, że Sąd Okręgowy w W. orzekł o jego [...] . Skarżący oświadczył, że nie pracuje i nie jest w stanie pracować. Nie posiada majątku i nie ma środków na opłacenie wpisu od skargi. Skarżący stwierdził, że pozostaje na utrzymaniu siostry, która się nim opiekuje. Ponadto oświadczył, że ma dwóch synów, którym ze względu na brak środków nie może pomagać alimentacyjnie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwoma synami (ur. w [...] r i [...] r.), posiada mieszkania o powierzchni 95 oraz 33 m² , które zostały zajęte w postępowaniu zabezpieczającym. Z oświadczenia wynika także, ze rachunki bankowe Skarżącego również zostały zajęte. Skarżący nie posiada żadnego innego majątku. Ponadto Skarżący oświadczył, że nie ma środków do życia. Skarżący i jego synowie korzystają ze wsparcia siostry ciotecznej K. S. . Do wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący dołączył opinię sądowo – [...] , zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, tytuły wykonawcze, zeznania podatkowe i wyciągi z rachunków bankowych. Pismem z 22 lipca 2014 r. Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich poinformował, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. sygn. akt [...] dla częściowo ubezwłasnowolnionego M. K. został ustanowiony kurator K.G.. Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową Skarżącego, pełnomocnik Skarżącego przedłożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, z którego wynika, że Skarżący w 2013 r. nie osiągnął przychodów. Pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił, że Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej i utrzymuje się z oszczędności oraz pomocy K. G. . Ponadto w aktach sprawy o sygn. III SA/Wa 2059/12 znajduje się informacja pełnomocnika Skarżącego przesłana pismem z 19 grudnia 2014 r., że Skarżący posiada oszczędności w wysokości kilku tysięcy, co pozwala zabezpieczyć najbliższe miesiące oraz rekonwalescencję Skarżącego. Obecnie Skarżący nie pokrywa nawet bieżących świadczeń alimentacyjnych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącą 5.378,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w innej sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem (III SA/Wa 2059/12) w kwocie 26.646,00 zł. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Wskazać należy, że Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, dokumenty przesłał i w sposób rzetelny przedstawił swoją sytuację majątkową. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżący jest częściowo ubezwłasnowolniony i działa przez kuratora K. G. . Skarżący nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów i jak wynika z jego oświadczenia nie jest w stanie pracować. Skarżący choruje i [...] . Z przedstawionych informacji wynika ponadto, że Skarżący wraz z dwoma synami pozostaje na utrzymaniu siostry K.G. . Skarżący posiada wprawdzie oszczędności w kwocie kilku tysięcy, jednakże jest to pozostałość po prowadzonej działalności gospodarczej, którą Skarżący jeszcze przez kilka miesięcy będzie przeznaczał na utrzymanie i rekonwalescencję. Jak wynika z pisma pełnomocnika Skarżącego z 19 grudnia 2014 r. (przy sprawie III SA/Wa 2059/12) sytuacja Skarżącego jest na tyle ciężka, że nie jest on w stanie płacić bieżących alimentów na utrzymanie synów. Ponadto jak wynika z oświadczenia Skarżącego jego cały majątek (mieszkania oraz rachunki bankowe) został zajęty przez urząd skarbowy. Na potwierdzenie tej okoliczności Skarżący przedłożył wyciągi z rachunków bankowych, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego oraz tytuły wykonawcze. Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącego, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącego i jego pełnomocnika, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.